Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/914 K.2024/113

Kale Asliye Hukuk Mahkemesi 07.10.2021 tarih ... E., ... K. sayılı kararı ile TTK'nın 5/1. maddesi hükmüne göre ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 24/03/2005 tarih 188 sayılı kararı gereğince yeni kurulan asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 07.07.2021 tarihli ve 608 sayılı kararı göre Kale ilçesinin Denizli Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı alanına dahil olduğu göz önüne alınarak davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar vermiştir.

Denizli Ticaret Mahkemesi 11.01.2021 tarih ... E., ... K. sayılı kararı ile "...Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Denizli ili mülki sınırları olarak belirlenmesine, iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiş olup, halihazırda açılmış davaların Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine dair bir düzenleme mevcut değildir.

Bu nedenle iş bu davanın açıldığı tarihinin 01/09/2021 tarihinden önceki bir tarih olan 24/12/2020 tarihi olduğu da göz önüne alınarak HSK'nın yukarıda anılan kararı nedeniyle istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik yada devir kararı ile derdest dosyaların Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine olanak bulunmadığı, yukarıdaki açıklamalar göz önüne alındığında uyuşmazlığın meydana geldiği ve davanın açıldığı tarihte görevli olan mahkemenin uyuşmazlığı çözmesi gerektiği yönündeki ana kural doğrultusunda mahkememizin görevsizliğine dair karar vermek gerekmiş Kale Asliye Hukuk Mahkemesi ve mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan yargı yeri belirlenmesi için dosyanın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine..." karar vermiştir.

Kale Asliye Hukuk Mahkemesi 12.05.2022 tarih ... E., ... K. sayılı kararı ile " Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ikinci görevsizlik kararının gerekçe bakımından doğru olduğu kanaatinde olsak da, dosyanın 6100 sayılı HMK'nın 21/1-c ve 22/2 maddeleri gereğince ikinci görevsizlik kararını veren mahkeme tarafından yargı yeri belirlenmesi için ilgili BAM Hukuk Dairesine gönderilmesi gerekirken gönderilmediği anlaşıldığından, ilgili BAM Hukuk Dairesinin yargı yeri belirleme kararı olmadan usule aykırı bir yargılama yürütmemek adına dosyanın gerekli işlemleri yapılmak üzere ikinci görevsizlik kararını veren Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" karar vermiştir.

Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi 17.11.2022 tarih ... E., ... K. sayılı kararında Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Denizli ili mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiğini halihazırda açılmış davaların Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine dair bir düzenleme olmadığını bu davanın açılış tarihinin 30.12.2020 tarihi olduğu da göz önüne alınarak HSK'nın yukarıda anılan kararı nedeniyle istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik yada gönderme kararı ile derdest dosyaların Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresi olarak belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Kale Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07.10.2021 tarih ... E., ... K. sayılı ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK’nın 1. maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır. "

Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.

Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) Kale Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davaya Kale Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden görevsizlik kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM/: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1-Davaya Kale Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerektiği halde davanın Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup HMK.nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Kale Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07.10.2021 tarih ... E., ... K. Sayılı ve 12/05/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararlarının KALDIRILMASINA,

2-Yargı yeri olarak Kale Asliye Hukuk Mahkemesi'nin belirlenmesine,

...