Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/711 K.2026/293

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... Turizm Ticaret ve Sanayi AŞ ve davalı ... arasında 09/01/2020 düzenleme ... başlangıç tarihli ... bitiş tarihli kira sözleşmesi akdedildiğini ve işbu kira sözleşmesi ile davacı müvekkilimine ait "... Mah... cad. No:... /Antalya" adresindeki ... parsel sayılı "..." isimli otel kiralandığını, kira sözleşmesinin tarafları arasında akdedilen "Kira Sözleşmesi Ek Protokolü" sözleşme çerçevesinde davalı kiracılar ...

Ticaret ve Sanayi AŞ ile ... , kira borcuna karşılık olarak kiralayan davacı müvekkilimizin lehtar olduğu toplam 10 adet çek; yine davacının lehtar, davalı .... Ticaret ve Sanayi AŞ'nin borçlu ve davalı ... nün kefil olduğu toplam 6 adet borç senedi, davacı müvekkilimize devredilmiştir.

COVİD-19 salgının ortaya çıkması üzerine müvekkil şirket ile kiracı şirket arasında ''08.07.2021 tarihli EK Protokol'' akdedilerek bahse konu çek ve senetlerin kiracıya iade edileceği konusunda anlaştıklarını, müvekkil şirket 10 adet çek ve 6 adet bonodan uhdesinde bulunan 6 adet çek ve 6 adet bonoyu davalı eski kiracıya iade ettiğini, iade edilemeyen 4 adet çeki ise eski şirket ortaklarından .. un haksız şekilde uhdesinde tuttuğu öğrenildiğini, ayrıca Davalı .... söz konusu çeklerden biri olan ...

Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 30.06.2020 keşide tarihli ve 203.125,00USD bedelli çeki alarak davacı şirketin diğer ortaklarının bilgisi ve rızası olmaksızın kendisi adına cirolamış ve nihayetinde Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü icra takibinde bulunduğunu, iş bu çekin aynen davacı şirkete iadesi için dava açılmış olup Bakırköy 7'inci Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.

Sayılı dosyası ile yargılaması devam etmektedir.

Müvekkil şirket, şirket ortağı davalı ...a haksız şekilde uhdesinde tuttuğu bir kısım çekleri müvekkil şirkete iade etmesi için Kemer 1'inci Noterliği'nin 10.07.2021 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide etmiş fakat yine bir sonuç alınamadığını, diğer yandan kira sözleşmesinin tarafları arasında akdedilen 08/07/2021 tarihli Ek Protokol başlıklı sözleşme ile yukarıda bahsi geçen sözleşmeye istinaden verilen çek ve diğer başkaca çeklerin kiracı davalı şirkete iadesine karar verildiğini, ne var ki;

diğer davalı .. un kötüniyetli olarak kendi adına ciroladığı ve icra takibine konu ettiği çekler nedeniyle çeklerin eksiksiz olarak davalı şirkete teslimi mümkün olmadığını, bu arada; kira sözleşmesinin tarafları 05/06/2023 tarihli "Kira Akdi Fesih ve Kiracı Değişikliği Protokolü" başlıklı sözleşmeyi akdederek dava dışı şirketin kiralananda kiracı olması kararlaştırılmış ve böylece taraflar arasındaki kira sözleşmesi sona erdiğini, İş bu protokolün. 3.a bendinde.

01.11.2022 tarihi itibariyle davalı eski kiracının müvekkil şirkete 116.717USD ve 5.492.152,82TL kira borcunun bulunduğu kabul edilmiş, 3.b bendinde.

01/11/2022-31/10/2023 ve 01/11/2023-31/10/2024 dönemlerine ait kira bedelleri için davalı şirketten alınan kıymetli evrakların bila bedel davalı şirkete iade ve teslim edilmesi gerektiği belirtilmiş, 3.e bendinde; eski kiracı kendisine iade edilmeyen çeklerin iadesinin sağlanması halinde 116.717USD ve 4.442.152,82TL kira borcunu en geç 10 iş günü içerisinde müvekkil şirkete ya da onun göstereceği yere ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davalı şirket ile diğer davalı ...arasında 25/07/2023 tarihli "Sulh ve Tasfiye Protokolü" imzalanmış ve bu protokole göre söz konusu çekler eski kiracı şirkete iade edildiğini,

bunun üzerine davacı şirket tarafından Antalya 22'inci Noterliği'nin 18.04.2024 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek. Müvekkil şirket, eski kiracı-davalı ...İnşaat A.Ş ve yeni kiracı ... İnş Turz.

San Tic A.Ş arasında düzenlenmiş olan 05.06.2023 tarihli ''Kira Akdi Fesih ve Kiracı Değişikliği Protokolü'nün 3.e maddesinde belirtilen bakiye tüm kira borçlarının ödenmesi için eski kiracıya, aynı ihtarnamede şirketi uğrattığı maddi zararları ödemesi için ise ...a ihtarname keşide edildiğini, müvekkili şirket, şirket ortağı davalı ...a Antalya 10'uncu Noterliği'nin 07.07.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haksız şekilde uhdesinde tuttuğu.

30.06.2020 keşide, ... nolu, 203.125 USD bedelli, 31.07.2021 keşide, ...nolu, 187.500 USD bedelli, 31.07.2022 keşide, ... nolu, 225.000 USD bedelli, 31.07.2023 keşide, ... nolu, 225.000 USD bedelli, 31.07.2024 keşide, ... nolu, 225.000 USD bedelli çeklerin ortaya çıkan yeni durumlar, .... Otelcilik İnş.

Turz San Tic A.Ş ile yeni kira sözleşmesinin düzenlenmiş olması, iş bu sözleşme ile anlaşılan hususlar ve verilen taahhütler gereği eski kiracıya iade etmesi gerektiği, aksi halde şirketin zarara uğrayacağı, iade edilmemesi halinde oluşacak zarar ve ziyandan sorumlu olacağı ihtar edilmiş fakat bir sonuç alınamadığını, çek bedelini uhdesinde bırakan davalı şirket, hem diğer davalı ... un çek bedelinin ödenmesinin talep edildiğini hem de davacı tarafından yukarıda anılan sözleşme gereğince ödeme talep edildiğini iddia ederek uhdesinde kalan 39.964,57USD ödenmesi için tevdi mahalli tayin edilmesini talep ettiğini,

bu taleple ilgili olarak Kemer Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş, ....Karar sayılı 06.05.2024 tarihli ilamı ile tevdi yerinin ....

Şubesi tevdi mahalli olarak kararlaştırıldığını, bilindiği üzere tevdii mahalli tayini kararı, 6100 sayılı HMK'nın 362 ve 382. maddeleri gereğince çekişmesiz yargı işlemlerinden olup kararın istinafı veya temyizi mümkün olmadığını, 2. tevdi mahalline yatırılan paranın davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğini, yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde davacı ile davalılar ...

Turizm Ticaret ve Sanayi AŞ ve ... arasında kira sözleşmesi bulunduğu ve adı geçen kiracıların 01/11/2020-05/06/2023 tarihleri arasında kiracı sıfatıyla işbu kira ilişkisinin devam ettiğinin açık olduğunu, kiracılık ilişkisi sürerken taraflar arasında akdedilen ek sözleşmeler ile kira bedellerine karşılık olarak kıymetli evraklar verildiği yine ihtilafsız olduğunu, ancak davacı kiralayan şirketin ortaklarından ... un vefatından sonra mirasçı olarak şirket ortağı olan davalı ....

Bankası ...

Şubesine ait ... seri numaralı 30.06.2020 keşide tarihli ve 203.125,00USD bedelli çeki alarak davacı şirketin diğer ortaklarının bilgisi ve rızası olmaksızın kendisi adına cirolamış ve nihayetinde Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında icra takibine kalkıştığını, nihayetinde iş bu icra dosyası ve diğer davalı ile arasındaki başkaca icra dosyaları ve elinde haksız yere bulundurduğu çekler nedeniyle mağdur olmak istemeyen davalı ...Turizm Ticaret ve Sanayi AŞ ile davalı ... arasında 25/07/2023 tarihli sözleşmenin imzalandığı anlaşıldığını, kira sözleşmesinin tarafları arasında sonuç doğuracağı,

mezkur kira sözleşmesinde kiralayan tarafın davacı şirket olduğu, keza kiralanan taşınmazın mülkiyetinin de davacı şirkete ait olduğu açık olduğunu, bundan başka, davacının şirket tüzel kişiliğinin ortaklarından bağımsız bir hukuk süjesi ve ayrı kişiliği bulunduğu tartışmasız olduğundan; davacı şirketin taraf olduğu kira sözleşmesinde şirket ortaklarının gerçek kişi olarak taraf olmalarının mümkün olmadığı, diğer bir söylemle her ne kadar davalı ....davacı şirkette hissedar ise de bu durumun onu kira sözleşmesinin tarafı olmasını sağlamayacağının açık olduğunu, öte yandan;

tevdi mahalli tayinine müteallik dava dilekçesinde davalı kiracı şirketin de kabul ettiği üzere tevdi mahalline yatırılan para, kira sözleşmesinden kaynaklanan kira bedeline ilişkin olduğunu, kiralayan sıfatını haiz olan davacı müvekkilimizin ise kira bedeli yönünden alacaklı olduğu ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299'uncu maddesi uyarınca açık olduğunu.

Burada mündemiç bulunan mana kira bedeli olarak tevdi mercine davalı şirket tarafından yatırılan para, kiralayan davacı şirkete aittir. Hal böyle olunca; ,...Şubesi'ne tevdii edilen 39.964,57 USD'nin tarafımıza ait olduğunun tespiti gerektiğini, davalı ... , şirket bünyesindeki ... Adet hissesinin tamamını, ... TURİZM SAN. VE TİC.

AŞ'ye yönetim kurulu kararı ile devrettiğini, sonuç olarak davalı .. un nizalı şirkette payı kalmadığını, şirkette payı kalmayan davalının şirketin kira alacağını tahsil ehliyeti de bulunmadığını, Davalı .. un Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin konusu ''Sorumluluk Davası'' olan ... e. ...k. sayılı dosyasının 16.11.2023 tarihli ilamı ile davanın reddedildiğini, ayrıca Davalı .. un konusu ''Genel Kurul Kararının İptali'' olan Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....Esas - ....Karar sayılı dosyasıyla ile açmış oldukları dava istinafa taşınmış Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin ...E. ..K.

Sayılı 18.02.2025 tarihli ilamı ile davanın usulden reddedildiğini, iş Somut davanın yalnızca tespit talebinden ibaret olmayıp, muarazanın giderilmesi taleplerininde bulunduğunu, Muarazanın giderilmesi (men’i) davası, bir hakkın kullanılmasına yönelik haksız engellerin ortadan kaldırılması, diğer bir deyişle hakkı tehdit eden uyuşmazlığın mahkeme kararıyla çözülerek sona erdirilmesi amacını taşıdığını, Somut olayda da, müvekkil şirket alacağın kendisine ait olduğunun tespiti ile birlikte davalı eski ortak .. un haksız taleplerinin durdurulması için muarazanın giderilmesini talep etmiştir.

Görüldüğü üzere, davalı .. un kira bedeli üzerindeki haksız ısrarı, davacının hakkını kullanmasına mani bir muaraza niteliğindedir. Emsal yargı kararları göz önüne alındığında, muarazanın giderilmesi talebinin çoğunlukla tespit hükmüyle eş zamanlı olarak ele alındığı görülmektedir.

Yukarıda alıntıladığımız Yargıtay 11. HD ....K. sayılı kararda, tevdi edilen paranın paylaştırılması suretiyle taraflar arasındaki çekişme çözümlenmiş ve hüküm fıkrasında açıkça “çekişmenin bu şekilde önlenmesine karar verilmiştir” denilerek muarazanın sona erdiği belirtilmiştir. Bu ifade, mahkeme kararının sadece hakkın sahibini belirlemekle kalmayıp, aynı zamanda diğer tarafın haksız taleplerini hükümsüz bıraktığını göstermektedir.

Bu da muaraza kavramının, farklı tür ihtilaflarda dahi hukuki zeminde değerlendirildiğini ortaya koymaktadır. Muarazanın giderilmesi, esasında bir sonuç talebidir ve çoğu durumda bir inşai (yenilik doğuran) hüküm içermektedir. Zira muaraza giderildiğinde, davalı tarafın ilgili hak üzerindeki müdahalesi hukuken men edilmiş olmaktadır.

Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; yukarıda arz ve izah edilen açıklamalar ile mahkemenizce resen nazara alınacak hususlar dikkate alındığında, davacı ile davalı ...Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi ve davalı ....arasında akdedilen kira sözleşmesi gereğince kira borcunun ödenmesine yönelik Kemer Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası ile ...

Şubesi'nin ....hesabına yatırılan-olan tüm paranın davacıya ait olduğunun tespiti ile davacı şirkete ödenmesine, taraflar arasındaki muarazanın bu şekilde giderilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, Antalya 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 14/10/2025 tarih ...

Esas ...Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevli mahkemenin Antalya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş olup, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/01/2026 tarih ... Esas ...Kararı ile görevli mahkemenin Antalya 12. Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verildiği,her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, tevdi mahalline yatırılan kira bedellerinin davacıya ait olduğunun tespiti suretiyle muarazanın giderilmesi davasıdır.

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı kiralayan ile davalı .... Tur. Tic. ve San.

AŞ arasında yazılı şekilde akdolunan 09/01/2020 düzenleme, 01/11/2020 başlangıç tarihli, 31/10/2024 bitiş tarihli kira sözleşmesinin 3. maddesinde belirtilen kambiyo senetlerinin davacı kiralayana devrinden sonra ortaya çıkan yeni durumlar (covid 19 salgını) gereği sözleşmenin tarafları arasında düzenlenen ek protokoller ile kiracıya iadesi hususunda anlaşılması ve 4 adet çek haricinde diğer kambiyo senetlerinin anlaşmaya uygun devredilmesine karşın bu 4 adet çekin devredilememesi noktasında oluştuğu,

davalı kiracının somut davadaki muarazanın meydana gelmesinde sorumluluğunun bulunup bulunmadığı konusundaki ihtilafın da davanın esasına girilerek çözülecek mesele olduğu, işbu sebeple taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisinden doğduğu anlaşılmakla, somut uyuşmazlıkta Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, Antalya 12.Sulh Hukuk Mahkemesinin 28/11/2025 tarih ... E. ....K. S. yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M/: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davaya yukarıda açıklandığı şekilde Antalya 12.Sulh Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği halde davanın Antalya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Antalya 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 28/11/2025 tarih ..Esas ...Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

2-Yargı yeri olarak Antalya 12.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin belirlenmesine,

...