Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1921 K.2024/1456

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/06/2021 tarih, 2020/.... Esas, 2020/.... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin elinde bulunan Akbank T.A.Ş.'nin Beyazıt Şubesine ait keşidecisi .... olan ... çek seri nolu ve 30/07/2019 keşide tarihli 35.000 TL bedelli çekin düşme veya çalınmak suretiyle zayi olduğunu, İstanbul Cumhuriyet Başsacılığına 2019/.... Soruşturma sayılı dosyası ile başvuruda bulunulduğunu, çekin kaybolması nedeniyle alacağını tahsil edemeyen davacının İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/...

Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını, dava sürerken davalının dava konusu çeki elinde bulundurduğunu, ticaret karşılığında teslim edildiğini beyan etmiş olup mahkemenin iade davası için kendilerine süre verdiğini, davacı ile davalı arasında hiçbir hukuku veya fiili bağ bulunmamakla birlikte aralarında ticari bir ilişkinin de söz konusu olmadığını, bu nedenlerle çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin davacıyı tanımadığını, dava konusu çekin davalıya keşidecisi tarafından teslim edildiğini, keşideci ve davacının birlikte hareket ederek çekin iptalini sağlamak istediklerini, çeki elinde bulunduran davalının TTK.md.686 gereğince kopma yapmayan bir silsile sonucu çeki elinde bulundurmakta olup şeklen yetkili hamil konumunda olduğunu, çeki kaybettiğini iddia eden davacının çek üzerinde cirosu dahi bulunmadığını, dava konusu çekin kayıp tarihi olarak belirtilen tarihten önce bir başka firmaya teslim edildiğini, bu firmanın da ciro ile devir yaptığını belirterek çek üzerindeki ödeme yasağının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yetkisizlik kararı sonrası davaya bakan mahkemece, toplanan delillerden somut olayda, davacının dava konusu Akbank T A.Ş. Beyazıt Şubesine ait keşidecisi ... olan 30/07/2019 keşide tarihli ... seri numaralı ve 35.000 TL bedelli çekin sunulan deliller ile davacının elinden iradesi dışında çıktığına dair bir bulgunun olmadığı gibi hırsızlık suçu kapsamında yapılan Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığın 2019.... Esas sayılı soruşturma dosyası ile takipsizlik kararı verildiği anlaşılmakla, davacının çeki rızası dışında elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalı tarafın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunun ispat edilmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesindeki anlatım uyarınca verilen kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ticari defterler ve yemin delilinin dikkate alınmadığını bu durumun adil yargılama hakkının ihlali olduğunu, takipsizlik kararının hukuk hakimi için bağlayıcı olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK'nun 792. maddesine göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil, ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde yetkili hamil sayılmaması ve çeki iade ile yükümlü tutulması gerekir. Böyle bir davada ispat yükü, dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu ve bu çekin rızası dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, çeki elinde bulunduran davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlaması gerekir.

Somut olayda; dava konusu çekin dava dışı ... adına hamiline keşide edildiği, çekin arkasında davalı cirosu ve ara ciranta sonrası cirosunun bulunduğu, davacı cirosunun bulunmadığı görünüş itibariyle ciro zincirinin kopuk olmadığı davalının çekin yetkili hamili olduğu görülmektedir. Davacı yetkili hamil olduğu çekin düşme veya çalınma sonrası herhangi bir taciri ilişkisinin bulunmadığı davalıya geçtiğini, davalı hamilin yetkili hamil olmadığını, kötüniyetli iktisap halinde bulunduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davacının şikayeti sonrası yapılan ceza soruşturması neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Öte yandan, dava konusu çekin kaybolmaya yönelik soruşturma dosyasına beyan edilen 29/06/2019 tarihinden önce davalı tarafından dava dışı firmaya ciro ile teslim edildiği celp edilen belgelerden anlaşılmakta olup, bunun yanı sıra davacının dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmadığı anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, dava konusu çekin istirdadına karar verilmesi için davalın çekin rıza dışı elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olmasının gerekmesine, dosya kapsamı deliller itibariyle ciro silsilesinde kopukluk bulunmayan çekin yetkili hamili olan davalının kötü niyetli olduğunun veya iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun ispat külfeti üzerinde bulunan davacı tarafından ispat edilememesi, mevcut delillerin ispata yeterli olmaması, ticari defterlerin incelenmemesinin dava konusu belgenin niteliği itibariyle sonuca etkili olmaması karşısında mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu aksi yöndeki davacı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza