Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2000 K.2023/1999

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

TALEP DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 2020 model, SUV tipli lüks bir araç olduğunu ayrıca davaya konu kaza sebebiyle aynı aracın emsallerine göre değerinin azaldığı ve müvekkil şirketin yüksek miktarda zarara uğradığını, yasa gereği dava açılmadan önce kazaya %100 kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı aracı sigortalayan ... ... ...

Sigorta A.Ş'ne değer kaybı için müracaat edilmiş, sigorta şirketi tarafından değer kaybı için müvekkilimize 07/09/2022 tarihinde 12.000,00 TL ödeme yapılmış olduğunu, ne var ki müvekkil lüks aracında meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybının piyasa şartlarına göre bilirkişi tarafından hesaplandığında 12.000,00 TL'den daha fazla olduğu ortaya çıkacağını, bu itibarla müvekkil aracındaki değer kaybı sebebiyle uğradığı zararın, sigorta şirketi tarafından ödenen miktardan sonra kalan kısmının tazmini için iş bu davanın açılması zaruretinin doğduğunu, bu nedenlerle,

müvekkil şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının sigorta şirketi tarafından müvekkile ödenen 12.000,00-TL'yi aşan kısmının HMK 107. madde uyarıca asgari olarak belirlediğimiz ve ileride alacak miktarı belirlendiğinde harç ikmali yapıp talebimizi artırmak üzere şimdilik 100,00-TL'sinin davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 05/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava, ... 9.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucu davacının tacir olup, aracını ticari işletmesi için kullanması, davalı ...'ye ait aracın, ticari taksi olduğu, davalı ... ... de tacir olarak kabul edildiğinden, her iki tarafın tacir olması nedeniyle, aralarındaki haksız fiilin, ticari işletmelerinden kaynaklanmış olmasından ve davanın ticari dava niteliğinde olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava ...Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda; davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı davalar arasında da bulunmadığı, davalılar arasında trafik sigortacısınında bulunmadığı, gerçek kişi tarafların uyuşmazlık açısından tacir olmadıkları, davanın genel hükümlere göre açıldığından davanın genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

GEREKÇE

6100 sayılı HMK. 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava, trafik kazası nedeniyle hasardan kaynaklanan araç değer kaybı zararının tazmini istemidir.

Bilindiği üzere, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (TTK.) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Genel açıklamalar karşısında somut dava bakımından; davacının tüzel kişi tacir oluğu, davalılar gerçek kişi ise de aracın yolcu nakli-ticari ve taşıma kullanım maksatlı olarak trafiğe kayıtlı olduğu bu haliyle 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddeleri gereğince davanın ticari dava niteliğinde olduğundan uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu durumda davanın Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 27/09/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır

(X)

... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

KARŞI OY

6102 sayılı TTK.nun ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen 5. maddesinin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent hâlinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Somut olayda ise ; davacının istemi meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen değer kaybının tahsili isteminden ibaret olup davalılar tacir sıfatını taşımadığından, yine davanın kanunda sayılan mutlak ticari dava olmadığı gibi davalıların vergi mükellefi olmadığı ve ticari işletmesi ile ilgili olmadığı 6102 sayılı TTK'nın hükümleri uyarınca da davanın ticari dava olmadığı, dolayısı ile davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu tüm dosya kapsamından anlaşılmakla Sayın çoğunluğun davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna dair görüşüne katılmamaktayım.

... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır