Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1430 K.2023/2250

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/02/2021 tarih, ...K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, dava konusu keşidecisi ....Ltd Şti, lehtarı müvekkili ....Ltd Şti olan 30.08.2019 tarihli ... TL bedelli çekin davalı tarafça bankaya ibrazında mahkemece verilen ödemeden men sebebiyle işlem yapılamadığını, bunun üzerine çekin icra takibine konu yapıldığını çekin arkasındaki müvekkili şirket için atılan imzanın sahte olduğunu, çekin müvekkili şirket yedindeyken çalındığını, çekin iptali için mahkemeden taleple bulunulduğunu, istirdat davası açılması için tarafına süre verildiğini, davalı ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını ileri sürerek dava konusu çekin davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamış, yargılamadaki beyanında ise soyut iddiadan ibaret davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı istirdat davasında çekin elinden rızası dışında çıktığını ve ayrıca çeki elinde bulunduranın da kötü niyetli iktisabını ispatlaması gerektiği, davacının cirosunun beyaz ciro olduğu, dolayısıyla davalının çeki kimden aldığını ispatlaması gerekmediği, Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesindeki tarafların farklı olup, davanın konusunu oluşturmayan başka bir çeke ilişkin olduğu, bu nedenle bekletici mesele yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin hırsızlık sonucunda elden çıktığını, çekte müvekkili lehtar ciranta imzasının şirket yetkilisine ait olmadığını, bu hususta eksik araştırma yapıldığını, ilk cironun lehtar tarafından yapılmaması durumunda ciro silsilesinin kopacağını, kaldı ki, davalı hakkında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunun beklenmediğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı, lehtarı olduğu dava konusu çekin hırsızlık sonucunda iradesi dışında elinden çıtığını, çekteki lehtar cirosunun sahte olduğunu, davalının yetkili ve meşru hamili olmadığını, kötü niyetli olduğunu iddia ederek dava konusu çekin istirdatını talep etmiş, davalı ise davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi gereğince; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Bu düzenlemelere göre; çek istirdatı davasında ispat yükü davacı tarafa aittir. İspat yükü üzerinde bulunan davacı, öncelikle çekte yetkili hamil olup çekin rızası dışında elinden çıktığını, sonrasında ise davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorundadır.

Dava konusu 30/08/2019 tarihli 72.000 TL bedelli çekin keşidecisi dava dışı .... Ltd Şti, lehtarı davacı ... Ltd Şti olup, çekin arkasında davacı şirketin cirosundan sonra davalı ...’in cirosunun bulunduğu, çekin bankaya ibrazında mahkemece verilen ödemeden men kararı nedeniyle işlem yapılamadığı görülmüştür.

Dava konusu çekten dolayı davalı hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık suçlarından dolayı Bursa C.Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasının halen derdest olduğu anlaşılmaktadır. Anılan soruşturma dosyasının akıbetinin sonucu beklenerek dosyada tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1.a.6.maddesi uyarınca, İDM kararının kaldırılmasına, kararın mahiyetine göre diğer istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye. · ... · e-imzalı · ... · Üye* · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı