Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1193 K.2023/1225

İncelenen Kararın Mahkemesi : Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 16/04/2021 Davanın Türü: Alacak ve Tazminat (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında 29/04/2015 tarihli sözleşme yapıldığını, davalının ... alanında 12 metre ahşap çark projesini sözleşme ve teknik şartlara uygun olarak yapım işini üstlendiğini, teslimin en geç 27/08/2015 tarihi olması gerektiğini, davalı tarafa çekilen ihtara rağmen işin zamanında ve tam olarak bitirilemediğini, sisteme su verme, savak kapağı dönüş hızının ayarlanması,

kesintisiz elektrik üretimi işlerinin yapılamadığını ve işin teslim edilmediğini, 04/01/2017 tarihinde noter ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, davalının işi zamanında tam olarak yapamadığı için .... yönetimi tarafından davacının hak edişlerinden 543.974,24 TL kesinti yapıldığını ve zarar oluştuğunu, Antalya 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ....

D.iş dosyasında tespit yaptırıldığını, raporda ahşap çark projesi ve diğer işlerin sökümü bedeli, sökülen yerlerin tadilat için yapılması gereken masrafın belirlendiğini ileri sürerek 543.974,24 TL .... yönetimi tarafından kesilen hak ediş alacağı, ahşap çark projesi ve eklerinin söküm işi için 230.217,00 TL bedelin, davalı .... ve hesabına 5.985,00 TL proje bedelini, 199.125,00 TL gecikme cezasının,

yer altı kablosu söküm bedeli olarak 4.070,00 TL'nin ve sökülen kısımların inşaat tadilatı için 12.000,00 TL olmak üzere toplam 995.371,24 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Karşı davacı vekili 18/04/2018 tarihli ıslah dilekçesiyle karşı dava dilekçesini ıslah ederek sözleşme bedelinin 796.500,00 TL olup davalı şirketin 646.500,00 TL ödeme yaptığını, kararlaştırılan sözleşme bedelinden 150.000,00 TL eksik ödediğini, bakiye alacağın kaldığını ileri sürerek 150.000,00 TL'nin ticari faiziyle birlikte davacı / karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevabında, davalı tarafından sözleşme gereği işin şartnameye ve iş programına uygun olarak yapıldığını, görevlilerin de bulunduğu ortamda deneme çalışmasının gerçekleştirildiğini ve 31/12/2015 tarihinde fatura edildiğini, fuarın devamı süresince 6 ay boyunca ahşap çarkın çalıştırıldığını, gönderilen yazı ile davacının işi teslim almasının istenildiğini, 13 ay boyunca davacının teslim almadığını ve haksız şekilde sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmeye göre sisteme su verildiğini, savak kapağının ayarlı bir şekilde yapıldığını, dönüş hızının sağlandığını, fuar boyunca sorunsuz bir şekilde 16 aydan fazla süre çarkın çalıştığını,

sistemin kesintisiz çalışmasının mümkün olmadığını, bu yönde bir taahhüt bulunmadığını, montajın zamanında yapıldığını, feshin yasal olmadığını, sözleşmeye konu tüm ürünlerin zamanında monte edildiğini, elektrik üretimine yönelik sözleşmede bir madde bulunmadığını, davacının kesin hak edişinin davalı ile ilgisinin bulunmadığını, projenin sözleşme ve teknik şartnameye uygun süresinde yapıldığından feshin ve davanın haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiş, Karşı Davada.

Davacı ..... Ltd.

Şti. vekili açtığı dava ile, sözleşmeye göre çarkın kurularak teslim edildiğini, .... yetkililerinin katılımıyla bilgilendirme toplantısının yapıldığını, 3 ay boyunca deneme çalışmalarının kesintisiz yapıldığını, 19/12/2016 tarihli maille çarkın teslim alınmasının talep edildiğini, davalı tarafın işin bitirilmediğine yönelik iddiaların ve feshin haksız olduğunu, 3 aylık deneme süresi ve 6 aylık fuar süresince sorunsuz olarak sistemin çalıştırıldığını, davalı tarafın sözleşme dışı talepte bulunarak fesih yoluna gittiğini, sözleşmede ahşap çark üzerinde elektrik üretimine yer verileceğinin belirtildiğini,

üretimin mahiyeti veya ölçüsünün belirlenmediğini, çarkın 24 saat kesintisiz çalıştırılarak elektrik üretileceğine dair sözleşmede madde bulunmadığını, çarkın kullanma talimatı ve verilen eğitimlere aykırı kullanıldığını, mail yoluyla çarkın arızalanmasında kusurlu tarafın davalı olduğunun bildirildiğini, davalının yaklaşık 16 ay boyunca sistemi çalıştırıp faydalandığını, ancak 13 ay boyunca da teslim almadığını, rayiç kullanım bedelinin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, ayrıca dönemlik başka firmalara kullandırılması halinde elde edilecek kazancın elde edilememesi sebebiyle oluşan zararın tazmini gerektiğini,

bu nedenle feshe dayalı alacak davasının kabulü halinde davacının uğradığı menfi ve müspet zararların ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, sistemin davalı tarafından kullanılması sebebiyle yararlanma bedelinin ve davacının mahrum kaldığı kazancın davalıdan talep ettiklerini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 10.000,00 TL'nin karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, asıl davanın taraflar arasında 29/04/2015 tarihli .... ve Elektrik Üretim Sisteminin eksik, ayıplı ve geç teslimi nedeniyle haklı nedenle feshedildiği için davacının uğradığı zararların ve asıl işveren .... tarafından yapılan hak ediş kesintilerinin tahsili davası; karşı davanın ise sözleşme gereği işin zamanında ve eksiksiz teslim edildiği, elektrik üretiminin sözleşmeye dahil olmadığı gerekçesi ile eksik ödenen hak ediş bedelinin tahsili davası olduğu,

taraflar arasında 29/04/2015 tarihinde sözleşme imzalandığı ve alt işveren olarak davalı - karşı davacı tarafından işin yapılarak teslim edildiği ve ödemeler ve eksik ödeme konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık söz konusu olmadığı, çözülmesi gereken uyuşmazlığın elektrik üretiminin sözleşme kapsamında olup olmadığı, ... tarafından yapılan kesintinin davalı - karşı davacı şirketin sorumluluğunda olup olmadığına ilişkin olduğu,

mahkemece yapılan keşif, keşif sonucu ibraz edilen rapor ve talimatla alınan ve ilk raporu teyit eden heyet raporu birlikte değerlendirildiğinde davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği işi eksiksiz ve tam olarak yerine getirdiği, taraflar arasındaki sözleşme, birim fiyat listesi ve eki teknik şartname gereği elektrik üretiminin davalının sorumluluğunda olmadığı, .... tarafından yapılan kesintilerin davalının sorumluluğunda olan işlerden olmadığı, davacının sorumluluğunda olan imalatlardan kaynaklandığı, bu nedenle işin eksiksiz ve tam olarak teslimi nedeniyle davalı - karşı davacının götürü usulde belirlenen ücretin tamamına hak kazandığı,

buna göre de herhangi bir ayıplı ve eksik ifa söz konusu olmadığı, eksik ödenen hak ediş bedeli tutarının 150.000,00 TL olduğu gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın reddine, karşı dava yönünden davanın kabulü ile 150.000,00 TL'nin 10.000,00 TL'sinin 04/08/2017 tarihinden, 140.000,00 TL'sinin de 18/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak, davalı karşı davacıya verilmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen karara karşı davacı/ karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı/ karşı davalı vekili, dosyaya sundukları teknik rapor ve hukuki mütalaanın değerlendirilmediğini, taraflar arasında yapılan ikrar niteliğindeki yazışmaların dikkate alınmadığını, sözleşmeye konu işin teslim alınmadığının belirtilmesine rağmen mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini, taraflar arasında yapılan sözleşme içeriğinin değerlendirilmesinde sistemin çalışması ve elektrik üretmesinin taahhüt kapsamında olduğunun anlaşılacağını, Antalya 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ....

D.iş dosyasında alınan rapora davalı tarafın itiraz etmediğini ve elektrik üretiminin davalının taahhüdünde olduğuna ilişkin belirlemenin kesinleştiğini, işin sözleşmeye uygun olarak yapılmadığını, sistemde teknik inceleme yapılmadan rapor düzenlendiğini, gözlemsel olarak inceleme yapıldığını, haklı nedenle sözleşmenin feshedildiğini, tespit raporu ile zıt olan bilirkişi raporlarına dayalı olarak karar verildiğini, talimatla alınan bilirkişi raporunun deliller dikkate alınmadan düzenlendiğini, mail içeriklerinin dikkate alınmadığını, taraflar arasındaki yazışma içeriklerinin dikkate alınmadığını,

teknik uzman raporuna ve tespit raporuna aykırı olarak düzenlenen bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini ve asıl davanın kabulü gerektiğini; fatura içeriği imalatların gerçekten yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, sözleşmeye uygun imalat yapılmadığını, işin tamamlandığının kabul edilemeyeceğini, bu nedenle karşı davanın reddi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi /asıl yüklenici, davalı ise alt yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi "Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir." düzenlemesini içermektedir.

3.2. Diğer taraftan, HMK 357/1 maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz.

3.3. Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı / karşı davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya ilişkin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR