Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1509 K.2024/620

İncelenen Kararın Mahkemesi : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 24/06/2022 Davanın Türü: Tazminat (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile,

davacı ile dava dışı ... A.Ş arasında ... ilçesi şebeke tesis yapım işi sözleşmesi, ... ilçesi şebeke tesis yapım işi sözleşmesi ve ... ilçesi şebeke tesis yapım işi sözleşmesi yapıldığını, ...

28/05/2013 tarihinde davalıya devrine kadar hak edişlerin zamanında ödendiğini, bu tarihten sonra davalı şirketin kurumu devraldığını ve hak ediş ödemelerinin zamanında gerçekleştirmediğini, bu nedenle icra takipleri yapılarak hak edişlerin tahsil edilebildiğini, davacının ödemeleri zamanında alamadığından ticari itibarının bozulduğunu, malzeme verilen firmaların gecikmeleri tolere etmediğini, davacının borçlarını zamanında ödeyemeyip çeklerinin yazıldığını, sözleşmenin devamının çekilmez hale geldiğini, bu nedenle Sivas 2. Noterliğinin 12/02/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle ... ilçesi şebeke tesis ve yapım sözleşmesi ile,

... ilçesi şebeke tesis ve yapım sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, ... ilçesi yönünden 31/12/2013 tarihi itibariyle işin %72,91 oranında, ... ilçesi yönünden %81,94 oranında gerçekleştirildiği, son hak edişin 31/12/2013 tarihinde düzenlendiğini, bu tarihten sonra da iş yapmaya devam edildiğini, yapılan iş bedelinin ödenmesi gerektiğini, teminat mektuplarının davalı şirket tarafından nakde çevrilmesinin Antalya 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.İş dosyasıyla tedbiren durdurulduğunu, teminat mektuplarının iadesi gerektiğini, fesihte haklı olduklarını ileri sürerek 10.000,00 TL kar mahrumiyetinin fesih tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davacı tarafından son hak edişten sonra yapılan işlerin bedeli olarak tespitten sonra miktar arttırılmak üzere 10.000,00 TL'nin tespit tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte, teminat mektuplarının iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, sözleşmelerin özelleştirme tarihinden önce yapıldığını, özelleştirme ile davalının sözleşmenin tarafı olduğunu, davacının kamu ihale kanununa göre işi ihaleyle aldığını, bu nedenle ekonomik gücünün yerinde olması gerektiğini, davacı tarafın hak edişlere güvenerek işi almasının basiretli tacirden beklenen bir durum olmadığını, davacıya tüm hak edişlerin ödendiğini, gecikme halinde gecikme faizi istenebileceğini, davacının acze düşmesinde davalının kusurunun olmadığını, ödenek yetersizliği sebebiyle ödemelerde gecikme halinde yapım işleri şartnamesinin 29/4 maddesi gereğince ek süre verilebileceği,

şartnamenin 47. maddesine göre teminatların iadesinin isteme hakkı bulunmadığını, hak edişi yapılmayan ve fatura edilmeyen işlerinde kabul edilmeyeceğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince verilen ... esas ... karar sayılı karar taraf vekillerince istinaf edilmiş ve dairemizin ... esas ... karar sayılı kararıyla HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince kaldırılarak dosya mahkemesine gönderilmiştir.

Mahkemece, sözleşmeyi haklı nedenle fesheden tarafın olumsuz zararı isteyip olumlu zararı isteyemeyeceği, davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, sözleşmede kendisine bu hakkı tanıyan bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle müspet zarar niteliğinde kar kaybını isteyemeyeceği, davacının menfi zararının tazmini nedeniyle açtığı davada; alınan bilirkişi heyeti raporu ile davalıca ödenen davacıya ait SGK ödemelerinin 67.359,53 TL olduğu mahkemece davacının tahakkuk alacağı olarak tespit edilen 1.067.507,23 TL'den bu miktarın mahsubu ile davacının bakiye zararının 1.000.147,70 TL olduğunun belirlendiği,

cezai şart alacağı yönünden ihtirazi kayıt koyması gereken tutanakların parasal maddi bilgi, hesaplama ve ödeme verisi barındırmayan geçici kabul tutanakları değil hak ediş raporu olması gerektiği, geçici kabul tutanağına ancak işverence eksik - ayıplı işler, işin geç teslimi nedeniyle ihtirazi kayıt konulabileceği, somut olayda davacının hak edişlerini ihtirazi kayıt ile imzalamış olması karşısında gecikme cezalarının davacının hak edişinden düşülemeyeceği gerekçesiyle;

teminat mektupları yönünden usulünce harcı yatılarak açılmış bir dava bulunmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının müspet zarar tazminatı için açtığı alacak davasının reddine, davacının menfi zarar için açtığı tazminat davasının kısmen kabulü ile.

1.000.147,70 TL'nin (10.000,00 TL'sine dava tarihi olan 04/03/2014 tarihinden itibaren, bakiyesine ıslah tarihi olan 20/07/2018 tarihinden itibaren işleyen) avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili, yüklenicinin hak edişlerinin kendisine ve temlik alacaklılarına ödendiği, ilk hak edişten itibaren yüklenicinin alacaklarını temlik ettiği, sözleşmede belirlenen süre içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyip iş programının gerisinde kaldığı, ek süre talep ettiği, verilen ek süreye rağmen işlerin tamamlanmadığı ve tek taraflı olarak yüklenici tarafından sözleşmenin feshedildiği,

yapım işleri genel şartnamesinin 47. maddesi gereğince yüklenicinin azli halinde taahhüdünü yerine getiremeyeceğini gerekçeli olarak yazılı bildirmesi durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın teminatları gelir kaydedip sözleşmeyi feshedeceği, hak edişlerin zamanında ödendiği, eksiksiz ödeme yapıldığı, yüklenicinin zamanında hak ediş alamaması halinde sözleşmeyi feshedebileceğine dair taraflar arasındaki sözleşmede bir düzenleme bulunmadığı, mahkemece yüklenicinin fesihte haklı olduğunun kabulünün hukuka aykırı olduğu, yüklenicinin maddi durumu elverişli olduğu halde sözleşmeden kaçınmadığı,

kötü niyetli olarak sözleşmeyi feshettiği, ana yükümlü olan işi süresinde tamamlama borcunu yerine getirmediği, mahkemece ... ve ... yapılan işler yönünden belirlenen ceza-i tazminat bedellerinin hak edişten düşülmediği, davalı yararına eksik vekalet ücretine hükmedildiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi "Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir." düzenlemesini içermektedir.

3.2. Diğer taraftan, HMK 357/1 maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz.

3.3.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye ve dairemizin kaldırma/gönderme kararından sonra mahkemece yapılan inceleme ve değerlendirmede bir isabetsizlik bulunmamasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR