Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1509 K.2025/18

Balıkesir ... ... Mahkemesinin ... tarih, .../... Esas, .../... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı şirket temsilcisi dava dilekçesi ile; yetkilisi olduğu şirketin ortaklık pay defterinin zayi olduğunu belirterek yenisinin tasdik edilebilmesi için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı deliller uyarınca; talep eden şirket yetkilisi tarafından ortaklık pay defterinin kaybolduğundan bahisle zayi belgesi isteminde bulunulmuş ise de davacı yan soyut beyanı haricinde davasını ispata yarar somut herhangi bir bilgi ve belge dosyaya sunulmadığı gibi tensip 9 ve 10 nolu ara kararı uyarınca davacıya yapılan kesin süreli ihtarata rağmen zayi olduğu iddia olunan pay defterinin tasdikine ilişkin noter muamele ve kayıtlarının bildirilmediği, keza pay defterinin nerede ve ne şekilde muhafaza edildiği hususunda beyanda bulunulmamıştır.

Şirket yetkilisinin 20/02/2024 tarihli oturum duruşmasındaki beyanına göre. 2001 yılında devir alınan şirketin pay defterinin anılı tarihten itibaren akıbetinin bilinmediği, celp edilen ticaret sicil kayıtları ekinde ortaklık pay defteri tasdikine ilişkin kayıtlara da rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.

TTK.'nun amir hükümleri uyarınca şirket yöneticilerinin basiretli tacir gibi davranması ve yine tutmakla yükümlü olduğu defterlerini gerekli özen ve dikkatle saklaması gerekmekte olup tüm bu nedenlerle davacı tarafından davasını ispat yarar somut deliller sunulamadığından ve dava konusu ticari defter ve belgelerin özenle saklandığı hususu kanıtlanmadığından ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı şirket temsilcisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket temsilcisi istinaf dilekçesi ile; pay defterinin gerekli tüm dikkat ve özene rağmen elde olmayan irade dışı sebeple kaybolduğunu, şirketin bulunduğu yer sanayi sitesinde devamlı yangın, hırsızlık gibi olayların yaşandığını, diğer yönetici kardeşinde dinlenmesi gerekir, şirket yöneticisi olarak karar defterinin bu kadar uzun süre olacak şekilde saklanması imkansız ve zorunlu olmadığından yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82. maddesinin 7. fıkrasına dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

TTK'nın 82/7 maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Öte yandan, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmamıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

6102 sayılı TTK'nın 64/4 maddesine göre; Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir.

Somut olayda; isteme konu pay defterinin şirket muhasebesiyle ilgisinin olmadığı, sadece kaybolma olgusunun ileri sürülmesi zayi belgesi verilmesi için yeterli olmayıp, bunun yanında maddede yer alan sebeplerden veyahut benzer olağanüstü, beklenmeyen hale dayalı mücbir sebebin gerçekleşmesinin gerektiği, bu kapsamda ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından bu nitelikte bir sebep ileri sürülüp ispat edilemediğinden, ilk derece mahkemesince zayi belgesi verilmesi talebinin reddine dair kararda usul ve yasaya aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza