Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2608 K.2026/907

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı şirket adına yetkilisi tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde. Davacı şirketin hamili olduğu ... Bankası ...

Şubesi keşide yeri Ortaca olan "..." seri numaralı 30/09/2025 vade tarihli, 806.000,00 TL bedelli çeki davalıdan aldığını, davalıdan aldığı çeki elinde olmayan sebeplerle kaybettiğini, kaybetmesi sebebiyle çeki bankaya ibraz edemediğini, çekin kaybolması sebebiyle çok fazla mağdur olduğunu, söz konusu çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bu nedenle çek karşılığının haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimali bulunduğunu, bu ihtimal ve tehlikeye binaen, önlem alınması gerektiğini,

tarafının bütün çabalarına rağmen ilgili çek tahsilini önlemek adına öncelikli ve ivedi olarak ilgili bankaya çekin ödemeden men talimatı verilmesine ve akabinde çekin iptalini talep etmek zorunluluğu olduğunu, çekin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dilekçesi incelendiğinde şirket yetkilisinin kendisini davalı olarak gösterdiği ve dilekçenin altına şirket yetkilisi olarak imzasını atarak davayı açtığı, keşideci olan davacının zayi ettiğini iddia ettiği çeklerle ilgili olarak TTK 818/s maddesi yollamasıyla 757 vd. maddelerine dayanarak dava açma hakkı bulunmadığı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20/04/2018 tarih ve 2016/10772 Esas, 2018/2997 Karar) bu nedenle keşideci şirket yetkilisinin kendi adına çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK.nun 114/2 maddesi yollamasıyla, 6100 sayılı HMK.nun 115/2 maddesi gereğince açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket yetkilisi istinaf başvuru dilekçesinde; verilen kararın usul ve yasalara açıkça aykırı olduğunu, keşideci ile çek kesilen şirketin farklı şahıslar olduğunu, ikisinin sorumluluklarının ve borçlarının farklı olduğunu, mahkemenin ikisini aynı kişi olarak kabul edip davayı reddetmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, davanın esasına girip karar vermesi gerekirken husumet yokluğundan red kararı vermesi yönündeki kararı istinaf etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, bu sebeplerle ... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas-... Karar sayılı dosyadan verilen kararın kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı şirketi münferiden temsilen yetkili ...davacı şirket adına kendisini davalı göstererek açtığı iş bu davada, davacı şirketin hamili olduğu ... Bankası ... Şubesine ait, keşide yeri ... olan, "..." seri numaralı, 30/09/2025 keşide tarihli, 806.000,00 TL bedelli çeki davalı yani kendisinden aldığını, çekin kaybolduğunu beyanla çek hakkında ödemeden men kararı ve akabinde zayi nedeniyle iptal kararı verilmesini istemiştir.

Mahkemece keşideci tarafından çekin zayii nedeniyle zayi belgesi verilmesi için dava açılamayacağından bahisle davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı şirket adına yetkilisi(aynı zamanda davalı) tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, iş bu davadaki gibi davacı şirket yetkilisi davalı gösterilerek açılma olanağı bulunmadığı gibi, 6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.Eldeki davada ise dava dilekçesindeki anlatımdan davacı şirket yetkilisinin keşideci olduğu sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan bu durum karşısında; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla ve de somut olayda davacının yetkili hamil olduğunun da ispatlanamamış olduğu görülmekle, sonuç olarak ilk derece mahkemesi kararı doğru görülmekle davacının istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.