Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/29 K.2024/27

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili takibin tedbiren durdurulması talepli dava dilekçesinde özetle; davacıların muris ... mirasçıları olduğunu, muris .. ile karşı taraf bankanın ... şubesi arasında 11.11.2020, 21.06.2021 ve 11.05.2023 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, murisin kredi taksitlerini öderken 21.11.2023 tarihinde vefat ettiğini, kredi çekilirken murise hayat sigortası yapıldığını, hayat sigortalarına rağmen banka tarafından davacılar aleyhine ....Noterliğinin 30.01.2024 tarih ve 1013 yevmiye no.lu ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarnameyi kabul etmediklerini bankaya bildirdiklerini ancak davalı banka tarafından ...

İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında davacılar aleyhine ilamsız takip yapıldığını beyan ederek ...

İcra Müdürlüğünün .... sayılı takibine konu borçtan dolayı davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, murisin vefat edene kadar ödediği kredi taksit bedellerinin kredi sözleşmesindeki ve icra takibindeki faiz miktarı olan %74,25 faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, kredinin banka tarafından sigorta şirketinden tahsil edildikten sonra varsa fazla kısmın davacılara ödenmesine, eksik kalan sigorta bedelleri kadar da davacılara vefat tazminatı ödenmesine, davacıların icra tahdidi altında olduğundan ...

İcra müdürlüğünün .... sayılı takibinin teminatsız olarak durdurulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili ihtiyati tedbire itiraz dilekçesinde özetle: takibin durdurulmasına ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, 06/08/2024 tarihli ara karar gerekçesinde de takip sonrası açılan menfi tespit davalarında ancak icra veznesine giren paranın alacaklıya verilmemesini sağladığı belirtilmiş olmasına rağmen, hüküm bölümünde takibin durdurulması şeklinde karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu beyan ederek ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesinin 06.08.2024 tarihli ara kararı ile, "1-İhtiyati tedbir talep eden vekilinin 2004 sayılı İİK'nun 72/2 maddesi gereğince tedbir talebinin KABULÜNE,

2-İİK'nın 72. maddeleri gereğince, dava değeri 635.000,00TL % 15 i olan 95.250,00 TL tutarında, Mahkememiz veznesine nakdi teminat yatırıldığı veya bu meblağı karşılayan kesin ve süresiz banka teminat mektubu Mahkememize sunulduğu TAKDİRDE,

Davalı tarafından, davacılar aleyhine davaya konu olan 11.11.2020 tarihli genel kredi sözleşmesi, 21.06.2021 tarihli genel kredi sözleşmesi, 11.05.2023 tarihli genel kredi sözleşmesi istinaden onaylanan 665.000,00 TL meblağlı kredinin (...Noterliği 1013 yevmiye numaralı 30/01/2024 tarihli ihtarnameye konu) konu edilmesi üzerine açılan ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibinin DURDURULMASINA," dair karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından itiraz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince duruşmalı yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu 18.09.2024 tarihli ara karar ile, "..davacı vekilinin, ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takibine konu borçtan dolayı davacıların borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin menfi tespit davası açtığı, .... İcra Müdürlüğünün .... takip sayılı ilamsız icra takiplerinin durdurulmasına karar verilmesini istediği anlaşılmıştır. İİK 72/3 maddesinde, takipten sonra açılan davalarda tedbiren takibin durdurulamayacağı açıkça düzenlendiğinden ihtiyati tedbire itirazının kabulüne, 06/08/2024 tarihli takibin durdurulmasına dair tedbirin kaldırılmasına," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İlk derece mahkemesince verilen 18.09.2024 tarihli ara karara karşı davacılar vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İhtiyati tedbir talep eden davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: davanın konusu müvekkillerin oğlu-muris ... kullanmış olduğu kredinin ödenmesiyle ilgili oldğunu, davalı banka tarafından bankanın aynı sermaye grubundan olan sigorta şirketinden krediyi tahsil etmesi gerekirken müvekkillleri aleyhine icra takibine girişildiğini, mahkeme her ne kadar kararından dönmüş ise de takibin devamı ile müvekkillerinin icra tehdidi altında zarara uğramalarının kesin olduğunu, davanın niteliği gereği takibin durdurmaya ilişkin kararın devam etmesi gerektiğini ileri sürerek ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir talebine yapılan itirazın kabulüne yönelik 18.09/2024 tarihli ara kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, banka kredi sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, istirdat, tazminat, istinaf talebine konu uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir talebine ilişkindir. HMK’nın 355.maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların ... mirasçıları olduğunu, ... tarafından davalı banka ile genel kredi sözleşmeleri imzalandığını, murisin kredi taksitlerini öderken 21/11/2023 tarihinde vefat ettiğini, bankanın kredi alacağının tamamını sigorta şirketinden alması gerekirken, aleyhlerine ....

İcra dairesinin .... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını beyan ederek bahse konu icra takibinde borçla olmadığının tespitine, muris vefat edene kadar ödediği miktarın davacılara ödenmesine, vefat tazminatına hükmedilmesine ayrıca takibin teminatsız olarak durdudrulmasına karar verilmesini talep etmiş, mahkeme 06/08/2024 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir isteminin kabulüne karar vermiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuş, aynı zamanda ihtiyati tedbir istemine karşı itirazlarını sunmuştur. Mahkemece duruşmalı yapılan incelemede İİK 72/3 maddesine göre takipten sonra açılan davalarda tedbiren takibin durdurulamayacağına ilişkin düzenleme bulunduğundan bahisle itirazın kabulü ile tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir. Ara karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davanın açılması ya da mahkemeden geçici hukukî koruma talep edilmesi, harca tabi usuli bir işlemdir. 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (m. 2). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (m. 15). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (m. 32). 6100 sayılı HMK m. 120/1 hükmüne göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Harcın kimden alınacağı konusu, Harçlar Kanunu'nun “Mükellef” başlığını taşıyan 11. maddesinde düzenlenmiş; bu madde ile genel olarak yargı harçlarının, davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerce ödenmesi yükümlülüğü getirilmiştir.

6100 sayılı HMK m. 389 vd. hükümleri uyarınca, esas hakkındaki hükme kadar taraflar açısından davanın uzamasından kaynaklanan sakıncaları gidermeyi ve geçici hukuki koruma sağlamayı amaçlayan ihtiyati tedbir talepleri, Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı Tarife uyarınca başvurma harcına tabidir. Nitekim Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı Tarife hükümlerin "Yargı Harçları" kısmının A-III-2-d maddesinde "Tespiti delail, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarında" maktu harç alınacağı düzenlenmiştir.

Davanın açılması sırasında veya dava sırasında, Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olan başvuru harcı yatırılmadan ihtiyati tedbir talep edilmesi halinde, ihtiyati tedbir talep edene başvuru harcını tamamlaması için usulünce ihtarat yapılarak süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa ihtiyati tedbir talebinin esasının incelenmesi gerekir (Bkz.

Yargıtay 3. HD'nin 16/06/2022 tarihli ve 2022/1582 E., 2022/5882 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı) başvurma harcı ilgilisince ödenmedikçe ihtiyati tedbir talebinin incelenmesi olanağından söz edilemez. Bu madde hükmüne göre mahkemece yapılacak iş; ihtiyati tedbir talep edene başvuru harcını tamamlaması için usulünce ihtarat yapılarak süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa ihtiyati tedbir talebinin esasının incelenmesi olmalıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında; dosya içeriğinde ihtiyati tedbir için başvuru harcının alındığına dair bir belgeye rastlanılmadığından, davacı vekiline ihtiyati tedbir harcını yatırması için uygun bir kesin süre verilmesi, süreye uymamanın neticelerinin açıkça ihtar olunması, verilen süre içinde harcın yatırılması halinde bundan sonra ihtiyati tedbir talebinin esası hakkında bir karar verilmesinden ibaret olup; tedbir harcı alınmadan karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-a-4 ve m. 355 hükümleri uyarınca esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin kamu düzeni ilkesi uyarınca re'sen gözetilen sebeplerle kabulü ile, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılması için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen şekilde inceleme yapılmak üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.