Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1923 K.2024/1457

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/03/2021 tarih, 2019/... Esas, 2021/... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin davalı borçludan fatura ve cari hesaplara dayalı alacaklarının tahsili amacıyla Gemlik İcra Müdürlüğünün 2019/...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun 08/03/2019 tarihli itiraz dilekçesi ile borca itiraz ettiğini, ancak davalının itirazında haksız olduğunu, borçlu olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri ile anlaşmaya varılamadığını, bu nedenlerle davalı borçlunun Gemlik İcra Müdürlüğünün 2019/....Esas sayılı dosyasındaki haksız ve kötüniyetli itirazın iptali ile takibin 30.309,80 TL ve bu tutarı işleyecek faiz ve ferileri ile birlikte devamına, davalının icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile;

davacı yemek şirketi ile davalı müvekkil inşaat şirketi arasındaki ticari ilişkilerin tarafların karşılıklı hiçbir alacağı kalmayacak şekilde faturaların kesim tarihinden önce sona erdiğini, davacı şirkete aradaki ticari ilişkiler müsebbibi ile 09/11/2017 tarihli 25.285,00 TL bedelli senet verildiğini, davacı şirketin bu senet sebebiyle hem Gemlik İcra Dairesi 2018/.... sayılı takip dosyası ile hem de 2019/....sayılı takip dosyası ile icra takibine başladığını, davacının aynı alacağa karşılık iki farklı icra takibi başlattığını, mükerrer ödeme tahsil edecek davacının kötü niyetli olduğunu,

faturaların düzenlendiği tarihte taraflar arasında artık ticari bir ilişki kalmadığını, alacak verecek hesabı kalmadığını, davacı tarafın başlatmış olduğu icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı deliller ve davacı ticari defter ve kayıtlarına yönelik düzenlenen bilirkişi raporu uyarınca; bilirkişi tarafından tanzim edilen 10/11/2020 tarihli ek raporda (davalı tarafça, talimat Mahkemesinde ticari defterlerini, defter inceleme gün ve saatinde hazır etmediği dikkate alınarak) davacı tarafın kendi defterlerine göre davalı firma adına 2017,2018 yıllarında toplam 42.650,10 TL'lik faturalı satış yaptığı, bu satışlarına istinaden davalıdan 28.884,30 TL tahsilat yaptığını kaydettiği, 31/12/2018 tarihi itibarı ile davalıdan 12.349,06 TL alacaklı olduğunun belirlendiği,

bilirkişi tarafından tanzim edilen 10/11/2020 tarihli ek raporda davaya konu alacak bilimsel, gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte davanın kısmen kabulüne, davalı tarafın Gemlik İcra Dairesinin 2019/278 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 12.349,06 TL asıl alacak, üzerinden iptaline, alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranında hesaplanılan 2.469,81 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitler uyarınca davacı ticari defter ve kayıtlarının eksiksiz ve usulüne uygun tutulmadığından davacı lehine delil teşkil etmeyeceğini, müvekkili defterlerinin incelenmeksizin salt davacı defterlerine göre karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, açık hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağa yönelik icra takibine vaki itirazın iptali istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; Gemlik İcra Müdürlüğünün 2019/.... Esas sayılı dosyası üzerinden davacı tarafından davalı aleyhine faturalara dayalı 45.309,88 TL asıl alacak, 6.850,47 TL işlemiş faiz alacağına yönelik yapılan takibe davalının süresi içerisindeki itirazı üzerine eldeki itirazın iptali istemli davanın 30.309,80 TL alacak üzerinden açıldığı, mahkemece taraf ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine yönelik karar sonrası davalı adresinin bulunduğu mahal mahkemesi aracılığıyla yapılan ihtarlı davetiyeye rağmen davalının ticari defter ve kayıtlarını incelemeye ibraz etmediği ve mahkemece incelenen davacı ticari defter ve kayıtları uyarınca davacının davalıdan 12.349,06 TL alacaklı olduğunun belirlenmesi sebebiyle davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK' nın "Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması" başlıklı 222 maddesinde;

(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi *1* yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz (Ek cümle: 22/07/2020 - 7251 S.K./23. md) Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükmü yer almakta olup, söz konusu yasa maddesinde 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 23. maddesi ile yapılan değişiklik sonrası usulüne uygun tutulan ticari defter ve kayıtların sahibi lehine delil olabilmesini sağlayan koşullar arasında karşı tarafın ticari defterlerin ibraz edilmemesi hali de yasaya eklenmiştir.

Bu itibarla, yerel mahkemece yazılan talimat üzerine davalı adına çıkarılan davetiyenin tebliğ tarihi 18/03/2020 tarihi olup, bu tarihte söz konusu yasa değişikliği yürürlükte olmadığından davalının ibrazdan kaçınması aleyhine yorumlanamaz. Ancak dava sırasında yürürlüğe giren düzenleme usul hukukuna dair olması ve usul hukukundan derhal uygulanırlık ilkesi bulunduğundan yapılan değişikliğin eldeki davaya uygulanması gerekir.

Bu durumda, mahkemece davalı adına ticari defter ve belgelerini sunmak veya nerede olduklarını bildirmek üzere usulüne uygun şerh içeren tebligat çıkarılarak, 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesinin üçüncü fıkrasında 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 23. maddesi ile yapılan değişikliğin davetiyeye ihtarat olarak eklenmesi neticesinde ortaya çıkacak sonuca göre dosya kapsamı deliller ile iddia ve savunma doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken usule aykırı inceleme sonucu oluşan kanaate göre karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davalı istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza