Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/21 K.2026/485

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Hukuk Mahkemesi ve ... Asliye Ticaret mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki evraklar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava, trafik kazası nedeniyle meydana gelen ticari kazanç kaybı talebine ilişkindir.

Dairemizin önüne gelen uyuşmazlık ise ticari kazanç kaybı talebine ilişkin davada Asliye Hukuk Mahkemesinin mi yoksa Asliye Ticaret Mahkemesinin mi görevli olduğu noktasındadır.

6102 sayılı TTK.'nın 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlemesine yer verilmiştir. TTK'nın 4. maddesinde ise bu kanundan doğan hukuk davaları, tarafların sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari dava; TTK'da düzenlenen bir hususa ilişkin olmamakla birlikte iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren davalar ise nispi ticari davadır. Ticari davalara bakma görevi ise, aksine kanuni bir düzenleme yoksa, asliye ticaret mahkemelerine aittir (TTK m.5).

Aynı Yasa'nın 4/1-a maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

6102 sayılı TTK.'nın 26.06.2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 5/3. maddesi uyarınca, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Göreve ilişkin kurallar ise dava şartıdır (HMK. m. 114) ve mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır (HMK. m.115).

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceği hususundaki değerlendirme Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır.

Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin 1 inci bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1).

Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Somut olayda, davacı 20/08/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ticari aracın çalışamadığı günler için ticari kazanç kaybının tahsilini talep ettiği, davacı şirketin oto kiralama işi ile iştigal ettiği anlaşılmaktaysa da, davacı şirketine ait araç ile davalıya ait aracın karıştığı trafik kazası sonucunda, davacıya ait araçta hasar meydana geldiğini belirterek kazanç kaybının davalıdan tahsilini talep etttiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, araç kiralamadan veya ticari ilişkiden kaynaklanmadığı, davacının kiralamakta kullandığı araç ile davalıya ait aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklandığı,

davacının tacir olan ticari şirket olduğu ancak davalının tacir olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, bu haliyle uyuşmazlığın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu anlaşıldığından, davanın genel hükümlere göre,.... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (Aynı yöndeki karar. İstanbul BAM 37.Hukuk Dairesinin 18/05/2023 tarih, 2022/3042 Esas- 2023/1409 Karar sayılı ilamı)

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2026

Dr.... · Başkan... · Üye... · Üye... · Katip...