Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/277 K.2025/314

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen değişik iş kararına yönelik ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle.

İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebildiğini, talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde, hakim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebildiğini, tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğunu, karşı tarafa açılacak menfi tespit davası için , dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu,

Türk Ticaret Kanunu Madde E 5/A- Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunu, menfi tespit davası için başlatılan yasal sürecin arabuluculuk aşamasında olduğunu, arabuluculuk süreci tamamlanmadan, çekin tarihi olan 10.01.2025 tarihi geleceğinden, çekin bankaya ibrazı halinde büyük mağduriyet doğacağından ihtiyati tedbir himayesine ihtiyaç olduğunu, İİK.'nun 72 maddede borçlu,

icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabildiğini, icra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebildiğini, ihtiyati tedbir alep eden , 2024 yılı Eylül ayı başında ... ilçesinde mobilya satışı yapan karşı taraf ...Şirketinden mobilya almak istediğini, kendisini şirket yetkilisi olarak tanıtan ve şikayetçiyle pazarlık yapan ... , talep edenle ,

almak istediği mobilyalar için 300.000,00 ( Üçyüzbin) TL fiyata anlaştığını, ...un , sipariş edilen mobilyaları fabrikadan getirteceklerini , fabrikaya ödemeyi önceden yapmaları gerektiğini , bunun için ileri tarihli çek düzenleyerek vermesi halinde kabul edeceğini söylediğini, ihtiyati tedbir talep eden , mobilya bedeli olarak ...tan verilme , ... seri nolu ,11.01.2025 tarihli , 300.000,00 ( Üçyüzbin) TL bedelli çeki düzenleyerek ...'a verdiğini, anlaşmaya göre 15 Eylül 2024 tarihinde teslim edilmesi gereken mobilyaların gelmediğini, teslim edilmediğini, talep eden tarafından avans verilen çekin, bedelsiz çek haline geldiğini, talep eden,

karşı taraftan ( çek lehdarı şirketten ) çeki iade etmesini talep ettiğinde, çeki iade etmemediğini, şirket yetkilisinin çekin kaybolduğunu söylemesine rağmen çekin kaybına bağlı zayi nedeniyle iptal davası açmadığını, talep edenin "şikayetçi" taraf olduğu , .... çeki alan ... Şirket Temsilcisi ...'ın "şüpheli" tarafta olduklarını , ...Cumhruyet Başsavcılığı ...

Sor sy dosyada soruşturma devam ettiğini, çekin karşı tarafta olduğundan, çeki iade etmediğinden , bankaya ibrazı halinde ihtiyati tedbir talep edenin büyük mağduriyetine yol açacağından mahkemeye müracaat ettiğini, bu nedenlerle ...' ait ... seri nolu , 11.01.2025 tarihli 300.000,00 ( Üçyüzbin) TL bedelli çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, İhtiyati tedbir kararının ...bank A.Ş.

Genel Müdürlüğüne bildirilmesini , çekin, lehdarı ... ve üçüncü kişiler tarafından icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi 13/01/2025 tarihli Değişik iş kararında. "Talebe konu çekin dilekçe ekindeki belgeler bir arada değerlendiğinde talep eden tarafın iddialarını kabul edilebilir nitelikte yaklaşık ispat şartını sağladığı anlaşılmakla ilgili taleplerinin karşı taraflar yönünden kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Çekin illetten mücerret olması gözetilerek niteliği gereği 3. Kişilerden yapılacak talepler yönünden mahkememizce herhangi bir tedbir kararı verilmemiştir.

Bu nedenle, ihtiyati tedbir isteyen yararına ve sadece çekin lehtarı ...yönünden geçerli olmak üzere, %15 teminat karşılığında, talebe konu çekin bankaya ibraz edildiğinde ödenmemesi, yine talebe konu çekin lehdarı .... tarafından icra takibine konu edilmemesi taleplerinin kabulüne, ancak dava konusu çekin illetten mücerret olması ve ticari hayatta ödeme aracı olarak kullanılması gözetilerek 3. Kişilere yönelik tedbir taleplerinin reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; açılacak menfi tespit davası için, dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu, ihtiyati tedbir talep edenin , 2024 yılı Eylül ayı başında , ...ilçesinde mobilya satışı yapan karşı taraf ... mobilya almak istediğini, kendisini şirket yetkilisi olarak tanıtan ve şikayetçiyle pazarlık yapan ...'un , talep edenle, almak istediği mobilyalar için 300.000,00 ( Üçyüzbin) TL fiyata anlaştıklarını, ... 'un sipariş edilen mobilyaları fabrikadan getirteceklerini , fabrikaya ödemeyi önceden yapmaları gerektiğini , bunun için ileri tarihli çek düzenleyerek vermesi halinde kabul edeceğini söylediğini,

İhtiyati tedbir talep eden , mobilya bedeli olarak ...'tan verilme ... seri nolu 11.01.2025 tarihli 300.000,00 ( Üçyüzbin) TL bedelli çeki düzenleyerek...'a verdiğini, anlaşmaya göre , 15 Eylül 2024 tarihinde teslim edilmesi gereken mobilyaların gelmediğini, teslim edilmediğini, talep eden, karşı taraftan ( çek lehdarı şirketten ) çeki iade etmesini talep ettiğinde , çeki iade etmediğini, şirket yetkilisinin çekin kaybolduğunu söylemesine rağmen çekin kaybına bağlı Zayi nedeniyle iptal davası açmadığını, çekin karşı tarafta olduğundan, çeki iade etmediğinden ,

bankaya ibrazı halinde ihtiyati tedbir talep edenin büyük mağduriyetine yol açacağından ihtiyati tedbirin hukuki ihtiyaç olduğunu, bu nedenlerle ... Mah. ... D.İş - D.İş Karar kararının 3. Kişiler yönünden verilen red hükümlerinin kaldırılmasını , davanın kabulünü, mezkur çekin bankaya üçüncü kişiler tarafından ibrazı halinde de ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ,ihtiyati tedbir kararının ...

Genel Müdürlüğüne bildirilmesini , çekin , üçüncü kişiler tarafından da icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

Tedbir talep eden tarafça mobilya satışı için tedbir konusu 300.000,00 TL bedelli çekin karşı tarafa verildiği ancak mobilyanın teslim edilmediği, çekin bedelsiz kaldığından bahisle çekin karşı taraf ve üçüncü kişiler tarafından bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve icra takibine konu edilememesi yönünde tedbir kararı verilmesi talep edilmiş, mahkemece talep karşı taraf yönünden kabul edilmiş, üçüncü kişiler yönünden verilen red kararına karşı tedbir talep eden vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dosyadaki belgelere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesine, kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere göre ve özellikle, çekin bir ödeme aracı olup illetten mücerret olduğu nazara alındığında, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşılmakla; tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.