Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1330 K.2025/1185

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

.... Kaymakamlığı .... Müdürlüğü'nün .... tarih ve .... sayılı yazısında özetle; .... Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan tapu kaydındaki şerhin terkini davasında mahkeme davanın kabulüne karar vermiş olup, davalı şirketin istinaf yoluna başvurusu neticesinde .... Adliye Mahkemesi .... Esas, .... Karar sayılı kararıyla davanın usulden reddedildiğini, istinaf kararına göre tapu kaydına konulan şerhlerin kaldırılması için kararı veren mahkemeye talepte bulunulması gerektiğine ilişkin hüküm kurulduğundan, .... İli, .... İlçesi, .... Mahallesi, .... ada, .... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına konulan ihtiyati tedbir ve .... Tic.Ltd.Şti. lehine ayni sermaye taahhüt şerhlerinin kaldırılması için .... Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ek kararı ile. "Mahkememizce dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde; talep edenler tarafından ihtiyati tedbir kararının uygulandığı 30.11.2023 tarihinden itibaren yasal iki haftalık süre içerisinde dava açıldığına ilişkin evrak sunulmadığı, .... Hukuk Dairesinin .... esas .... karar sayılı kararı da nazara alındığında talebin kabulü ile HMK 397/1 maddesi gereğince Mahkememizin .... Tarih ....

D.İş sayılı tedbir kararının kendiliğinden kalktığının tespitine, Mahkememizin .... tarihli değişik iş sayılı kararı ve .... tarihli ara karar ile konulan; .... İli, .... İlçesi, .... Mahallesi .... ada .... parsel üzerinde 10.801,07 m2 taşınmaz haklarını .... LİMİTED ŞİRKETİ'ne ayni sermaye olarak taahhüt edilen taşınmaz ve haklar üzerine konulan KURULMAKTA OLAN .... ŞİRKETİ lehine konulan ayni sermaye taahhüt şerhinin KALDIRILMASINA, buna ilişkin .... Müdürlüğü'ne ve ....

Sicil Müdürlüklerine, Kadastro Müdürlüğüne ve Ticaret Sicil Müdürlüklerine yazı yazılmasına" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Davacı tarafça 24/11/2023 tarihinde yapılan talep üzerine; .... Mahkemesinin .... D.İş, .... Karar sayılı ve .... tarihli kabul kararı ile .... İli .... İlçesi .... Mah. .... ada .... parsel üzerindeki parsel kullanım hakları ve .... İli, .... İlçesi, .... Mahallesi .... ada .... parsel üzerinde 10.801,07 m2 taşınmaz hakları üzerine ihtiyati tedbir konmuş ve taşınmazlar üzerine ....

Ltd.Şti. lehine ayni sermaye taahhüt şerhi konmasına karar verildiğini ve ilgili tapu kayıtlarına hem ihtiyati tedbir şerhi hem de ayni sermaye taahhüt şerhlerinin işlendiğini, her ne kadar aleyhine istinaf talep edilen 21/04/2025 tarihli ek kararın gerekçesinde "talep edenler tarafından ihtiyati tedbir kararının uygulandığı 30.11.2023 tarihinden itibaren yasal iki haftalık süre içerisinde dava açıldığına ilişkin evrak bulunmadığı" gerekçesi ile ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalktığı yönünde hüküm kurulmuşsa da; ....

Mahkemesinin .... D.İş, .... Karar sayılı ve 27/11/2023 tarihli İhtiyati Tedbir Kararıyla ilgili olarak davacı tarafça 07/12/2023 tarihinde .... Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası ile süresi içinde esastan davasının açıldığını, 21/04/2025 tarihli ek kararın eksik ve hatalı olduğu aşikar olup, kararın bozulması/kaldırılması gerektiğini, mahkeme kararıyla tapu üzerine konan ayni sermaye taahhüt şerhiyle ilgili olarak, bu taahhüt şerhi Şirketin Ticaret Siciline.

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılmakta olup, verilen İhtiyati Tedbir yönünden verilen bir ek karar ile bu şerhlerin kaldırılmasının mümkün olmadığını, İhtiyati tedbir kararıyla ilgili olarak, davaya bakan esas mahkeme tarafından duruşma açılarak, ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü de davaya dahil edilerek ve Türk Ticaret Kanununun 34. maddesi hükmünde sayılan usulü işlemlerin yerine getirilip getirilmediği araştırılıp tartışılmadan şerhin kaldırılması açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyanın tarafı olan davacı ve davalının ve yine lehine tapuya sermaye şerhi verilen ....

Ltd.Şti.nin hiçbir hakkı gözetilmeden, hakkı etkilenecek olan taraflara hiçbir savunma süresi tanınmadan, inceleme ve araştırma yapılmadan ve tarafların savunması bile alınmadan, dava dışı 3.kişi Hazine'nin HMK m.394.de belirtilen hiçbir usule uymadan yapmış olduğu haksız ve usulsüz başvurusu üzerine derhal verilen 21/04/2025 tarihli ek kararın kabulünün mümkün olmadığını ve .... Mahkemesinin .... Değişik iş, ....

Karar sayılı ve 21/04/2025 tarihli ek kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına; yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin usulsüz başvuruda bulunan Hazine'ye (....) yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Talep , 21/04/2025 tarihli ek kararın istinafı istemine ilişkindir.

İhtiyati tedbir isteyen 24/11/2023 tarihli talep dilekçesi ile ayni sermaye olarak taahhüt edilen taşınmaz ve haklar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına ve TTK 342.maddesi uyarınca kurulmakta olan .... Limited Şirketi lehine ayni sermaye taahhüt şerhinin yapılmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 27/11/2023 tarihli kararla ihtiyati tedbir talebinin kabulüne dair itiraz yasa yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir kararıyla ilgili yapılan incelemede de; istinaf yoluna başvurulabilecek kararlar 6100 sayılı HMK'nın 341. maddesinde düzenlenmiş olup 1. fıkrası “İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir” hükmünü içermektedir. Geçici hukuki koruma yolu olan ihtiyati tedbire yönelik kararlardan, HMK 391/3. maddesi gereğince “tedbir talebinin reddi kararlarına” ve yine 394/4. maddesi gereğince “karşı taraf dinlenilmeden verilen ihtiyati tedbir kararına yapılan itiraz üzerine verilen kararlara” karşı istinaf kanun yoluna başvurulabilir.

Yine 394/3. maddesi gereğince "ihtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirler" Dolayısıyla kendisi dinlenmeden hakkında ihtiyati tedbir kararı verilen borçlunun ve menfaati ihlal edilen 3. kişinin itirazı üzerine verilen karara karşı da istinaf yoluna başvurulabilecektir.

İhtiyati tedbir kararına karşı yapılan itiraz üzerine mahkeme iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebileceği veya kaldırabileceği, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yaparak karar vereceği belirtilmiş olmasına göre, itirazın duruşma açılarak incelenmesi yasal zorunluluk olarak kabul edilmiştir.

HMK'nın 394/4. maddesine göre ihtiyati tedbir kararına itiraz edilmesi halinde mahkemece, ilgililer dinlenmek üzere davet edilir ve gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapılarak karar verilir. Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına karşı menfaati ihlal edilen 3. Kişi vekilince itiraz yoluna başvurulmuş ise de, mahkemece HMK 394/4. Maddesindeki usul izlenmemiş, dosya üzerinden karar verilmiştir.

Bu durumda, itiraz üzerine incelemenin duruşmalı yapılması zorunlu olduğundan, mahkemece ilgililer dinlenmek üzere duruşma günü verilerek usulen davet edildikten sonra gelmeseler dahi dosya üzerinden inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken bu husus gözardı edilerek HMK'nın 394/4 maddesine aykırı biçimde dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilmesi doğru olmadığından itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.