Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/251 K.2024/173

İncelenen Kararın Mahkemesi :Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi : 08/09/2020 Davanın Türü : İtirazın İptali (Eser sözleşmesi) (Antalya Genel İcra ... E.)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacı şirket ile borçlu şirketin 19/03/2018 tarihli trafo yapım işi için sözleşme akdedildiğini ve davacı şirketin sözleşme uyarınca trafo işini tamladığını, trafonun ... ’ın kabulü ile işletmeye açıldığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davalı şirketin davacının üstlendiği trafo yapım işi karşılığı davacı şirkete 59.000,00 TL bedel ödemeyi üstlendiği halde, bu bedeli ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla Antalya 14. İcra Dairesinin ... esasına kayıtlı dosya ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan etmekle;

davalı aleyhine Antalya 14. İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Davalı vekili tarafından beyan dilekçesi sunularak tebligatın usulsüz olduğu, vekile tebliğ edilmediği, esasa ilişkin olarak da jeneratör verilerek borcun ödendiği savunulmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, "....Taraflar arasında eser sözleşmesinin varlığı, eserin yapılıp teslim edildiği hususları ile davalıya ait jenaratörün davacıya teslim edildiği hususu ihtilafsızdır. Davacı taraf bedelin ödenmediğini, kendilerine teslim edilen jenaratörün teminat amacıyla verildiğini, bedel ödendiğinde iadeye hazır olduklarını; davalı taraf ise bedelin davalıya ait jenaratörün davacıya teslim edilerek ödendiğini iddia etmişlerdir.

Bu nedenlerle uyuşmazlık bedelin ödenip ödenmediği, jenaratörün davacıya veriliş amacının ne olduğu noktasında toplanmaktadır. Davacı tarafından ibraz edilen, 30/06/2018 tarihli jenaratör teslimine ilişkin belge fotokopisinde jenaratörün ne amaçla verildiğine dair kesin bir açıklama bulunmamakla birlikte davalı tarafça ibraz edilen aynı belge fotokopisinde "bu jenaratör Protet'e ait olan borcumuza istinaden verilmiştir" şeklinde açıklama bulunduğu görülmüştür.

Davacı tarafından bu açıklamanın sonradan eklendiği iddia edilmiş ve bununla ilgili Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına özel belgede sahtecilik iddiasıyla suç duyurusunda bulunulmuş, davalı şirket yetkilisi şüpheli olarak verdiği ifadesinde;

sözleşmeye göre müşteki davacının 59.000,00 TL alacaklı olduğunu, borcun bir kısmına karşılık gelmek üzere tutanakla jenaratörün teslim edildiğini, tutanağa sonradan ekleme yapılmadığını, tutanak aslının davacı müştekide olduğunu beyan ettiği görülmüş, savcılık tarafından yazı incelemesi için belgenin aslının sunulması istenmiş ise de taraflarca sunulmadığından belge aslı üzerinde inceleme yapılamadığı ve takipsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

Taraflar tacir olduğundan ticari defter ve belgeri incelenmiş, taraf defterlerinde davaya konu eser sözleşmesine konu işle alakalı bir fatura olmadığı, davacının defterlerinde jenaratör faturasının kayıtlı olmadığı, noter kanalıyla iade edildiği, davalının defterlerinde ise jenaratöre ilişkin faturanın davacı taraf adına borç olarak kayıt edildiği, yapılan iş karşılığı davacı tarafça fatura kesilmediği için davalı şirket alacağı olarak devir ettiği anlaşılmıştır.

Teminat olduğunu iddia eden taraf, teminat olduğunu ve teminatın neye ilişkin olduğunu ispat külfeti altında olup dava değeri itibariyle de yazılı delil ile ispat edilmesi gerekir. Gelinen aşamada jenaratörün teminat olarak verildiği hususu ispat edilememiş olup davalı taraf jenaratörün teslimi ile borcun sona erdiğini iddia etmekle jenaratörün ifa yerine verildiğini iddia etmiştir.

İfa yerine edim, borçlunun, alacaklıya edimin konusunu oluşturan şeyden başka bir şey vermeyi teklif etmesi ve alacaklının da bu teklifi kabul etmesidir. İfa uğruna edim ise ifanın kendisini değil, onunla varılması arzulanan sonucu gerçekleştiren bir araçtır.

İfa uğruna edim sözleşmesinin yapılmasıyla birlikte alacaklı, kendisine verilen ifa uğruna kazandırma konusu edimi paraya çevirir; edimin çevrildiği para kadar tatmin olur; alacağının tamamını alamayan alacaklı bakiye alacağını borçludan talep eder. İfa uğruna edim, TBK’da genel olarak düzenlenmemiştir. Bu kurumun özel uygulamaları olan ifaya yönelik devir TBK m. 192’de ve ifa amacıyla yapılan havale TBK m. 556/I’de düzenlenmiştir.

İfa olarak verildiği iddia edilen edimin ifa yerine mi yoksa ifa uğruna mı yapıldığı hususunda ihtilaf olması halinde karine olarak ifa uğruna yapıldığı kabul edilmektedir. Somut olayda da davalı edimin ifa yerine yapıldığını ispat edemediğinden karine olarak ifa uğruna edim olarak yapıldığı kabul edilmiştir. Bilirkişi vasıtasıyla jenaratörün 2. el piyasa değeri tespit edilmiş, 2. el piyasa değerinin 5.000-USD+KDV olduğu anlaşılmıştır.

Davacı takipten önce fatura düzenlemediğinden, borcun vadesinin ne olduğu da ispat edilemediğinden ve takipten önce davalıyı usulüne uygun şekilde temerrüde düşürmediğinden borcun takip tarihi itibari ile muaccel olduğunun ve borçlunun temerrüde düşmüş olduğunun kabulü gerekeceğinden ödemenin talep edildiği takip tarihi itibari ile geçerli 4,7624 TL dolar kuru üzerinden jenaratörün değerinin 23.812,00 TL olup KDV dahil 28.098,16 TL olduğu (bilirkişi raporunda 23/07/2018 yarine sehven 27/03/2018 tarihinin hesap edildiği),

bu miktarın trafo yapım işine ilişkin sözleşme bedeli olan 59.000,00 TL'den mahsup edilmesi neticesinde davacının takip tarihi itibari ile bakiye 30.902,00 TL alacaklı olduğu, ifa uğruna verildiği karine olarak kabul edilen jenaratörün değeri belirli olmadığından bakiye alacak miktarı da likit kabul edilmeyeceğinden davacı lehine icra tazminatına hükmedilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve katılma yolu ile davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, davalı şirket tarafından sözleşme bedeli ödenmediğinden; borçlu şirket aleyhine ihtiyati haciz işlemi uygulanmış, borçlu şirket aleyhine uygulanan ihtiyati haciz işlemleri nedeniyle davalı şirket, borcun teminatı olarak davacı şirkete "alacağın teminatı" olarak Katana marka KA 325 model, 260 KW jeneratörü teslim ettiği, davalı şirket aleyhine yasal takip yoluna girişilmesi nedeniyle "teminat" olarak jeneratör verildiği halde daha sonra davalı şirket "teminat" olarak verdiği jeneratöre ilişkin fatura düzenleyip davacı şirkete gönderildiği davacı şirkete gönderilen fatura,

dosyaya sundukları Antalya 10. Noterliğinin 19.12.2018 Tarih ve ...

Yevmiyesine kayıtlı ihtarname ekinde "jeneratörün teminat olarak alındığı, sözleşme bedeli ödendiği takdirde jeneratörün iade ve teslime hazır olduğu..." bildirilerek iade edildiği, jeneratörün teslimi sırasında düzenlenen "Mal Teslim Tutanağı" belgesine sonradan eklenmek suretiyle "jeneratörün borcun karşılığı" olarak verildiği yazıldığı, bu şekilde özel belgede tahrifat yapıldığı, davanın kabulü gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

Davalı vekili, dava dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edilmesi gerekirken asile tebliğinin usulsüz olduğu, 30/06/2018 tarihli jeneratör teslimine ilişkin belge fotokopisinde “bu jenaratör protet’e ait olan borcumuza istinaden verilmiştir” ifadesi yer aldığı, bu ifade jeneratör tesliminin ifa yerine verildiğini gösterdiği, kaldı ki, davacı şirket yetkilisi ... ile yapılan görüşmeler sonucunda davalı şirkette bulunan jeneratör, karşı tarafa teslim edilerek borç ödendiği, bilirkişi raporunda jeneratörün değerinin düşük hesaplandığı, davacının işi eksik yaptığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir .

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 3 Haziran 2022 tarih ve 2021/1 E., 2022/3 K. sayılı Kararı (“İçtihadı Birleştirme Kararı“), 26 Kasım 2022’de Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, aleyhine icra takibi başlatılan borçlu, takibe vekili aracılığıyla itiraz etse dahi, alacaklının açacağı itirazın iptali davasında dava dilekçesi vekile değil asıla (borçlunun kendisine) tebliğ edilmelidir. Uygulamada da zaten çoğunlukla bu yönde olan içtihatlar uzun süredir yerleşmiş bulunmaktadır. Bu nedenle davalı vekilinin usulüne uygun tebligat yapılmadığı yönündeki istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

3.2. Davacı tarafın alt yüklenici sıfatı ile dava dışı asıl iş sahibine trafonun yapılıp teslim edildiği, bu şekilde iş sahibinin işi teslim alıp geçici kabul yapıldığı görülmekle davalı yanın işin yapılmadığı yönündeki istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

3.3. İhtilafa konu jeneratörün teslimine ilişkin tutanaklar arasında farklılık bulunduğu, davacının ibraz ettiği tutanakta jeneratörün iş karşılığı teslim edildiğine dair bir ibare bulunmadığı anlaşılmakla birlikte, teminat olarak alındığına dair bir kaydın da bulunmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesinin bu teslimatı ifa uğruna edim olarak kabul ederek takip tarihindeki kura göre bedelini mahsup etmesi ve kalan iş bedeline dair kurduğu hükümde istinaf başvuru nedenleri açısından usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmaktadır.

3.4. Yukarıda açıklananlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,

2)Davalıdan alınması gerekli 2.110,91 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 527,72 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.583,19 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3)Davacıdan alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

...