Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/917 K.2024/1009

Yukarıda bilgileri yazılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı arasında işletmesinde kullanmak üzere iki adet BC 125 model sebze doğrama makinesi satın alınması için sözleşme yapıldığını, makinelerin birisinin finansal kiralama yöntemiyle diğerinin ise vekil eden şirket tarafından doğrudan bedelinin ödenmesi suretiyle satın alındığını, finansal kiralama sözleşme uyarınca satın alınan ürünün müvekkili şirkete teslim edildiğini, diğer makinenin ise hiç teslim edilmediğini, teslim edilen ürünün üretiminden kaynaklı ayıplı, çalışamaz vaziyette olduğunu,

bu duruma dair delil tespiti aracılığıyla rapor düzenlendiğini belirterek sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin iadesine, davalının cevabi ihtarname ile ayıbı açıkça ikrar etmesi, rakamın yüksekliği ve ileride tazmin edilmesi noktasında şüphe uyanmış olduğundan davalının menkul, gayrimenkul ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, İİK nın 257/1 maddesine göre: Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

O halde davacı tarafın dosyaya sunduğu delillerden somut olayda, davacı taraf dava konusu makinenin ayıplı olduğunu iddia ederek bedel iadesi talebinde bulunduğu; dosya kapsamına göre ihtiyati hacze dayanak alacağın varlığı ve miktarı ile sorumlusunun yapılacak yargılamayla belirleneceğinden bu kapsamda mevcut ve muaccel bir alacağın varlığı ile bu hususta yaklaşık ispattan söz edilemeyeceği, dava konusu alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiğinden İİK.'nın 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine kararı verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesindeki olguları tekrarla davaya konu makinenin ar-ge çalışması tamamlanmamış vaziyette satışa sunulduğunu, arızanın parça değişimi gibi bir kusurdan değil üretimden kaynaklı ayıptan kaynaklandığını, yerel mahkemenin dosya kapsamındaki delilleri dikkate almadan karar verdiğini, ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; dava konusu makinenin davacı uhdesinde bulunmasına rağmen ihtiyati haciz kararının müvekkilinin zararına sebebiyet vereceğini, muaccel bir alacağın ve mal kaçırma amacının bulunmadığını belirterek kararın onanmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle ayıplı olduğu iddia edilen sebze doğrama makinesinin sözleşmeden dönmek suretiyle davalı satıcıya iadesi ile ödenen semenin davalıdan tahsiline karar verilmesi istemine yönelik olup, talep ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ile 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacak rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Somut olayda; davacı, davalıdan leasing yolu ile satın alınan sebze kesme makinesinin üretimden kaynaklı ayıp içermesi sebebiyle TBK'nın 227 maddesi kapsamında düzenlenen sözleşmeden dönme suretiyle makinenin iadesi ve bedelin tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup, davaya konu makinenin ayıplı olup olmadığı yargılama konusunu oluşturmaktadır. Davaya konu makine davacı yedinde bulunmaktadır. Hal böyle olunca, makinenin teslimi ile birlikte bedelin istenebilir hale geleceğinden muaccel bir alacak koşulunun gerçekleşmediği, öte yandan, davacı tarafından davalının İİK'nın 257/2 maddesi kapsamındaki koşullarının iddia ve ispat edilememesi karşısında mahkemece verilen kararın isabetli olduğu, davacı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

.Başkan · ... · E-imzalıdır. · ... · Üye · ... · E-imzalıdır. · ... · Üye* · ... · E-imzalıdır. · ... · Katip · ... · E-imzalıdır.