Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/750 K.2026/100

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

27/11/2018 tarihinde ilçeler arası yolcu taşımacılığı yapan ... şirketine ait ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaygan yolda hızlı ve dikkatsiz seyir etmesinden dolayı kontrolünü kaybederek, gidiş istikametine doğru yolun sağ tarafına devrilerek kaza yaptığını, meydana gelen kazada müvekkilinin yolcu olarak seyahat etmekte olduğundan kusursuz olduğunu, olay sırasında kolluk kuvvetleri tarafından tutulan tutanak ile araç sürücüsü ...'nin KTK'nın 52/1-b maddesini ihlal ettiğinden dolayı asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza sebebiyle müvekkilinin boyun bölgesinde bulunan C 6-7 Spinöz çıkıntı kırığı meydana geldiğinin saptandığını,

müvekkilinin şube müdürü olarak çalıştığı ve çalışamadığı dönemlerde aylık kazancında kaybı olduğunu, bunun dışında müvekkilinde daimi iş göremezlik durumu ortaya çıktığını, taraflarınca davalı sigorta şirketine, poliçedeki sorumluluk tutarının ödenmesi için başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin cevabi yazısında daimi maluliyet raporunun olmaması halinde ödeme yapılamayacağının belirtildiğini ileri sürerek şimdilik 500,00 TL daimi iş göremezlik, 500,00 TL kazanç kaybı ve 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana geldiği tarihte ... plakalı minibüsü kendisinin sürdüğünü, havanın kapalı ve yağışlı olması sebebiyle yeterince yavaş gittiğini, KTK göre karayoluna 80 km hızla gitmesi gerekirken kendisinin hızının 60 - 70 km olduğunu, yerlerin ıslak ve kaygan olmasından dolayı yol çalışması da olduğundan ne kadar dikkatli davranmış ise de elinde olmayan sebeplerle aracın buz gibi kaygan yolda kayarak yolun sağ tarafına devrildiğini, olaydan sonra tutulan tutanağa itiraz ettiğini, kazadan sonra otobüsteki yolculardan herhangi birinde ağır yaralanma ya da acil bir durum olmadığını bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Akseki ... vekili cevap dilekçesinde özetle; motorlu araç işletenlerin 2918 Sayılı KTK'nın 91.maddesine göre yaptırmak zorunda oldukları ZMMS özel yasadan doğan bir sorumluluk olup ticari bir işlem olmadığını, aynı şekilde zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasından tazminat almak için sigorta şirketine başvurması ile aralarında bir ticari ilişki oluşmayacağını, mahkememizin görevsiz olduğunu, olayın özelliği müvekkilinin kusursuzluğu, sosyal ve ekonomik durumu nazara alındığında istemiş olduğu manevi tazminatın miktarının fahiş görüleceğini,

davacının memur statüsünde çalışmakta olduğu için vuku buluna kaza sebebi ile yapmış olduğu sağlık masrafları devlet tarafından karşılandığını, bu sebeple maddi tazminat istemlerinin yerinde olmadığını, davacı eğer bir zarara uğradı ise zararını sigortadan karşılayabileceğini, prosedüre göre evrak istemenin talebi red anlamına gelmediğini, bu nedenle davacının öncelikle sigorta işlemlerini tamamlaması gerektiğini, bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle; davacının dava şartı olan başvuru zorunluluğu yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesini, bu başvuru sırasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesi gereğince, hak sahibinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletmesi gerektiğini, davacı yanca da başvuru sırasında 2918 sayılı yasanın 99. Maddesine göre vermek zorunda olduğu zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeler ibraz edilmediğini,

bu sebeple öncelikle dava şartı noksanlığı sebebi ile davanın usulden reddini, müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşürülmediğini, öte yandan motorlu taşıtların işletilmesi sonucunda ortaya çıkan zararın tazmini amacıyla ödenecek tazminatın belirlenebilmesi için öncelikle zararın belirlenmesi gerektiğini, müvekkil sigorta şirketinin karşı vekalet ücreti de dahil yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini, bu sebeplerle davanın öncelikle usulden reddine, her halükarda esastan reddine, karar verilmesini istemiştir.

İDM KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "Maddi tazminat davasının kısmen kabulü, kısmen reddi ile, 85.479,89 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydıyla ve dava tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden (27/11/2018) itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin 500,00 TL lik mahrum kalınan kazanç talebinin reddine, Manevi tazminat davasının kısmen kabulü, kısmen reddi ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi harici davalılardan kaza tarihinden (27/11/2018), itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorunlu olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik incelemeye dayalı olarak hazırlandığını, kazanın meydana geldiği yerde yol genişletme ve yapım çalışmalarının olduğunun karayolları genel müdürlüğü tarafından dosyaya bildirildiğini, bilirkişi raporunda bu hususun dikkate alınmadığını, aktüerya bilirkişi tarafından davacının bakiye ömrü hesabının TRH 2010 tablosuna göre yapılması ve bu şekilde tazminat hesaplanmasının da hatalı olduğunu,

kısa kararda hüküm tesis edilmediği halde gerekçeli kararda yargılama gideri harç ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesinin de HMK 'nın 298/2 maddesine aykırı olduğunu, yerel mahkemenin davacının sigorta şirketine başvuru şartlarını yerine getirmediğini dikkate almadığını, ayrıca müvekkili şirketin temmerrüte düştüğü kabul edilse dahi faizin dava tarihinden işletilmesi ve yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ilçeler arası taşmacılık yapan araçta seyahat eden yolcu, davalı Akseki ... kaza yapan aracın işletenidir. Taraflar arasında yolcu taşımacılığına ilişkin meydana gelen trafik kazasına dair ihtilaf bulunmaktadır.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.

6502 sayılı yasanın 73. maddesi, bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür.

Somut olayda; davacının davalılardan ... Tur... A.Ş'ye ait ve davalı ...'nin sürücüsü olduğu ilçeler arası yolcu taşımacılığı yapılan otobüste yolculuk yaptığı sırada davalı sürücünün aracın kontrolünü kaybetmesi üzerine aracın devrilmesi sonucu yaralandığı ve bu nedenle daimi iş göremezlik, kazanç kaybı ve manevi tazminat talebi ile dava açılmıştır.

Davacının yolcu olması nedeniyle tüketici sıfatının, davalı ... Tur... A.Ş'nin ise hizmet veren sıfatının bulunduğu ve taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin de tüketici işlemi olması nedeniyle davaya bakmaya tüketici mahkemeleri görevlidir.

Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerekir. Bu nedenlerle davaya bakmaya Antalya Tüketici mahkemeleri görevli dir. Yerel mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla işin esası hakkında hüküm kurulması yerinde değildir.

Hal böyle olunca, 6100 Sayılı HMK’nın 355.maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde davalı ... Sigorta A.Ş'nin istinaf başvurusunun kamu düzeni nedeniyle kabulüne, HMK’nın 353/1-a-4 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

...