Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1258 K.2024/1548

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. 07/08/2012 tarihinde... plakalı araç sürücüsü ...l’in yolda bulunan çukur nedeniyle ters şeride girmesi ile karşı yönden gelen tescilsiz motosiklet sürücüsü müvekkil ...’ya çarpması sonucu gerçekleşen kazada, motosiklet sürücüsü müvekkil ...'nın ağır yaralandığının ve sakat kaldığını, kazanın oluşumuna sebebiyet veren ... adına kayıtlı ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ... poliçe no ile davalı ....A.Ş.

Üzerinde olduğunu, 01.08.1999 doğumlu davacı müvekkil...'nın geçirdiği kaza nedeniyle beden gücü kaybına uğradığını, davacı müvekkillinin dışarıdan gözle görülebilecek bir şekilde aksayarak yürüdüğünü, kazada müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, ayağında kırıklar meydana geldiğini, müvekkil uzun, ağrılı bir tedavi sürecinden geçtiğini, müvekkilin ayağına ömür boyu kalıcı platin takılmış olup, kendisinde ömür boyu kalıcı sakatlık meydana geldiğini,

bu sebeplerle davacı müvekkilin ağır surette yaralanması nedeni ile kalıcı sakatlık çalışma(beden) gücünün yitirilmesi(maluliyeti) nedeniyle iktisaden uğrayacağı maddi zarar için fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydı ile 6100 sayılı yasanın 107. maddesine göre belirlenecek şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek geçerli faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğu police limiti ile sınırlı olup; bedeni zararlar halinde maddi tazminat talepleri için şahıs başına azami police teminat limiti ile sınırlı olduğunu, başvuru şartı yerine getirilmediğini, ZMMS Genel Şartları C.7 maddesine göre hak sahibi öncelikle sigorta şirketine başvurmak zorunda olduğunu, davacının başvuru şartlarının ve dava açma şartlarını yerine getirmediğini, kabul anlamına gelmemekle ve kusurla ilgili itirazımızı tekrarlamakla beraber,

müvekkil şirkete sigorta poliçesi ile bağlı aracın kusurlu olduğunun tespiti halinde tazminat hesabı için davacı gerçek gelirinin tespiti gerektiğini, dava dilekçesinde gelir ile ilgili hiçbir delile dayanılmadığını, SGK ‘dan ve aile sosyal hizmetler bakanlığı’ndan gelir sağlayıp sağlamadığının tespiti gerektiğini, bu nedenlerle dava şartının yerine getirilmemesi sebebiyle (eksik evrak) davanın dava şartı sebebiyle reddine, esas incelemesine geçilmesi halinde davanın esastan reddine kabul anlamına gelmemek kaydı ile aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe teminat limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulmasına,

reddedilen kısım için ise yargılama gideri ve yasal vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 04/01/2023 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile; mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, dava dilekçesinde talep edilen maddi tazminat alacağına ek olarak; 220.000,00 TL (Poliçe Limiti Dahilinde) daha alacak haklarının olduğu belirterek 5.000,00 TL olarak talep edilmiş olan maddi tazminatın 220.000,00 TL daha arttırılarak, toplamda 225.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya hükmen ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile 225.000 TL maddi tazminatın 27/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ( davalı tarafın poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına ) karar verilmiştir.

Davalı sigorta vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, zaman aşımı definin cevap süresi içerisinden ileri sürülme zorunluluğu olmadığını, cevap süresinden sonra ileri sürülmesi halinde karşı tarafın savunmanın genişletilmesi yönünden itiraz ileri sürme hakkı olduğunu, davacı tarafından açıkça zaman aşımı define itiraz edilmediğinden davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, bununla birlikte davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı açıkça belirtilmediğinden davanın kısmi dava kabul edilmesi gerektiğinden ıslah edilen miktarın da zaman aşımına uğradığını ve dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolup dolmadığı ile faiz başlangıç tarihinin hangi tarih olduğu hususudur.

2918 sayılı KTK'nun 109/1. maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Maddenin özellikle 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3. kişi), fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımının uygulanacağını kabul etmiştir.

Zaman aşımı yönünden de, zaman aşımı bir defi olup, defiler HMK 141. Maddesine göre cevap ve ikinci cevap dilekçesi ile serbestçe, ön inceleme aşamasında ise ancak karşı tarafın açık muvafakati ile ileri sürülebilir. Ön inceleme duruşmasına davacı mazeretsiz olarak gelmezse, davalı taraf onun muvafakati aranmadan defilerini ileri sürebilir. Ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra defiler ileri sürülemez.

6100 Sayılı HMK'nın 142. maddesinde ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra hakimin tahkikata başlamadan önce hak düşürücü süre ve zaman aşımı hakkındaki itirazlar ile defileri inceleyerek karar bağlayacağı hükmü düzenleme altına alınmıştır.

Davaya konu kaza 07/08/2012 tarihinde gerçekleşmiş olup davanın açılma tarihi ise 06/11/2020 tarihidir. Davaya konu trafik kazası sonucunda davacı yaralanmış olmakla taksirle yaralama eylemi için ceza zaman aşımı süresi olay tarihindeki yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK nın 66/1-e maddesi uyarınca 8 yıldır. Buna göre davanın açıldığı tarihte uzamış zaman aşımı süresi dolmuş ise de, zaman aşımı bir defi olup davalı tarafça süresi içerisinde zaman aşımı itirazında bulunulmadığı ve ön inceleme aşaması geçtikten sonra zaman aşımı itirazının ileri sürüldüğü anlaşılmakla ilk derece mahkemesi tarafından süresinden sonra ileri sürülen zaman aşımı itirazına itibar edilmemesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Davacı taraf davasını HMK 107 maddesine göre belirli hale geldikten sonra arttırılmak üzere belirsiz alacak davası şeklinde açmış; daha sonra alınan bilirkişi raporuyla saptanan miktara göre, davacı için talep edilen maddi tazminat miktarını artırmıştır. Davacı tarafından açılan dava, açıkça belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, alacağın tamamı için dava ile birlikte zaman aşımı süresi kesildiğinden ve davalı tarafça süresinde zaman aşımı iddiası ileri sürülmediğinden alacağın belirli hale gelmesi durumda ıslah değil değer arttırım talebinde bulunulması söz konusu olup arttırılan miktar için zaman aşımı süresinin dolduğundan bahsedilemeyeceğinden davalı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketi, davacının yaralanmasına sebep olan aracın trafik sigortacısı olup, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Sigorta şirketine yapılmış bir başvurunun bulunmadığı durumda ise, davanın açılmasıyla temerrüde düşen sigortacının dava tarihinden itibaren faizden sorumlu tutulması gerekir.

Somut olayda; davacının dava tarihinden evvel davalı sigorta şirketine yazılı müracaatta bulunduğu ve daha sonra eldeki davanın açıldığı görülmektedir. Bu durumda davalı sigorta şirketinin talep evrakının kendisine tebliğinden itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüte düştüğü anlaşılmakla mahkemenin bu hususundaki takdirinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesin kararı usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)