Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/1430 K.2023/1231

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile dosya yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilmekle dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Davalı borçlunun hissedarı olduğu HG Baha Petrol Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Opet Petrol A.Ş. arasında yapılacak bayilik sözleşmesinin teminatı olarak verilmek üzere Kuveyt Türk Bankası İnegöl Şubesi'nden Opet Petrol A.Ş. lehine 788253 numaralı teminat mektubu alındığını, işbu teminat mektubundan doğan banka alacağını teminen müvekkili ...'a ait Bursa ili İnegöl ilçesi Osmaniye Mahallesi 641 ada 108 parsel kayıtlı 1. kat 3 numaralı bağımsız bölüm niteliğindeki (adres:Osmaniye Mah. Kabadayı Çıkmazı Sk.

No:13/3 İnegöl Bursa) taşınmaz üzerine ilgili banka lehine rehin tesis edildiğini, davalı borçlunun, banka lehine tesis edilen rehinin 30.06.2021 tarihine kadar kaldıracağını müvekkiline yazılı olarak taahhüt ettiğini, ayrıca müvekkili lehine vade tarihi, rehini kaldıracağını taahhüt ettiği tarih olan 30.06.2021 olan 195.000,00-TL değerinde bono (EK 2) düzenleyip müvekkiline teslim ettiğini, HG Baha Petrol Sanayi Ticaret Limited Şirketi. ile Opet Petrol A.Ş. arasında alacak borç ilişkisinden kaynaklı uyuşmazlık çıkması üzerine.

Opet Petrol A.Ş., teminat mektubunu paraya çevrildiğini ve bedelini Kuveyt Türk Bankası İnegöl Şubesi'nden tahsil ettiğini, davalı borçlunun, kaldırmayı taahhüt ettiği rehini kaldırmadığı gibi bankaya teminat bedelini de ödemeyerek müvekkilinin, adına kayıtlı taşınmazın cebri icra yolu ile satılması tehdidi ile karşı karşıya bıraktığını, bunun üzerine müvekkilinin Kuveyt Türk Bankası İnegöl Şubesi'ne teminat mektubu bedelini ödeyerek (EK 3) adına kayıtlı taşınmaz üzerindeki rehini kaldırttığını, takip ve dava konusu alacağın dayanağı, davalı borçlunun yazılı taahhüdü ile birlikte müvekkilimiz lehine düzenlemiş olduğu bono olduğunu,

davalı borçlunun, müvekkili adına kayıtlı taşınmaz üzerindeki rehini, kaldırmayı taahhüt ettiği tarihte kaldırmadığı ve müvekkilini teminat mektubu bedelini ödemek zorunda bıraktığı için; müvekkilinin, lehine düzenlenen bononun bedelini davalı borçludan talep hakkı doğduğunu, bu nedenle müvekkili tarafından davalı borçlu aleyhine İnegöl İcra Müdürlüğü'nün 2022/7747 E. sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu vekili tarafından borçlu davalıya vekaleten 04.10.2022 tarihinde borca itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu,

davalı borçlu aleyhine hemen dava açmak yerine öncelikle alternatif çözüm yolu olan arabuluculuk çözüm yoluna başvurulduğunu ve bu yol ile müvekkilinin alacağının tahsil edilmeye çalışıldığını, ancak başvurulan arabuluculuk sürecinde borçlu davalı ile herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, davalının müvekkilinden mal kaçırmasını önlemek için İİK 257 ve devamı maddeleri gereğince, davalı adına kayıtlı taşınır, taşınmaz, araç, banka mevduat hesabı bulunması halinde bunların teminatsız veya makul teminat karşılığında ihtiyaten haczini talep ettiklerini,

yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebi ile birlikte davalı borçlunun itirazının 195.000,00 TL yönünden iptali ile bu değer üzerinden takibin devamına ve davalı borçlu aleyhine itiraz edilen alacağın % 20'den az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ettiklerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İnegöl 1. Asliye Ticaret Mahkemesince 18/11/2022 tarihli 2022/482 Esas, 2022/370 Karar sayılı karar ile, davacı tarafça Mahkememizde açılan davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alanında bulunan davalardan olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları " olarak belirlendiğinden ve bu kapsamda davacı tarafça açılan davada görevli ve yetkili Mahkemenin Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, TTK 4. madde kapsamında ticari dava niteliğinde olmadığının sabit olduğu, bu nedenle davanın ticaret mahkemesinde görülmesinin mümkün olmadığı, (Yargıtay 13. HD'nin 2016/2345 esas ve 2017/6774 karar, Yargıtay 6. HD'nin 2013/15615 esas ve 2014/7147 karar, aynı dairenin 2012/2314-5893 esas ve karar sayılı kararı ile Yargıtay 9. HD'nin 2008/27690-27684 esas ve karar sayılı kararları) HMK 2. maddesi gereğince, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Bilindiği üzere, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda; takibin dayanağının bono olarak gösterildiği, dilekçe ekindeki bono ve onun ekindeki teminat senedi tutanağında teminat olarak düzenlendiğinin belirtildiği görevli mahkemenin Asliye hukuk mahkemesi olduğu ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

KANUN YOLU

HMK 362/1-b maddesi gereğince kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 19/06/2023

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza