Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/339 K.2025/337

Av. ... İHBAR OLUNAN : ...

DAVANIN KONUSU

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 28/02/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İhtiyati Tedbir talebinde bulunan davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Halkbank Saltak Şubesi'nin, Seri No:2521052, keşidecisi ... olan, Denizli keşide yerli, 18/10/2023 keşide tarihli 4.186.640,81 TL bedelli çekin meşru hamili müvekkili iken çekin kaybedilmek suretiyle zayi olduğunu, zayi nedenine dayalı çek iptal istemiyle açılan davanın yargılaması sırasında çekin davalı elinde olduğunun öğrenilmesi üzerine, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi gereğince çekin istirdadını ve çekin ödenmemesi/ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 13/11/2024 tarihli ara kararında, 6100 sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde hüküm altına alınan yaklaşık ispat koşulunun eldeki davada sağlanamadığı gerekçesi ile; "Davacı tarafın, dava konusu çekin davalıya veya üçüncü kişilere ödenmemesine/ödeme yasağı konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine," dair karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Dava konusu çekin davalının elinde olup taraflarınca açılan Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı çek iptali dosyası ile bu hususun sabit olduğunu, davalının dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini, bu nedenlerle dava konusu çekin istirdadı ile müvekkile iadesinin sağlanması için Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açtıklarını ancak tedbir taleplerinin ilk derece mahkemesinde reddedildiğini, müvekkilinin gerek davalıyı gerek davalının cevap dilekçesinde bahsi geçen şahısları tanımadığını, çekin davalı elinde olduğunu Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ...

Esas sayılı çek iptali dosyası ile öğrendiğini, tedbir talebinin reddi nedeniyle müvekkilin geri dönülemeyecek zararlara uğrayabileceğini, bu nedenle istinaf istemlerinin kabulü ile dava konusu çekin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nun 792. maddesine dayalı çek istirdadı talebine ilişkindir.

Talep, ihtiyati tedbir talebinin reddine dair kararın kaldırılarak talep gibi ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince, davacı tarafın ihtiyati tedbir isteminin 13/11/2024 tarihli ara karar ile reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

HMK'nın "ihtiyati tedbir şartları" başlıklı 389/1. maddesine göre "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir."

HMK'nın "ihtiyati tedbir talebi" başlıklı 390/3 maddesine göre de " tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır."

HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir.

Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar.

Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlemiştir.

Davacının Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile dava konusu çek hakkında açtığı zayi nedeni ile çek iptali davasında, davalının dava konusu çeki elinde bulundurduğu anlaşıldığından davacıya çeki elinde bulunduran yetkili hamile istirdat davası açması için mahkemece verilen kesin süre nedeni ile huzurdaki davanın açıldığı, davacının yargılama sırasında davaya konu çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anlaşılmış ise de; çekin bir ödeme aracı vasıtası olarak ticari ilişkilerde kullanıldığı, illetten mücerretlik ilkesine tabi olduğu,

dava dilekçesi içeriğinde iddia edilen hususlar ile davalının çeki iktisabı sırasında kötü niyetli olup olmadığının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, tedbir kararı verilebilmesi açısından yaklaşık ispat koşulunun yerine getirildiğinden bahsedilmesinin aşama itibarıyla mümkün olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.