Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1052 K.2023/906

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/221 Esas sayılı dosyasında verilen 16/03/2023 tarihli Ara Kararının kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı borçlu şirket arasında ilaç alım-satımına ilişkin ticari bir ilişki olduğunu, müvekkili şirketin davalıya satıp teslim ettiği ilaç emtiasından dolayı alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için davalı aleyhine girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu, dava ikame edilmesinden evvel taraflarca tekrar bir araya gelinerek borcun tasfiyesi için protokol tanzim edildiğini, ancak protokolde öngörülen mühlet içerisinde ödeme yapılmadığını, sonrasında peyderpey.

50.000,00-TL, 50.000,00-TL ve 20.000,00-TL ödeme yapılmışsa da, protokoldeki ilk taksit halen dahi tamamlanamadığı gibi ayrıca 2. taksitin de geciktiğini, gelinen noktada, davalı tarafından icra takibi ve borca itirazdan sonra, dava açılmadan evvel 120.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığını ileri sürerek itirazının iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına ve ihtiyati hacze hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, ispat yükü davacıda olup fatura içeriği malı veya hizmeti verdiğini ispatla yükümlü olduğunu, taraflar arasında imzalanan protokol haciz baskısı altında imzalandığından ve asillerin imzası dahi olmadığından geçerli olmadığını, ayrıca açıkça protokolde " borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla" ibaresi mevcut olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN ARA KARAR ÖZETİ: alacağın varlığı ve muacceliyeti hususunda görünüşte haklılığını ispat edecek ölçüde haklılık şartların gerçekleştiğine ilişkin delil ibraz edemediği anlaşılmakla talebin reddine karar verilmiştir.

Bu ara kararına karşı davacı/talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı/talep eden alacaklı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; dava açılmadan evvel taraflar arasında borca ilişkin protokol yapıldığını, protokolün ihtiyati hacze delil teşkil edeceğinin kabul edildiğini, ihtiyati haciz baskısı altında düzenlenmediği sabit olan protokolde yer alan ihtiyati hacze ilişkin muvafakatin mahkemece yaklaşık ispat olarak görülmemesinin doğru olmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin ara kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep, itirazın iptali davasında İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca, ticari satım kapsamında düzenlenen faturalardan kaynaklı cari hesap alacağına dayalı ihtiyati haciz talebine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu ara kararına karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257. maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

İİK'nın 258. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümle hükmü uyarınca; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken husus, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi (yaklaşık ispat) yeterli kabul edilmektedir.

Somut olayda, davacı alacaklı tarafça davalı borçlu aleyhine faturalardan dolayı cari hesap alacağının tahsili için icra takibine girişildiği, takibin itiraz sonucu durduğu, bunun üzerine, her iki taraf vekili bir araya gelerek 15.12.2022 tarihli protokol düzenledikleri, protokole göre taraflar borcu kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava konusu icra dosyasına konu cari hesaba ilişkin her türlü alacak ve tüm ferilerine ilişkin olmak üzere sulhe vardıkları, dava konusu icra dosyasındaki borcun ferileri ile birlikte taksitler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığı,

ilk taksidin ödenmemesi halinde, alacaklı şirket tarafından borçluya 10 günlük süre verilecek olup, işbu 10 günlük süre sonunda herhangi bir ödemenin gerçekleşmemesi halinde açılacak itirazın iptali davasında, protokolün ihtiyati haciz talebine delil teşkil ettiği hususunda taraflarca mutabakata varıldığı anlaşılmakla;

davalı borçluya ilk taksidin ödenmemesi halinde 10 günlük ek mehil verildiğine ilişkin dosyada delile rastlanılmadığı gibi davalının borca karşılık olarak davadan önce bir kısım ödemelerinin olduğu ileri sürülmüş olmasına göre, alacağın varlığı ve özellikle miktarı hususunda dosyanın geldiği aşama itibariyle yaklaşık ispat olgusunun gerçekleşmediğinden ihtiyati haciz talebinin reddinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

M