Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/140 K.2023/640

: Zayi Belgesi Verilmesi

KARAR TARİHİ : 13/04/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/04/2023

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/10/2021 tarih, 2021/646 Esas, 2021/887 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; şirketin çeşitli sebeplerle yaklaşık olarak 5 yıl kadar bir süre gayrifaal olarak kaldığını, bu süreçte 2015 yılında 5 yıl için atanmış olduğu şirket müdürlüğü görevinin 2020 yılında son bulduğunu, bugün itibariyle; şirketimi tekrar faaliyete geçirmek üzere, şirket adına karar almak ve şirket müdürlüğü görevimi uzatmak amacıyla, şirket karar defterine ihtiyaç duyduğunu, ancak şirkete ait karar defterini tüm aramalarına rağmen bulamadığını belirterek şirkete ait karar defterinin zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kağıtları özenle muhafaza etmesi zorunlu olup, yerine göre çalınma halinde bile, zayi belgesi verilemez iken, basiretli tacir gibi davranmama sebebiyle kaybolma halinde zayi belgesi verilemeyeceği gibi iradesi dışında karar defterinin kaybolduğuna dair vakıa ileri sürülmediği ve hiçbir delil sunulmadığından davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacının istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddialarını yenileyerek şirkete ait karar defterinin taşınma sırasında kaybolduğunu, karar defteri olmayan şirketin idaresi açısından herhangi bir kararın alınamadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçeyle talebin reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır.

Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-d maddesinde "dava ehliyeti" dava şartları arasında sayılmıştır. Tüzel kişilerin dava ehliyeti de dava şartlarındandır. Bu nedenle mahkeme, tüzel kişilerin taraf bulunduğu davalarda, tüzel kişinin yetkili organı veya temsilcisi tarafından temsil edilip edilmediğini kendiliğinden gözetmesi gerekir.

Davacı yetkilisi olduğu şirket adına dava açarak şirkete ait karar defteri hakkında zayi belgesi verilmesini istemiş ise de, şirket adına temsilen eldeki davayı açan ...’ın dava tarihinden önce şirket müdürlüğü görev süresinin sona erdiğinden davacının şirket adına dava açmakta aktif dava ehliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddi gerekirken, işin esasına girilerek davanın esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye* · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı