Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/380 K.2025/361

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 27.03.2024 günü saat 14:32 sıralarında sürücü ... , sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonu ile ....Kavşağından sağ şeride takiben ...istikametine gelirken ...Kavşağına geldiği esnada kavşak içerisinden çıkmakta olan ....hakimiyetindeki ... plakalı çekicinin kupa kısmının sağ yan kısmından,

kamyonun ön kısmı ile çarpması sonucu ve çarpma sonrası sanayi içerisinden çıkan yolun sağında bekleyen ... hakimiyetindeki ...plakalı aracın sol ön kısmından ...plakalı çekicinin çarpması ve aynı çekicinin akabinde kavşaktan 15 metre ileride yolun sağında ve yoldan 2 metre dışarıda park halinde bulunan ....plakalı çekiciye takılı olan ...plakalı yarı römorka arkadan çarpması sonucu, müvekkiline ait tırın da ciddi hasar görmesine neden olan, çok taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusuna neden olan kazaya karışan davalıya ait ....plakalı aracın üzerine dava süresince,

özellikle kusur nitelendirmesi başta olmak üzere, hem delil karartma ihtimali hem niza konusu olması hem de telafisi güç zararlara yol açılmaması nedenleriyle ihtiyati tedbir konulması gerektiğini; davalı tarafların ciddi bir tazminat ödeme yükümlülüğü karşısında mal kaçırma tehlikesinin olması, bunun yanında özellikle davaya konu olay bakımından yürütülen kovuşturma dosyasında bulunan kaza tespit tutanağında ve tarafımızca sunulan uzman mütalaasında davalı ...plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun açık bir şekilde tespit edilmesi,

en son olarak da müvekkilinin gerçekleşen ciddi hasar nedeniyle önemli bir zarara maruz kaldığının açıkça görülmesi hasebiyle, yaklaşık ispat kuralının mevcut olması sebebiyle, davalı ... A.Ş. Dışındaki diğer tüm davalıların uhdesindeki mevcut araç, menkul, gayrimenkul, 3. kişilerdeki mal ve alacakları, varsa maaşları ve banka hesaplarına borca yetecek miktarda teminatsız, tedbiren ihtiyati haciz şerhi konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "ihtiyati haciz talebi değerlendirildiğinde; ihtiyati haciz talebinde bulunan vekilince belirtilen hususlara istinaden ihtiyati haciz talep edilmiş ise de, dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerin, alacağın varlığı ve miktarı konusunda yaklaşık ispatı sağlayacak derecede olmadığı; karşı tarafı bağlayıcı herhangi bir delil sunulmadığı, alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği, ayrıca karşı tarafın mal kaçırma eylemi iddiasına yönelik olarak dosyada ispata yarar bilgi ve belge bulunmadığı,

bu aşamada ihtiyati haciz için gerekli ve yeterli yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmemiş olduğu kanaatiyle İİK'nun 257.

Maddesinde belirtilen şartlar oluşmadığından ihtiyati haciz talebinin reddine, ayrıca HMK'nın 389/1 maddesi gereği İhtiyati Tedbir kararı yalnızca uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceğinden; ayrıca mahkememizce uyap sistem üzerinden yapılan sorgulamada dava konusu ....plakalı aracın davalılar adına kayıtlı olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin ihtiyati tedbir konulması yönündeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza neticesinde, yerel mahkemeye sunulan ekspertiz raporu ve kaza sonrası ve kaza anına ait fotoğraflarda da görüleceği üzere, davacıya ait ... plakalı araç ciddi hasara uğradığını ve pert olduğunu, işbu davaya konu zararlar bakımından, ... plakalı aracın trafik sigortacısı davalı sigorta şirketi poliçe limiti dahilinde; aynı aracın sürücüsü olan ... ile aracın sahibi/işleteni olan ... ...Ltd.

Şti ise tam zarardan, TBK m.61 ve 2918 sayılı KTK m.88/1 gereğince müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, İhtiyati haczin, bir borç ilişkisinde alacaklı olan tarafın alacağını güvence altına almak ve alacağı tahsil edebilme kabiliyet ve imkanının artırılabilmesi için öngörülmüş olan geçici ve koruyucu nitelikte bir hukuki müessese olduğunu, esasen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 257.maddesi ile 268. maddeleri arasında düzenlenmiş olan ihtiyati haczin, borçlunun mal kaçırması endişesini taşıyan alacaklılar açısından önlemeyi amaçlayan hukuki düzenleme olduğunu,

kural olarak ihtiyati haciz işleminin konusunun rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçları olduğunu, bu husus, İcra ve İflas Kanunumuzun (İİK) 257. maddesi ile ortaya konulduğunu, ihtiyati haczin birçok şartı bulunduğunu beyan ederek mahkemece ihtiyati hacize ilişkin alınmış olan 25/12/2024 tarihli talebin reddi yönündeki kararın kaldırılarak yaklaşık ispat şartlarının varlığı sebebiyle ....A.Ş dışında kalan davalılar yönünden teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın trafik kazasına dayalı maddi tazminat istemiyle açıldığını, taşınır/taşınmaz mallar veya üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına yönelik olarak açılmadığını, davacının "alacaklı", davalıların "borçlu" sıfatlarının ve alacak miktarının ise yargılama sonunda belirlenebileceğini, 6100 sayılı HMK'nun 389.maddesinde ihtiyati tedbirin ancak dava konusu şeyler hakkında verilebileceğinin hüküm altına alındığını, teminat (güvence) mahiyetinde tedbire cevaz verilmediğini, uyuşmazlık konusu olmayan mal varlığı değerleri üzerine ihtiyati tedbir konulmasının mümkün olmadığını,

dolayısıyla Yerel Mahkemenin bu hususa yönelik yaptığı değerlendirmenin hukuka ve usule uygun olup davacının haksız iddiasının kabul edilemez nitelikte olduğunu beyan ederek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava trafik kazası nedeniyle değer kaybı, inceleme konusu talep ise ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemlerine ilişkindir. Mahkemece ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemlerinin reddine karar verilmesi üzerine hükme karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

İİK'nın 258/1. maddesi ise; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' hükümüne yer verilmiştir.

Buna göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıslarda olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarını haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ise, ancak borçlunun muayyen yerleşim yeri mevcut değil ise, borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da kaçar veyahut bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir.

6100 sayılı HMK.nun 389.maddesinde düzenlenmiş olup anılan düzenleme "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir."hükmünü içermektedir.

Yapılan açıklamalar kapsamında somut olayın tetkikinde; kaza tespit tutanağı ve .... Ceza mahkemesinin ... sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporları ile davacı tarafça sunulan bilgi ve belgeler kapsamında yaklaşık bir ispatın talep tarihi itibariyle sağlanamadığı, talebin yargılamaya muhtaç olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda ihtiyati haciz istemi yönünden talep yargılamayı gerektirdiğinden, ihtiyati tedbir istemi yönünden ise uyuşmazlık konusu hakkında tedbir kararı verilebileceğinden mahkeme kararının yerinde olduğu değerlendirilmiş ve davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.