Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1263 K.2024/1387

Talep eden/Davacılar vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; plastik poşet, çanta, torba, çuval, vb. ambalaj malzemelerinin toptan ticareti konularında ambalaj malzemeleri toptan ticareti işi ile ilgili faaliyet yürüten müvekkili şirket ile ortağının hakkında konkordato talep edilen (tefriki yapılan) diğer şirketler ve ortakları ile akrabalık ilişkileri bankalarda çapraz kefaletleri ve ipotek teminatlarının mevcut olduğunu, faaliyet hacmi olarak en büyük şirket olan ... Ambalaj San. Ve Tic. Ltd.

Şti'nin pandemi ve sonrasında gelişen yüksek enflasyon ortamında mali durumda daralma ve finansal sıkıntı yaşadığını, diğer şirket ve ortaklarının bu süreçte ana şirkete finansman sağlamak için destek olduklarını, şirket lehine keşide edilen çeklerin faktoring işlemine tabi tutulduğunu, gelinen aşamada çeklerin karşılıksız kaldığını, borçların vadesinde ödenememesi tehlikesi ile karşı karşıya kalındığını belirterek alacaklıların alacağına kavuşması amacıyla ... Ambalaj San.

Ve Tic. Ltd. Şti'nin gelirlerinden ödenmesi suretiyle hazırlanan vade konkordatosunu içeren proje ve ekli belgeler uyarınca borçlular hakkında geçici ve kesin mühlet kararları verilerek yargılama neticesinde konkordatonun tasdik edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, .../...

Esası üzerinden tek dava dilekçesi ile bir bütün olarak konkordato talep eden şirket ve ortakları hakkındaki davaların, yargılamasının ve denetiminin daha düzenli ve denetlenebilir şekilde gerçekleştirilebilmesi için şirket ve ortakları esas alınarak tefrikine ve konkordato talep eden şirket ve ortağı hakkındaki davanın ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş, akabinde verilen geçici mühlet ve geçici mühletin uzatılması sürecinde komiser raporu ve dosya kapsamına göre; konkordato talep eden şirketin diğer grup şirketleri ile birlikte bankalardan temin edilen çek karneleri kullanılmak suretiyle lider şirket konumunda olan grup şirketi ...

Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne finansman sağlamak amacıyla çekler keşide ettiği ve çeklerin bu şirket aracılığıyla piyasaya ve faktoring şirketlerine kırdırıldığı, bu yolla şirketin önemli miktarda borçlandırıldığı, borçlu şirketin toplanılan avans çeklerini kullanarak ...

Ambalaj Ltd Şti 'ne nakit yaratmaya çalışması kabul edilebilecek bir ticaret biçimi olmadığı, bundan kaynaklı ortaya çıkan borç yükü de şirketi borca batıklık durumuna düşürmese de bu uygulama lider firma konumunda olan ...

Ambalaj Ltd Şti ve diğer grup şirketlerinin ve piyasada kendisine kambiyo evrakı veren şirketleri söz konusu borca batıklık durumuna düşürdüğünü, Geçici mühlet dönemi içerisinde şirketin gayrifaal olduğu, kaydadeğer bir işletmesel faaliyetinin bulunmadığı borçlu şirketin konkordato projesinin lider firma olan ... ambalaj Ltd Şti'nin projesine bağlı olduğu, söz konusu borç yükünden ve süreçten tek başına çıkmasının mümkün olmadığı, mahkemenin .../... esas sayılı dosyasında yukarıda açıklanan benzer gerekçelerle ...

Ambalaj Ltd Şti'nin iflasına karar verildiği, komiserin heyetinin de tespit ettiği üzere; tek başına işletmesel faaliyetleriyle borç yükünü ödemesi mümkün görülmediği, bu sebeple projenin başarı şansı bulunmadığı, rayiç bilançoya göre davacı şirket borca batık olduğundan şirket yetkililerinin duruşmada iflasla ilgili beyanları alındığı, davacıların konkordato taleplerinin reddi ile borca batık olduğundan ayrıca iflasına karar verilmiştir.

Karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesi ile; 28/03/2024 tarihli komiser raporunda Nisan 2024 dönemi sonrasında şirketin net karlılığının tespit edileceğinin belirtilmesine ve projenin gerçekleştirilemeyeceğine dair herhangi bir tespit bulunmamasına rağmen rapora aykırı şekilde geçici mühlet içerisinde konkordato talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, hedeflenen ciroların ve karlılığın net tespiti için Nisan ayından sonraki gerçek performansın ancak görülebileceği tespit edildiğini, grup şirket gayrimenkullerinin değerlerinin, duran varlık ve mali gücün gözetilmediğini,belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını kesin mühlet kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK'nın 285 vd. maddelerinde düzenlenen konkordato istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle konkordato talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı konkordato talep eden davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Borçlu şirketin alınan komiser raporuna göre; mühlet içerisinde herhangi bir faaliyeti olmadığının tespit edildiği, işletmenin konkordato dosyasına ibraz edilmiş listeler ile rayiç bilançosunda yer alanı borçlarından ve de firma kayıtları üzerinde yapılan tespitler sonucu alacaklarının olmadığının tespit edildiği, rayiç bedel bilançosunda bakiyenin sıfır otarak değerlendirildiği, stokların değerlendirilmesinde; konkordato başvuru dosyasında stoklarının olmadığının belirtildiği, yapılan incelemede de stokların olmadığının tespit edildiği,

işletmeye ait makine ve demirbaşlara ait değerlerin tespiti için kiymet takdiri yaptırılmış olup, bilirkişiye herhangi bir demirbaş makine teçhizat olmadığı belirtildiğinden kıymet takdiri yapılmadığı,Şirket adına kayıtlı iki adet araç bulunduğu, davacı şirket adına kayıtlı gayrimenkul bulunmadığı, bankaya geçici mühlet tarihi itibariyle 1.498.228,00 TL borcunun bulunduğu, şirketin rapor tarihi itibariyle rayiç değerlere göre-1.394.840,42 TL borca batık olduğu tespit edildiği, muhtemel satış hacimleri ve karlılık ile de mevcut borçların ötelenmesi suretiyle süreçten tek başına çıkabileceğinin muhtemel gözükmediği bildirilmiştir.

Konkordato talebinde bulunan davacılar ve diğer grup şirketleri konkordatoya tabi adi borçların tamamının ... Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin faaliyetinden elde edilen gelirlerle 36 aylık vadede, faizsiz ödeme yapılmak suretiyle karşılanacağını belirtmişlerdir.

Davacıların konkordato projesinin gerçekleştirilmesinde kaynak gösterdikleri ... Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin mobilya sektörüne kağıt ve oluklu mukavva imal ve satışını gerçekleştirdiği, mühlet sonrası ... ilçesinde faaliyete geçirilen fabrikanın Şubat ayı içerisinde 6.865.016,17 TL Mart ayında ise (Satış Faturalarına göre) 5.731.474,69 TL net satış elde ettiği, konkordato projesinde öngörülen aylık net satış miktarının 25.000.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacıların konkordato projesinin gerçekleşmesine dayanak yaptıkları ... Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti ve diğer şirketlerin borca batık oldukları bilirkişilerce maddi duran varlıklara yönelik yapılan değer tespiti sonrası düzenlenen rayiç değer bilançosu ve dava dilekçesi ekindeki belgelere göre açıktır.

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.

Bu amaç doğrultusunda hareket eden borçlunun konkordato projesine esas olan mali verileri şeffaf ve denetime elverişli olmalı, konkordato projesi ise somut ve uygulanabilir bir öngörüye dayanmalıdır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 19/09/2022 tarih, 2022/1675 Esas, 2022/4225 Karar sayılı ilamı).

Öte yandan, borçlunun vade konkordatosu talep ederken de büyük bir hareket alanına sahip olduğundan söz edilemez. Borçluya vade konkordatosu yoluyla da olsa uzun yıllar faizden kurtulmasını sağlayacak biçimde konkordato imkânının tanınmayacağı açıktır. 2004 sayılı İİK'nın 289/3 maddesine göre, kesin mühletin verilmesi için konkonrdatonun başarıya ulaşmasının mümkün olması gerekmekte olup, mahkemece kesin mühlet talebinin değerlendirilmesi neticesinde konkordatonun başarıya ulaşamayacağının belirlenmesi halinde konkordato talebinin reddine, iflasa tabi borçlu yönünden rayiç değer bilançosu itibariyle borca batıklık halinde iflas kararı vermesi gerekir.

İK m. 292’de düzenlenen hâllerin meydana gelmesi halinde geçici mühlet süresi içinde konkordatonun reddine ve borçlunun iflâsına karar verilebileceği, bu bağlamda mahkemece komiserlerden bir rapor alınıp duruşma günü tayin edilerek borçlunun dinlendiği, geçici mühlet içerisinde alınan komiser raporlarında; bankaya geçici mühlet tarihi itibariyle 1.498.228,00 TL borcunun bulunduğu, şirketin rapor tarihi itibariyle rayiç değerlere göre-1.394.840,42 TL borca batık olduğu tespit edildiği, muhtemel satış hacimleri ve karlılık ile ve de mevcut borçların ötelenmesi suretiyle süreçten tek başına çıkabileceğinin muhtemel gözükmediğinin bildirildiği,

borçlu hakkında koşullar oluştuğundan konkordato talebinin reddine ve rayiç değerlere göre borca batık olan davacı şirketin hakkında usulüne uygun olarak iflasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, İİK'nın 289/3.maddesi uyarınca konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde kesin mühletin verilecek olup geçici mühlet aşamasında hazırlanan komiser raporlarında yer alan tespitler uyarınca davacının konkordato talebinin reddine ve iflasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)