Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1152 K.2025/77

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 2022 yılında kurulduğunu, mobilya imalati ile uğraştığını, taşınma sırasında defterlerin kaybolmaması için çalışanlar tarafından müvekkili şirket yetkilisi .... .... kardeşi olan .... .... şirketi .... .... İnşaat AŞ şirketine bırakıldığını ancak 2 Ağustos 2023 tarihinde İnegöl'de çıkan büyük yangında Metro firması tamamen kullanılmayacak derecede yandığını, adres değişkliği yapmak üzere defterler lazım olduğunda defterlerin yandığının 02/11/2023 tarihinde işçinin vermiş olduğu beyan ile öğrenildiğini ileri sürerek zayi olmuş resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; somut olayda, her ne kadar davacı tarafça, zayi belgesi verilmesi talebinde bulunulmuş ise de tacir olan davacı tarafın, talebe konu defteri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli bir tacirin bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterlerin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, mahkeme gerekçesinin yerinde olmadığını, defterlerin kaybolmaması adına yapılan alınan tedbirde elde olmayan bir yanıgın neticesinde zayi olduğunu, müvekkilinin zaten tedbir aldığı esnada yangının tedbir aldığı yerde gerçekleştiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82. maddesinin 7. fıkrasına dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

TTK'nın 82/7 maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. (1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 55 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan ‘’onbeş’’ ibaresi ‘’otuz’’ şeklinde değiştirilmiştir.)

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Ayrıca tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı).

Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382).

Dosya kapsamı uyarınca, davacı şirketin ticari defterlerinin taşınma sırasında çalışanlar tarafından şirket yetkilisinin kardeşinin şirketine bırakıldığı ve 02/08/2023 tarihinde söz konusu şirkette çıkan yangın neticesinde zayi olduğu, bu durumun ise adres değişikliği yapılmak üzere defterler lazım olduğunda 02/11/2023 tarihinde öğrenildiğini iddiasında dayalı olarak ticari defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesinin talep edildiği somut olayda, davacı tarafın basiretli bir tacir gibi davranmayarak zayi belgesi verilmesini talep ettiği defter ve belgelerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği,

zayi belgesi verilmesi koşullarının somut olayda mevcut olmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

17/01/2025 ... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza