Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/876 K.2024/981

İncelenen Kararın Mahkemesi: Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 04/04/2022 Davanın Türü: Alacak (Eser Sözleşmesi) Karar Yazım T: 01/10/2024

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacıya ait kompresörün arızalanması üzerine, davalı yüklenicinin sözde tamir işlemini gerçekleştirerek 22/05/2018 tarihinde KDV dahil toplam 12.850,20 TL bedelli faturanın düzenlenerek davacıya tebliğ edildiğini, davacının aradaki fark açısından 19/06/2018 tarihinde iade faturası düzenleyerek davacı şirkete tebliğ ettirdiğini, aradan geçen 6-7 aylık sürenin sonunda 10/12/2018 tarihinde davalı şirketin kompresöre rutin bakım uygulandığını belirterek 05/01/2019 tarihli faturayı düzenlediğini,

aradan geçen 2 hafta gibi kısa bir sürenin sonunda kompresörün aynı şekilde tekrar arızalandığını ve 16/01/2019 tarihinde davalı şirketin ... numaralı servis fişiyle davacıya ait kompresörün tamir işini aldığını, ancak o zamandan sonra kompresör hakkında bilgi verilmediği gibi kompresörün teslim de edilmediğini, davacının bir yılı aşkın süre boyunca kompresör hakkında bilgi almak amacıyla davalı şirkete ulaşamaması üzerine 05/02/2020 tarihli ihtarnamenin gönderilerek kompresörün henüz hiç bir işlem yapılmamış ise o haliyle,

eğer işlem yapılmış ise yapılan işlemlerin açıklanarak 7 gün içinde teslimi aksi halde kompresör bedelinin isteneceğinin ihtar edildiğini, bu ihtarnamenin 07/02/2020 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, davalı şirketin ihtarnamenin tebliğinden 7 gün sonra 14/02/2020 tarihinde e-arşiv fatura düzenleyerek davacıya gönderdiğini, ancak kompresörün davacıya teslim edilmediğini, kompresörün teslim edilmemesi nedeniyle düzenlenen faturaya karşın 19/02/2020 tarihinde iade faturası düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin gönderdiği faturanın,

kompresörün 1 yılı aşkın süredir uhdesinde bulundurmasına rağmen hiç bir işlem yapmadığını ve Mayıs 2018 de kompresörün tamirinde ayıplı hizmet verildiğinin ikrarı niteliğinde olduğunu, 10/05/2018 tarihinde düzenlenen proforma faturada gösterilen değişen parçalar ile 14/02/2020 tarihinde düzenlenen e-arşiv faturada gösterilen değişen parçaların büyük ölçüde aynı olduğu,

dolayısıyla ayıplı hizmet karşılığı ödenen bedelinin iadesinin istenmesi zorunluluğunun doğduğunu, davacıya ait kompresörün tamir için teslim edildiği 16/01/2019 tarihinden bu tarafa davalı şirket bünyesinde bulunması nedeniyle 1,5 yıllık dönemde davalının kompresörün kullanılmamasından dolayı zararının bulunduğu, bu dönemde davalı şirketin kompresörü elinde tuttuğu için karının söz konusu olduğunu iddia ederek,

kompresör bedeli, ayıplı hizmet bedeli ve kompresör eksikliğinden doğan zararlar karşılığı olarak toplam 2.000,00 TL nin (ıslah ile 36.000,00-TL kompresör bedeli, 5.740,70 -TL ayıplı hizmetten doğan alacak ve 4.000,00-TL kompresör eksikliğinden kaynaklanan zarar olmak üzere toplam 43.740,70 -TL alacağın hak ediş tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, ayıplı ifayı kabul etmemekle birlikte davacı tarafından yapılmış bir ayıp ihbarının bulunmadığını, dava dilekçesinde de kompresördeki ayıbın ne olduğunun niteliğinin ve büyüklüğünün belirtilmediğini, davacı tarafa ait kompresörün bakım ve tamiratının gerçekleştirilmesinden sonra iş bedelinin ödenmediğini, davacı tarafın davalı şirkete ulaşılamadığına yönelik beyanının doğru olmadığını, kompresörü tamir için bırakan ve iş bedelini ödemeyen davacının 1 yılı aşan süre sonunda ihtarname ile kompresörün iadesini talep ettiğini,

davalının ise TMK' nun 950.maddesinde düzenlenen hapis hakkını kullanması sebebiyle kompresörü ya da bedelini iade etmediğini, bir taşınırı tamir edenin tamir masrafları miktarınca taşınır üzerinde hapis hakkının bulunduğunu, hapis hakkının kullanıldığı sürece kompresörün kullanılmasından kaynaklı zararın talep edilmesinin mümkün olmadığını, dava dilekçesinde her bir alacak kaleminden ne kadar bedel talep edildiğinin açıklanması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, taraflar arasında bir bakım hizmeti görüldüğü ve daha sonra makinenin tekrar arızalandığı, sorunun bu arızanın sebebi ve bedelinin ödenip ödenmediği hususuna ilişkin olduğu, davalının hapis haklarını kullandığını öne sürdüğü, hapis hakkının ancak hukuka uygun ve gerçek bir alacağın mevcut olması halinde doğacağı, bunun içinde davalının yaptığı tamiratta bir ayıp olmamaması, ikinci arızanın bundan kaynaklanmamış olmasının gerektiği, alınan tüm bilirkişi raporlarında ilk tamiratın ayıplı olmasının ikinci arızaya sebep olduğunun belirtildiği,

bu halde davalının bir alacağı olmadığından hapis hakkını kullanmış sayılamayacağı, davalı malı iade etmediğinden davacının ayıp ihbarı yapmasının da beklenemeyeceği, hizmetin ayıplı olması, malın iade edilmemesi ve davacının makineden mahrum kalmasının davalının kusuruna dayanması nedeniyle davacının taleplerinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle davanın 36.000,00 TL kompresör bedeli, 5.740,70 TL ayıplı hizmet bedeli, 4.000,00 TL kompresör eksikliği zarar bedeli olmak üzere 45.740,70 TL üzerinden kabulü ile;

bu tutarın 2.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 43.740,70 TL'sinin ıslah tarihi olan 06.03.2022 tarihinden işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili, gerekçeli kararda hangi rapora hangi nedenle itibar edilerek karar verildiğinin açıklanmadığı, ilk rapor ile diğer raporda tespit edilen kompresör bedeli rakamları farklı olmakla birlikte son rapora itibar edildiği, bununla birlikte diğer raporlarda bu yönde bir tespit olmaksızın gerekçeli karara dayanak yapılmayan ilk rapordaki ayıpların toplam tutarının esas alındığı, çelişkili raporlar arasında olayın oluşuna en uygun olan hangi rapora üstünlük tanındığının gerekçeli kararda tartışılması gerektiği, dava konusu kompresörün yerinde incelenmediği,

bilirkişinin Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına sunduğu raporunda da gözle inceleme yaptığı ve tespitinin mümkün olmadığını açıkça belirtmiş olması karşısında yapılan tespitlerin kabul edilemeyeceğini, incelemenin faturalar üzerinden yapıldığı, ilk ve ikinci faturanın birbirini tekrarı niteliğinde olduğundan bahisle ilk tamiratın ayıplı olduğunu belirttiği, bu durumun anlaşılamadığı, kompresör incelenmediği gibi faturaların da yanlış incelendiği, 10/05/2018 tarihinde düzenlenen faturanın proforma, 22/05/2018 tarihli faturanın ise irsaliyeli fatura olduğu,

ikisinin birbirinin tekrarı olmasının da bu durumdan kaynaklandığı, bilirkişi tarafından kompresörün dıştan gözle görülemeyecek ayıpları bulunduğunun belirtildiği, kabul anlamına gelmemek üzere bahsi geçen ayıpların ne olduğu, niteliği ve nasıl oluştuğuna dair herhangi bir inceleme yapılmadığı, ayıpların hatalı tamirattan kaynaklandığı yönündeki tespite değer verilemeyeceği, kompresörün bedelinin belirlenmesini ve kompresörden yoksun kalınması nedeniyle ortaya çıkan zararın miktarına itiraz ettikleri, kompresörün bakım ve onarımının gerekli şekilde yapıldığı,

davacının makinenin yağmura maruz kalması nedeniyle hasarın artmasına kendisinin sebebiyet verdiği, tamiratı talep eden davacının tamir bedelini ödemediği, davalının da tamir bedelinin ödenmemesi nedeniyle hapis hakkını kullandığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi davalı ise yüklenicidir. 2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. 3. Değerlendirme

3.1.Davacı iş sahibine ait kompresörün arızalanması üzerine, onarımı yapacak olan davalı yükleniciye kompresörün bırakıldığı, davalı yüklenici tarafından bununla ilgili olarak 10/05/2018 tarih ve 6.880,00 TL+KDV bedelli proforma faturanın ve devamında 22/05/2018 tarihli toplam 12.850,20 TL bedelli irsaliyeli faturanın düzenlendiği, davacı iş sahibi tarafından ise 19/06/2018 tarihli 4.731,80 TL toplam bedelli iade fark faturasının düzenlendiği, 10/12/2018 tarihinde düzenlenen servis raporunda değişen parçaların iki adet bakım kiti uygulandığı, servis + işçilik olarak gösterildiği,

