Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/3104 K.2026/101

2-... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Hukuk Mahkemesi ve ... Asliye Ticaret mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki evraklar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas ...kararı ile; " HSK 1. Dairesinin 08/07/2021 tarih ve 568 sayılı müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararı ile Muğla'da 01/09/2021 tarihinden itibaren Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup faaliyetine başlamasına karar verildiği, HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih 608 karar nolu kararı ile Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi Yargı çevresinin Muğla İlinin Mülki sınırları olarak belirlendiği görülmekle; Mahkememizin görevsizliğine, HMK.115/2 md.uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, kararın kesinleşmesi ve süresinde talep halinde dosyanın görevli Muğla Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1-HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİ ile; Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2-Kararın kesinleşmesine müteakip iki hafta içerisinde taraflarca talep edilmesi halinde dosyanın görevli nöbetçi MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE, gönderilmesine, talep edilmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar VERİLMESİNE,

3-Yargılama giderlerinin 6100 sayılı HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevli mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE, " karar verilmiştir.

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin Kararı İle; " Dava konusu teknenin gerçek şahsa ait özel bir tekne olduğu, taraflar arasında 6102 Sayılı Yasa kapsamında değerlendirilebilecek ticari bir ilişki bulunmaması ve ticari dava niteliğinde bir dava olmaması sebebi ile davaya bakmaya görevli mahkeme, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan ve görev hususunun kamu düzenine ilişkin olması, yargılama sırasında giderilebilecek dava şartı olmaması ve mahkemece de resen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkememizin karşı görevsizliğine, görevli mahkemenin ....Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davaya bakma görevinin mahkememize ait olmadığı değerlendirilmekle dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile, mahkememizin KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE,

2- 6100 sayılı HMK:nun 20/1 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin .... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

3- Kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde; 6100 sayılı HMK.nun 21/1-c maddesi delaletiyle, 6100 sayılı HMK.nun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın mahkememizce DENİZLİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞI'NA GÖNDERİLMESİNE,

4- Kararın Mahkememizce taraf veya vekillerine TEBLİĞİNE, " dair karar verilmiştir. Ayrıca karşılıklı olarak görevsizlik ve iade kararları verilmesi üzerine dosyanın yargı yeri belirlenmesi amacıyla dairemize gönderildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava Bağlama Kütüğüne Kaydedilen Özel Teknenin Teslim-Maddi Manevi Tazminat davası niteliğindedir.

6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu açıklamalar kapsamında somut olaya bakıldığında taraflar arasındaki satış sözleşmesine konu özel teknenin gemi siciline kayıtlı olmadığı, bağlama kütüğü kaydına göre özel tekne olduğu bu nedenle uyuşmazlığın deniz ticaretine ilişkin olmadığı (aynı yönde İstanbul BAM 37.HD'nin 2025/1736 Esas 2025/3401 Karar istinaf kararı ), bu nedenle mutlak ticari dava olarak kabulü gerektiren bir uyuşmazlığın bulunmadığı, uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu nedenlerle; dosya kapsamına göre, davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/01/2026

Dr. ... · Başkan · Üye · Üye · Katip