Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2023/2663 K.2023/2022

Taraflar arasında görülen davada ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararın istinafı üzerine dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

KARAR

Davacı dava dilekçesinde; ...şirketinin yetkilisi olduğunu, davalı şirketin uzun zamandır alım satım bayisi olarak çalıştığını, 2019 yılında davalı şirketin kumaş tedariğinde aksamaların meydana gelmesi üzerine teminat talep ettiğini, bu kapsamda müvekkili tarafından davalı şirkete teminat olarak .... parsel, .....

5 adet bağımsız bölümün tapularının devredildiğini, devirden sonra ise vereceği kumaşa karşılık toplam 750.000,00 USD tutarında 25 adet senet aldığını ancak mal göndermediğini belirterek 3. Şahıslara devrin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini , davalı şirket adına bedelsiz devredilen tapularının iptalini ve müvekkili adına tescilini , bu mümkün olmadığı takdirde dava konusu taşınmazların keşif sonucu belirlenecek değerlerinin devir tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf, taşınmazların cari hesaptan kaynaklanan alacağa mahsuben devralındığını ileri sürmüştür.

İlk Derece Mahkemesince 12.05.2023 tarihli ara karar ile; Dava dilekçesinde dava değeri 30.000-TL olarak gösterilmek suretiyle, bu değer üzerinden peşin nispi harç yatırıldığı, tapu iptali ve tescili ile bu mümkün değil ise taşınmazların bedelinin ödenmesinin talep edildiği, 492 sayılı Harçlar Kanunu, harcın alınmasını veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlediği ve buyurucu nitelikteki 32. maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağını öngördüğünden;

İlk derece mahkemesinin 01/02/2023 tarihli ara kararı ile 03/03/2023 tensip tutanağının 15 nolu ara kararı ile davacı vekiline süre verildiği, verilen sürelere rağmen davacı vekilinin açıklaması istenen hususlarla ilgili yasal yükümlülüğünü yerine getirmediği, 01/02/2023 tarihli ara karar uyarınca harcın ikmal edildiğinin anlaşıldığı, ancak yatırılan harcın neye ilişkin olduğu, hangi taşınmazları kapsadığı veya yaklaşık olarak dahi taşınmazların hangi değerler nispetinde harçlandırıldığı hususunda bilgi sunulmadığı, 492 S. Harçlar Kanunu'nun 16.maddesine uygun dilekçe sunulmadığından, ara kararın gereğinin tam olarak yerine getirilmediğinden ve taşınmazın teminat olarak verildiği iddiasına göre tedbirin yasal koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı İmdat Kurt vekili tarafından sunulan istinaf başvuru dilekçesi ile; Yerel mahkeme tarafından değer artış harcı tarafınca yapıldığı halde hukuka aykırı olarak ihtiyati tedbir kararı verilmemesinin müvekkilinin mağduriyetine ve telafisi imkansız zararlar içerisinde olmasına neden olduğunu, bu nedenle ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılarak dava konusu gayrimenkuller için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati tedbirin şartları HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Bu yasa hükmüne göre mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunmasıdır.

Tedbir talep eden taraf öncelikle tedbir istemine ilişkin gerekçesine dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığının yaklaşık olarak yasal delillerle ispat etmek zorundadır. (HMK m.390/3) İspat ölçüsü ise ''yaklaşık ispat'' kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlığı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte zayıf bir ihtimal de olsa aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu sebepledir ki ihtiyati tedbire karar verilirken haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır.

Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesinin ve ihtiyati tedbirin amacının hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.

Kanun koyucu ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da hakim her somut olayda ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir. Hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararı verdiğini kararda belirtmelidir.İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse yasanın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir.Mahkeme ihtiyadi tedbir isteminin kabulü ile ihtiyatı tedbir kararı verilmesi halinde istemin reddine karar verdiğinde de kararda hukuksal gerekçe göstermek durumundadır. Çünkü 1982 Anayasasının 141.maddesinin 3.fıkrası hükmüne göre mahkemelerin bütün kararlarının gerekçeli olarak yazılması zorunludur.

Tüm dosya kapsamından; taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu taşınmazların aynına ilişkin olduğu, devir halinde telafisi güç veya imkansız zarar doğma ihtimali bulunduğu, davacı tarafın dava değerini arttırarak 530.000,00TL ye çıkarttığı esasen dava değerinin mahkemece yapılacak keşiften sonra belirleneceği, teminat miktarının belirlenen değer üzerinden her zaman değiştirilebileceği gözetildiğinden tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak,

Dairemizce harca esas değerin %15 i oranında teminat yatırılması halinde dava konusu taşınmazların üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır