Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/582 K.2023/851

İncelenen Kararın Mahkemesi : Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 18/12/2019 Davanın Türü: Alacak (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında kafeterya yapımı için sözleşme yapıldığını, davacının yaptığı iş karşılığı fatura düzenlediğini, davalı tarafın faturayı iade ettiğini, sözleşmede belirtilen bedele KDV uygulanarak fatura düzenlendiğini, ayrıca davalının gönderdiği ihtarda bahsi geçen hususun davacının halledebileceği bir hukuki ihtilaf olmadığını, yapılan işlere karşılık 310.000,00 TL ödeme yapıldığını ileri sürerek bakiye 340.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, taraflar arasında kafeterya işi için sözleşme yapıldığını, davacının yükümlülüğünün sözleşmede belirtilen sürede yerine getirmediğini, işin tamamlanıp tesliminden önce ..... Ltd. Şti. tarafından 340.000,00 TL bedelli faturanın davalıya gönderildiğini, faturanın dava dışı şirkete iade edildiğini, davacının 03/12/2018 tarihinde gelerek muvafakatname / taahhütname verdiğini, buna göre ..... Ltd. Şti.

İle davacı arasındaki hukuki ihtilaf giderilinceye kadar bakiye alacağın ödenmemesine muvafakat ettiğini, dava dışı ..... Ltd. Şti.'nin arabuluculuk yoluna başvurduğunu, davacının gönderdiği faturanın içerik ve bedel yönünden kabul edilmediğini, aynı iş sebebiyle iki ayrı kişi tarafından iki ayrı fatura düzenlendiğini, davacının dava dışı .....

Ltd Şti.'nin faturasını iptal ettiğine dair yazılı belge sunamadığını, bu nedenle talepte bulunamayacağını, muaraza giderilene kadar davalıdan ödeme talep edilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, TTK 18/2 maddesi gereğince tacirin ticari faaliyetinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği gerekçesiyle verilen taahhüdün davacı için bağlayıcı olduğu davacı tarafça, dava konusu 340.000,00 TL bedel yönünden dava dışı ..... Şirketi ile aralarındaki hukuki ihtilafı hallettiklerine dair herhangi bir delil ve belge dosyaya sunulmadığı, dava dışı ....

Firması tarafından, 15/03/2019 tarihinde Ankara Arabuluculuk Bürosuna başvurulduğu, .... numaralı talep ile davalı tarafa arabuluculuk teklifinde bulunulduğu, akabinde 15/03/2019 tarihinde anlaşmama tutanağı düzenlendiği, bu durumda davacı tarafın 03/12/2018 tarihli taahhütlerini yerine getirmeksizin dava açtığı, oysa taahhütname gereğince 340.000,00 TL alacak yönünden hukuki ihtilaf halloluncaya kadar, davalı taraftan herhangi bir alacak talebinde bulunmayacaklarını, davalı tarafın temerrüdünün gerçekleşmeyeceğini taahhüt ederek alacağını geciktirici şarta bağladığı,

TBK'nun 170 ve devamı maddelerinde belirtildiği üzere, bir sözleşmenin hüküm ifade etmesi, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinmeyen bir olguya bırakılmışsa sözleşme geciktirici koşula bağlanmış olacağı, dava konusu alacak yönünden, davacı şirket ile dava dışı ....

Şirketi arasındaki ihtilaf halledilmediğinden; bu dava için şart gerçekleşmediği, davaya konu alacak şarta bağlı olduğundan, alacağın muaccel olması da söz konusu olmadığı gerekçesiyle, davada muacceliyet şartı gerçekleşmediğinden davanın usulden reddine karar vermiş, iş bu karar davacı vekili tarafından yazılı gerekçelerle istinaf edilmesi üzerine, Dairemizin 04/11/2021 tarih ve ....

Esas ...Karar sayılı ilamı ile, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin Dairemizin kararını temyizi üzerine, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 20/03/2023 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmesi üzerine dosya yukarıdaki esasa kaydedilmiş, Dairemizce Yargıtay bozma kararına uyulmuştur.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, davalının dava dışı şirket ile olan hukuki muarazayı sebep göstererek borcunu ödemekten kaçındığını, dosyaya sunulan muvafakatnamenin maddi sıkıntı sebebiyle davacı tarafından imzalanmak zorunda kaldığını, davalı ile dava dışı üçüncü kişi arasındaki hukuki ihtilafın giderilmesinin belirsiz bir zaman dilimine yayıldığını, ticari etiğe aykırı davrandığını, gabin halinin söz konusu olduğunu, bu nedenle işin esasına girilerek davanın çözümlenmesi gerektiğini, kararın kaldırılması gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Davacı tarafından bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla açılan davada ilk derece mahkemesince dava konusu alacağın şarta bağlı olduğu, bu şartın gerçekleşmediği, bu nedenle alacağın muaccel olmadığı gerekçesiyle açılan davanın usulden reddine karar verilmiş, verilen karar yukarıda yazılı gerekçelerle davacı vekilince istinaf edilmiştir.

3.2.28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi "Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir." düzenlemesini içermektedir.

3.3. Davacı ve davalı taraf arasında bakiye alacak miktarının 340.000,00 TL olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davacının bakiye alacağının muaccel olup olmadığı, muvafakatnamenin bağlayıcı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Taraflar arasında yapılan 03/12/2018 tarihli muvafakatnamede davacı taraf dava dışı ...... Ltd. Şti.'nin Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ....

D.iş dosyasında tespit konusu yaptırdığı ve 340.000,00 TL tutarlı fatura düzenlediği alacak yönünden hukuki ihtilaf tamamen ortadan kaldırılıncaya kadar bakiye iş bedelinin ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf, gabin söz konusu olduğunu, bu durumun ticari etiğe aykırı olduğunu ileri sürerek verilen kararı istinaf etmiş ise de, cevap dilekçesinde ekonomik sıkıntıları ve davalı tarafın baskısı etkisiyle anlaşmayı imzalamak zorunda kaldığını savunmuştur.

Mahkemece TTK 18/2 maddesi gereğince tacirin ticari faaliyetinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği gerekçesiyle verilen taahhüdün davacı için bağlayıcı olduğu belirtilmek suretiyle şarta bağlı alacakta şart gerçekleşmediğinden alacağın muaccel olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, mahkemece gösterilen gerekçeye göre davanın yazılı gerekçeyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

3.4. Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR