Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1242 K.2025/1503

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

23/12/2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca, davalı sigorta şirketi tarafından... poliçe numarası ile sigortalanmış ... plakalı araç tarafından dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde çarpılması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacıya ait aracın kaza sebebiyle hasar gördüğünü, karşı aracın davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, meydana gelen zararlar sebebiyle sigorta şirketine taraflarınca başvuruda bulunulduğunu, başvuru sonucunda sigorta şirketi tarafından nihai bir cevap gelmediğini belirterek,

alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlenebilir hale geldiği anda HMK 107/2 maddesi uyarınca artırım yapma hakları saklı kalmak üzere, 10,00 TL değer kaybı tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 18/02/2025 tarihli bedel artırım dilekçesinde; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere, 10,00-TL değer kaybı belirsiz alacağı taleplerini artırım yolu ile HMK 107/2 uyarınca 84.990,00-TL artırarak 85.000,00-TL değer kaybı alacağının olay tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacı yanın somutlaştırma külfetini yerine getirmediğinden işbu davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araç için düzenlenen 09/10/2023 -09/10/2024 vade tarihli... no’lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunu, kaza tarihi itibarıyla maddi (araç başına) teminatın 120.000,00 TL olduğunu, müvekkili sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, öncelikle dava konusu kazada davacının da kusurunun irdelenmesi gerektiğini ve belirlenebilecek tazminatta indirim sebebi yapılması gerektiğini, bu kapsamda kusur oranlarının tespiti için hem Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasını, her halükadra değer kaybı tazminatı hesaplamasının 04/12/2021 tarihli Genel Şartların esas alınarak yapılması gerektiğini,

her durumda araçta bir değer kaybının meydana gelip gelmediğini söyleyebilmek için, aracın markası, modeli, trafiğe çıkış tarihi, piyasada tercih edilirliği, kilometresi, daha önce hasara uğrayıp uğramadığı, parçalarının orijinal olup olmadığı, yedek parça temin kolaylığı, dava konusu kaza sonucu hangi parçalarının değiştiği, değişen ya da tamiratı yapılan parçaların aracın değerini olumsuz yönde etkiler nitelikte olup olmadığı hususlarının hep birlikte değerlendirilerek,

sonucuna göre somut ve denetlenebilir bir şekilde değer kaybının olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini, ayrıca dava konusu aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini, dava konusu kazada hasar gören parçaların eski tarihli kazalarında hasar görüp görmediği dolayısı ile orijinalliğini daha önce yitirmiş olup olmadığının tespitinin gerektiğini, parçaların daha önce hasar ve onarım görmediğini, konu parçaların orijinal olduğunu ispat yükünün zarar gördüğünü iddia eden davacıya ait olduğunu, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, dava konusu olayın bir haksız fiil olan trafik kazasından kaynaklandığını,

ticari iş olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu aracın da trafik sigorta poliçesinde belirtildiği ve ruhsat suretinden de anlaşıldığı üzere hususi araç olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin kaza tarihinden değil temerrüt tarihinden itibaren faizle sorumlu olduğunu, bu nedenle kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddini talep ettiklerini, dava konusu aracın özel araç olduğunu, bu nedenle yasal faiz üzerinden hüküm kurulması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarına göre sigortacının, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına aldığını, dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının da gerçek zarar kalemleri arasında bulunduğunu,

dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ile davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün kavşaklarda geçiş önceliğine uymama kuralını ihlal etmekle oluşan kazada asli kusurlu olduğu, davacının ise kusurunun olmadığı, dosyada davalı sigorta şirketince kusura itiraz edilmiş ise de, kaza tespit tutanağının aksini ispat edecek herhangi bir delilin dosyaya sunulamadığı ve bu nedenle bilirkişiden kusur raporu alınmasına gerek görülmeksizin sigorta eksperi bilirkişiden alınan denetime açık,

bilimsel ve objektif esasa dayalı olarak hazırlanmış ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davalı sigorta şirketinin değer kaybından sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 85.000,00 TL değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden poliçe limitiyle sınırlı olarak temerrüt tarihi olan 04/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, taraflarınca 23/12/2024 tarihli bilirkişi tazminat raporuna itiraz dilekçelerinde kusur durumlarının belirlenmesi için rapor talep edilse de, taleplerinin dikkate alınmadığını, rapor alınmadığı gibi tarafların da kazanın oluşumu hakkında dinlenmemiş mahkemece tamamen taraflar arasında tutulan kaza tespit tutanağının üzerinden bir kusur değerlendirilmesi yapıldığını, bu sebeple de hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini ve eksik inceleme ile hakkaniyete aykırı bir hüküm kurulduğunu,

müvekkili sigorta şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, Adli Tıp Kurumu Kanunu ve bu kanunun Uygulama Yönetmeliği ile trafik kazalarından doğan uyuşmazlıklarda trafik kazaları ile ilgili tahkikat dosyaları üzerinde incelemeler yaparak kazaya ilişkin kusur oranlarının bilirkişi raporu ile tespit edilmesi hususunda Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin görevlendirildiğini, mahkemece sadece taraflar arasında tutulan kaza tespit tutanağı üzerinden kusur değerlendirilmesi yapılıp aleyhlerine tazminata hükmedilmesinin yasaya,

hakkaniyete ve yüksek mahkeme kararlarına aykırı olduğunu, kaldı ki davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan kaza tespit tutanağından hiçbir şey anlaşılmadığını, yazılan yazıların ne anlattığının dahi anlaşılmadığını, sokak numarasının bile hatalı yazıldığının anlaşıldığını, bu nedenle mahallinde keşif yapılmak suretiyle kusur oranlarının tespiti gerekirken, taleplerinin dikkate alınmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece yazılan gerekçeli kararda sadece işbu davaya konu olayın anlatıldığını, herhangi bir değerlendirme yapılmadığını,

tazminata hükmederken kusur durumlarının irdelenip kusura göre bir oranlama yapılmadığını sadece bilirkişi tarafından hesaplanan tazminata hükmedildiğini, her halükarda değer kaybı tazminatı hesaplamasının 04/12/2021 tarihli Genel Şartlar’ın esas alınarak yapılması gerektiğini, dava konusu kazada hasar gören parçaların eski tarihli kazalarında hasar görüp görmediği dolayısı ile orijinalliğini daha önce yitirmiş olup olmadığının tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı bedeli talebine ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesinde kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu; ayrıca zarar görenin, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince trafik kazalarında motorlu araç işletenine ve motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı da dava açabileceği belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesince, davalı tarafından kaza tespit tutanağının aksini ispat edecek bir delil sunulmadığı ve kavşaklarda geçiş üstünlüğüne aykırı davrandığı gerekçesiyle, meydana gelen kazada davalının sigortalısının tam kusurluğu olduğu sonucuna ulaşılarak hüküm kurulmuştur. Ancak, kazaya karışan taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağında, kavşakta herhangi bir işaretçi bulunup bulunmadığının belirtilmediği, kaza tespit tutanağında davacının aracının 648 nolu caddeden gittiği belirtilmişse de, cadde numarasının yanlış olduğunun anlaşıldığı, yine kaza fotoğraflarından anlaşıldığı kadarıyla davacı sürücünün takip ettiği istikametin karşı yolunda girilmez levhasının bulunduğu görülmektedir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince, taraf iddia ve savunmalarını karşılar nitelikte, kazanın tam yerini de gerekçeli kararda açıklayarak, mevcut işaretçilere göre gerekçeli kusur belirlemesi yapmak veya bu konuda bilirkişi raporu almak yerine, yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.