davalı yüklenici tarafından düzenlenen 05/01/2019 tarihli faturada ise 1 adet kompresör rutin bakım kiti ve servis + işçilik olarak 1.144,60 TL bedel gösterildiği, 16/01/2019 tarihinde davalı yüklenici tarafından düzenlenen servis raporunda yapılan işin "makine yerine kuruldu, çalıştırıldı, ... arızalı makine servise alındı, servis + işçilik", değişen parçaların ise "1 adet tamsun 2600 1 e compressör, 1 adet reforlu hortum ve 4 adet 4/3 nikel" olarak gösterildiği, davacı iş sahibi tarafından davalıya gönderilen 05/02/2020 tarihli ihtarname ile 16/01/2019 tarihinde tamir edilmek üzere teslim edilen kompresörün teslim edilmediği,

yapılan sözlü ihtarlara rağmen 1 yılı aşkın süredir teslim edilmemesi nedeniyle iş sahibinin zararının arttığı, kompresörün tamiri gerçekleştirildi ise ayrıntılı tamir listesi ile birlikte, tamiri gerçekleştirilmedi ise herhangi bir işlem yapılmadan ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde teslim edilmesinin ihtar edildiği, bunun üzerine davalı yüklenici tarafından 14/02/2020 tarih ve 7.026,90 TL toplam bedelli faturanın düzenlendiği, davacı iş sahibinin ise 19/02/2020 tarih ve 7.026,90 TL bedelli iade fatura düzenlediği,

taraflar arasında davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davasının derdest ve dava konusunun iş bedeli alacağına dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali olduğu, anılan dosyada bilirkişi ... tarafından 1 adet bilirkişi raporu ve 2 adet bilirkişi ek raporu düzenlendiği, mevcut dosyada rapor düzenleyen ...

16/01/2022 tarihli bilirkişi raporu ile ikinci tamire esas arızanın kullanımdan kaynaklı olmadığı, aksine birinci tamiratın ayıplı yapılmasından kaynaklı olduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacının kazanç kaybının 4.000,00 TL, kompresörün ikinci el değerinin 36.000,00 TL olarak tespit edildiği, bilirkişi ... 05/11/2020 tarihli raporunda ise ayıpların toplam tutarının 5.740,00 TL olarak tespit edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

3.2. HMK'nın 166. maddesine göre, aynı yargı çevresi içerisinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar arasında bağlantı bulunması durumunda davalar birleştirilebilir. Aynı maddenin 4. fıkrasına göre de, davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantı varsayılır.

3.3. Taraflar arasında görülen bu dava ile Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın taraflarının aynı olması, her iki uyuşmazlığın iş sahibine ait kompresörün tamiratından kaynaklanması ve bir davada verilecek kararın diğer davada verilecek kararı etkileyecek nitelikte olması nedeniyle davaların birleştirilerek birlikte görülüp karara bağlanması gerekmektedir.

Bu sebeple istinaf incelemesine konu kararın verildiği davanın 30/06/2020 tarihinde açılması, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davanın ise 08/10/2019 tarihinde açılmış olması dikkate alınarak, her iki davanın, daha önce açılmış olan Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davada birleştirilerek, davaların birlikte görülmesi ve tüm delillerin değerlendirilerek her iki dava yönünden de ayrı ayrı hüküm kurulması gerekmektedir.

3.4. Kabule göre de, davacı diğer taleplerinin yanında kompresörü kullanamamaktan doğan zararını da istemektedir. Ancak bu talebinin hangi tarihleri kapsadığı açıklanmamıştır.

Öncelikle davacı vekili hangi tarihler arasında kompresörü kullanamamaktan kaynaklanan zararı istediğini açıklamalı, ayrıca bu zarar hesaplanırken önce makul tamir süresinin ne olacağı, tamirden sonra davacının kompresörün teslimi için makul bekleme süresinin ne olacağı konusunda rapor alınmalı, davacının zararın artmasına sebep verip vermediği üzerinde durulmalı,

ayrıca bu şekilde hesaplanan tazminattan indirim yapılması gerekip gerekmediği üzerinde durularak dava tarihini de aşmamak kaydıyla sonucuna göre karar verilmesi gerekirken zararın hangi dönem için hesaplandığı dahi belli olmayan raporla yetinilerek sonuca gidilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.5. Davacı vekili davalı yükleniciye tamirat için bıraktığı kompresörün kendisine teslim edilmemesi nedeniyle bu kompresörün bedelinin kendisine ödenmesini talep etmektedir. Karşı taraf ise, iş bedeli alacağının ödenmediğini ileri sürerek kompresör üzerinde hapis hakkını kullandığını beyan etmektedir. Bu durumda davacının mülkiyeti kendisine ait olan kompresörün iadesini talep etmek yerine kompresör üzerinde hapis hakkını kullandığını bildiren yükleniciden kompresörün bedelini talep etmesi ve mahkemenin de bu doğrultuda hüküm kurması da usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.6. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/5 maddesi uyarınca esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

...