Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/938 K.2025/86

T.C. BURSA BAM . HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ..... T.C.

BURSA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2..... KARAR NO : 2.....

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ..... ÜYE : ..... ÜYE : ..... KATİP : .....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : BALIKESİR ..... ..... MAHKEMESİ

TARİHİ : 2..... NUMARASI : .....

DAVACI : N..... VEKİLİ : Av. .....

DAVALILAR : 1 -A..... VEKİLİ : A..... .....

İHBAR OLUNAN : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) KARAR TARİHİ : ..... KARAR YAZIM TARİHİ :..... Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin..... tarih,..... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ..... Sigorta A.Ş.'nin ..... numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve ..... genişletilmiş kasko filo sigorta poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalı davalı ..... ..... ..... Taşımacılık Pet. Otom. Yed. Par. Tur. San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin sahibi olduğu ..... plaka numaralı otobüsün, 08/08/2021 tarihinde seyir halinde iken, yoldan çıkarak takla atması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeniyle, ..... .....’ın murisi ..... ..... vefat ettiğini, davacının bu olay nedeniyle annesinin kendisine sağladığı ve sağlayacağı maddi destekten yoksun kaldığını, ayrıca derin acı ve üzüntü yaşadığını, beyanla, davalılardan ..... ..... ............... Taşımacılık Pet. Otom. Yed. Par. Tur. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. adına kayıtlı ve trafik kazasına karışan ..... plakalı araç kaydı üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını, davanını kabulü ile şimdilik 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 200.000,00 TL manevi tazminat olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..... ..... ..... Taşımacılık Pet. Oto. Yed. Par. Tur. San. Ve Tic. Ltd.

Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tazminat taleplerinin zaman aşımına uğradığından davanın reddi gerektiğini, çalışanlarına gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini veren, aracın bakımlarını düzenli olarak yaptıran, çalışanlarını mevzuata uygun sürelerde çalıştıran müvekkili şirketin somut olayda sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, .....soruşturma sayılı dosyada yapılan bilirkişi incelemesinde araçta kazaya etki eden bir teknik arıza söz konusu olmadığının kabul edildiğini, savcılık dosyasında alınan ATK raporlarında müvekkili şirket yetkililerinin kazada,

oluşa etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusurları bulunmadığının tespit edildiğini ve bu doğrultuda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini kararın kesinleştiğini, müvekkili şirkete kusur atfedilemeyeceğinin tespitinin yapıldığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte söz konusu kazada müvekkili şirketin ve istihdam ettiği çalışanlarının kusurunun olmadığı ve araçta kazayı etkiler bir bozukluk bulunmadığı hususları gözetildiğinde KTK Md. 86. uyarınca müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğini,

anne ve babanın çocuğa desteğinde çocukların işe başlama süresinin esas olduğunun davacının 47 yaşında olduğu ve kendi geçimini sağladığının aksine davacının yaşı itibariyle annesine destek olduğu düşünüldüğünde müteveffa annenin davacının desteği olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, davacının çocuğunun yaşı da gözetildiğinde bu yöndeki iddialarına itibar edilmesinin mümkün olmadığını, müteveffanın kaza anında emniyet kemeri takmamış olması nedeniyle maddi ve manevi tazminata karar verilmesi halinde müterafık kusur indiriminin uygulanması gerektiğini, ..... plakalı aracın .....

Sigorta A.Ş. nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ve ..... Sigorta A.Ş. nezdinde Genişletilmiş Kasko Filo Sigorta poliçesi ve trafik sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, davanın davada taraf gösterilmeyen .....

Sigorta'ya ihbar edilmesini, davacı tarafın manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu ve kabul etmediklerini, dava dilekçesinde işletilmesi talep edilen faiz türünün ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, haksız fiil sorumluluğuna dayalı uyuşmazlıklarda ancak adi kanuni faiz talep edebileceğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .....

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirkete başvuruda bulunmadığını ve dava şartını yerine getirmediğini, bu nedenle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin T-.....-0-0 numaralı ZMS poliçesi kapsamında sorumluluğunun poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere poliçede yazılı özel şartların ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin KTK ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi teminatı dışında olduğunu,

davacı ..... ..... talebinin destek yaş sınırını aştığından davanın reddi gerektiğini, dava konusu kazanın gerçekleştiği tarihte ..... .....

46 yaşında olduğunu ve destek yaş sınırını geçtiğini, yine davacı tarafından müvekkili şirket sigortalısı .....plakalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunun ispat etmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede belirtilen limit ile sınırlı olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle birden fazla kişinin zarar görmüş olması halinde teminatın paylaştırılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu tazminatın ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edilebileceğini beyanla, davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,

neticeten esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan Doğa Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin iş bu davada taraf olmadığını ve bu nedenle hakkında karar verilmemesini talep ettiğini, delillerin süresinde dosyaya sunulmadığını, dava konusu kazada poliçede belirtilmiş olan teminat limitinin tüketildiğini, poliçe limitinin tüketilmiş olması nedeniyle sigorta şirketinin sorumluluğunun sona erdiğini, talep edilen manevi tazminat talebinin hakkaniyete uygun olmadığını, davacının ceza yargılaması sırasında şikayetlerinden vazgeçmesinin ya da uzlaşma bildirimlerinin şikayetçi tarafından dosyaya sunulması gerektiğini beyanla,

kusur tespiti için dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini, poliçe limitinin tüketilmiş olmasından bahisle müvekkili şirket yönünden karar oluşturulmamasını, manevi tazminat taleplerinin reddini, aleyhlerine hüküm kurulmamasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davacı desteğinin vefatıyla sonuçlanan kazadan önce davacı ile desteğinin birlikte ikamet ettikleri, murisin, davacı ve ailesine doğrudan ve sürekli şekilde destekte bulunulduğu, ölümü ile davacının bu destekten yoksun kaldığı, desteğin gerçekleşen kazada kemerinin takılı olmaması nedeniyle müterafik kusurunun olduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre davacı zararının (müterafik kusur ve AGİ indirimli) 416.958,87 TL olarak tespit edildiği, BK.

M.49, KTK.'nın 85 ve 99 maddeleri ile TTK.'nın 1453 ve devamı maddeleri uyarınca davalı ..... ..... aracın maliki ve işleteni olması, aracın zorunlu trafik sigortacısı davalı sigorta şirketinin ise aracın zorunlu trafik sigortacısı olması hasebiyle (poliçe limiti olan 430.000,00 TL ile sınırlı olarak), maddi tazminat istemli açılan davanın kısmen kabulü ile 416.958,87 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı davalı ..... ..... ..... Taşımacılık..San. ve Tic. Ltd.

Şti.’den kaza tarihi olan 08/08/2021 tarihinden itibaren, davalı ..... Sigorta A.Ş.’den (poliçe limiti olan sınırlı ve sorumlu olmak üzere) temerrüt tarihi olan 16/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Davacıların manevi tazminat istemi yönünden, davacı murusi ..... ..... meydana gelen kaza neticesinde hayatını kaybetmesi, kaza ve ölüm nedeniyle yaşanan elem ve ızdırabın ağırlığı, desteğin kazada kusurunun olmaması, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile hak ve menfaat dengesi, sigorta şirketlerince yapılan muhtelif ödemeler ve manevi tazminat isteminin zenginleşme aracı olamayacağı hususu da nazara alınarak manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı E.......... ..... ..... Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti’den alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili, davalı (..... Sigorta A.Ş.), Davalı (..... ..... ..... Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken AGİ indirimsiz net ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, AGİ indirimli tutarın esas alınmasının ayrıca, Mahkemece müteveffanın kemer takmamasından dolayı 104.239,72 TL tutarında müterafik kusur indirim yapmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, manevi tazminatın tarafların ekonomik ve sosyal durumuna göre az miktarda hükmedildiğini, belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı (..... Sigorta A.Ş.) vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Destek yaş sınırını aşan davacı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mütevveffanın aynı zamanda evli olan kızına bakım görevi olduğunu söyleyebilmek için, müteveffanın refah içinde olması, kızının ise sürekli bakıma muhtaç olması gerektiğini, davacının çalışmakta ve düzenli şekilde gelir elde etmekte olduğunu, bakiye ömrün tespitinde TRH 2010 ulusal tablosunun esas alınmasının yanında hesaplamada yasal düzenlemelere uygun olarak %1,8 teknik faiz yönteminin uygulanması gerektiğini, ancak hesaplamada prograsif rant yönteminin dikkate alınmış olmasını kabul etmediklerini,

Sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusurun fahiş olduğunu, kazanın meydana gelmesinde etkili tüm unsurlar irdelenmeden rapor düzenlendiğini, ayrıca kazaya, araçta bulunan bir teknik arızanın sebep olup olmadığı hususunun da araştırılması gerektiğini, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde etkili olan tüm unsurların irdelenerek kusur durumunun belirlenmesi için İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşturulacak heyetten rapor alınması gerektiğini, faiz talebini kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacıların ancak dava tarihinden ve ıslah edilen kısım için ıslah tarihinden itibaren işleyecek olan faizi talep edebileceğini,

belirterek kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .....

Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi) istinaf dilekçesinde özetle; davacının destekten yoksun kalma tazminatına hak kazandığını ispat edemediğini, davacı ..... ....., aktif bir çalışma hayatı bulunduğunu, ve davacının kaza tarihinde 46 yaşında olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesinin mümkün olmadığını, mahkemece bu hususta hiçbir inceleme ve gerçeklendirme yapılmadan hüküm kurulduğunu, müteveffanın davacının çocuğuna baktığına dair bir delilin de dosyaya sunulmadığını, davacının çocuğu 13 yaşında olup bakıma muhtaç olmadığını,

hükme esas alınan kusur oranlarının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını, müteveffanın kaza anında emniyet kemeri takmamış olması nedeniyle davanın reddilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirketin kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, bununla birlikte maddi ve manevi tazminat miktarlarında uygulanan indirim oranının da düşük olduğunu, çalışanlarına gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini veren, aracın bakımlarını düzenli olarak yaptıran, çalışanlarını mevzuata uygun sürelerde çalıştıran müvekkil şirket'in somut olayda sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini,

hükme esas bilirkişi hesap raporlarının denetime elverişsiz olduğunu, hesap bilirkişi raporunda hesaplamaların hatalı olduğunu, ihbar olunan .....

Sigorta tarafından davacıya Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi kapsamında 175.000,00 TL ödeme yapılmış olup, yapılan ödemelerin mahsup edilmesi gerektiğini, yine tazminat miktarını kabul anlamına gelmemekle .....yaşam tablosuna göre hesap yapılması gerekirken ..... yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamanın kabulünün mümkün olmadığını, meydana gelen zararda müteveffanın kusuru bulunduğu da gözetildiğinde davacının manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiği halde kabulüne karar verilmesinin ve fahiş miktarda manevi tazminata hükmedilmesi sebebiyle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması gerektiğini,

yine kararda hükmedilen faize, faiz başlangıç tarihlerine ve faiz türüne itiraz ettiklerini, davacının tazminat talepleri zamanaşımına uğradığını, belirterek kararın kaldırılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili, davalı (..... Sigorta A.Ş.), Davalı (..... ..... ..... Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi) vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; müteveffa ..... .....’ın yolcu olarak bulunduğu otobüsün kaza yapması sonucunda vefat ettiğinden otobüsünün işleteni ve sigortacısı şirket aleyhine eldeki maddi ve manevi tazminat davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

Taşıma sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de, 28/05/2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketici'nin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici. "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi", 3/ı maddesinde tüketici işlemi ise.

"Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 73/1.maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

Bu durumda davanın, müteveffa ..... .....’ın yolcu olarak seyahat ettiği davalı ..... ..... ..... Taşımacılık Ltd.

Şti. şirketin işleteni olduğu otobüsün kaza yapması sonucu vefat etmesinden doğan maddi-manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı, muris/müteveffanın tüketici vasfına sahip olup, davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle, davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olduğu,

davalı sigorta şirketi yönünden uyuşmazlık tüketici mahkemesi görev alanına dahil değil ise de, tüketici mahkemesinin daha özel mahkeme olması sebebiyle, ihtiyari dava arkadaşlığı ve müteselsil sorumluluk ilkesi gereğince bu davalı hakkındaki davanın diğer davalı ile birlikte tüketici mahkemesinde görülmesinin zorunlu olduğu, değerlendirilmiştir.

Görev dava şartı olup ve davanın her safhasında gözetilir. Hal böyle olunca, mahkemece davanın görev yönünden usulden reddi ile Tüketici Mahkemesinin görevli olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi doğru görülmemiş kararın kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan bu nedenle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, taraf vekillerinin sair istinaf itirazları ve işin esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

..... · Başkan · ... · e-imza · ..... · Üye · ... · e-imza · ..... · Üye · ... · e-imza · ..... · Katip · ... · e-imza