Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2026/333 K.2026/467

... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

DAVANIN KONUSU

Sigorta (Tarım Sigortası Kaynaklı)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 26/02/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkile ait TR...Kulak Küpe Numaralı büyükbaş hayvana, davalı Tarsim Tarım Sigortaları Havuzu Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası Poliçesi kapsamında hayat sigortası yaptırdığını, işbu Hayat Sigortası Sözleşmesinin poliçe başlangıç tarihi 27/01/2024 olduğunu, müvekikline ait TR...Kulak Küpe Numaralı büyükbaş hayvan, 04/02/2024 tarihinde hastalandığını, bu sebeplerle TR... Kulak Küpe Numaralı büyükbaş hayvanı için şimdilik 10,00-TL İnek Bedelinin davalıdan kesim tarihi olan 06/02/2024 tarihinden itibaren işeyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesine dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, huzurdaki davaya konu poliçede ...Bankası .../... şubesi

lehine dain-i mürtehin şerhi bulunduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından mevzuat ve yargıtay ve istinaf mahkemesi içtihatları gereğince davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, huzurdaki davanın kısmi dava olduğunu, yapılan hasar ekspertiz çalışması esnasında dava konusu hasarın poliçe teminatı başlamadan önce başladığı tespit edildiğini, ilgili durum uzman ekspertiz raporu, dosyaya sunulu yazılı deliller ve davacı sigortalının anamnez esnasında verdiği kendi beyaları ile sabit olduğunu, yapılan tüm işlemler mevcut duruma ve poliçe hükümlerine uygun olduğunu, haksız davanın reddinin gerektiğini,

... numaralı poliçe 27/01/2024 - 27/07/2025 vadeli olarak düzenlendiğini ve TR... kulak küpe numaralı hayvan için 04.02.2024 tarihinde zorunlu kesim olarak hasar ihbarında bulunulduğunu, yetkili tarım sigortaları havuz eksper veteriner hekimi hasar tespiti esnasında sigortalıdan anemnez (beyan) aldığını, alınan anemneze göre.

23.01.2024 tarihinde hayvanın doğum yaptığı, 2 gün sonra da (25.01.2024) tarihinde de iştahsızlık başlaması üzerine veteriner hekim çağrılarak muayene edildiği ve mide dönmesi teşhisi konulduğu belirtildiğini, haksız davanın reddi ile dava masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu dosyada taraflar arasındaki temel ilişkinin TTK'da düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı, her ne kadar davalı taraf tacir ise de; davacının tacir olmadığı, taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince tüketici sıfatına haiz olduğu, yukarıda belirtilen yasal mevzuat kapsamında davalının tacir olmadığı,

Ticaret Mahkemelerinin görevli sayılabilmesi için dava konusunun ticaret kanununda yer alan mutlak ve nispi ticari davalardan olması gerektiği, davacının tacir olmaması nedeniyle dava konusunun her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğunun kabulünün mümkün olmadığı gerekçesi ile. "1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Görevli mahkemenin, ...

ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ ( Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla )olduğuna," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Daha önce ... Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)...Esas ...Karar sayılı 24/05/2024 tarihli kararında da "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ç ve 115. maddelerine göre açılan davada görevli mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun tespiti ile görev dava şartı yönünden USULDEN REDDİNE," gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiğini, bu kez ....Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizlik nedeniyle usulden ret kararı verdiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler yan başlıklı 21.maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılarak görevli mahkemenin tespit edilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, Tarsim Devlet Destekli Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası Poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davada ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatı ile) görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş; karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dava, ilk olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesinde Tüketici Mahkemesi sıfatı ile açılmış, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/05/2024 tarihli ....esas...sayılı kararı ile davacının mesleki amaçlarla hareket eden çiftçi olması ve tüketici olmaması nedeniyle davanın görev yönünden usulden reddine ve dosyanın görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, karar istinaf edilmeden kesinleşmiş; davaya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı işbu dosyası ile devam olunmuş ve davacının tüketici olduğu kanaati ile davada ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatı ile) görevli olduğundan bahisle karşı görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde, ... ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 30/09/2025 tarihli müzekkere cevabına göre davacının tarım işletmesinde 24 adet fiilen canlı durumda sığır bulunduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

5363 sayılı "Tarım Sigortaları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin e) bendinde, Tarım sigortaları " e) Tarım sigortaları: 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1316 ilâ 1319 uncu maddelerinde belirtilen sigortalar ile bu Kanun kapsamına alınan sigortaları," şeklinde tanımlanmıştır.

6102 sayılı TTK'nın "IV – Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri" başlıklı "1. Genel olarak" alt başlıklı 4. maddesinde;

"(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b)Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c)11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

(2)(Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır." hükmü,"2. Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" başlıklı 5/1. maddesinde;

(1)Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmü yer almaktadır.

28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2. Maddesinde ise, bu kanunun her türlü tüketici işlemiyle tüketiciye yönelik uygulamaları kapsadığı belirtildiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın çözüm yerinin tüketici mahkemesi olması için, işlemin tüketici işlemi, işlemi yapan bir tarafın da tüketici olması gerekmektedir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3. maddesinin l fıkrasında tüketici işleminin tanımı yapılmış, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişilerle tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü hukuki işlem tüketici işlemi olarak belirlenmiştir.

Ancak, bir sözleşmenin bir tüketici işlemi olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle bu sözleşmenin bir tarafının Kanun'un tanımladığı şekilde tüketici kavramı içerisinde kalması gerekmektedir. Kanun'un 3. maddesinin (k) bendinde tüketici, "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" şeklinde tanımlanmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, davanın 5363 sayılı "Tarım Sigortaları Kanunu" kapsamında düzenlenen Devlet Destekli Büyükbaş Hayvan Hayat Sigorta Poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkin olduğu, bu sigorta poliçelerinin 5363 sayılı yasanın 3/1-e maddesi yollamasıyla TTK'da düzenlenen sigorta poliçeleri kapsamında olduğu, davalının sigorta şirketi olup tacir olduğu, davacının ise tarım işletmesinde kayıtlı 24 adet büyükbaş hayvanının mevcut olduğu gözetildiğinde, davalının tüketici olmayıp, mesleki amaçlarla hareket eden çiftçi olduğu,

böylece uyuşmazlığın ticari veya mesleki olan amaçla hareket eden, dolayısıyla tüketici konumunda da olmayıp, işyeri işleten davacı ile davalı sigorta şirketi arasında akdedilen sigorta sözleşmesinden ve dolayısı ile 6102 sayılı TTK'nın 4/1-a maddesi gereğince Sigorta Hukuku'ndan kaynaklandığı, Sigorta Hukukunun ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında, 1401. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, bu durumda aynı yasanın 4. maddesinin (1) nolu fıkrasının (a) bendi uyarınca dava, mutlak ticari dava niteliğinde olduğu,

bu nedenle asliye ticaret mahkemesinin görev alanı içinde olduğundan davaya ticaret mahkemesi tarafından bakılması gerektiği (Bknz: Yargıtay 11. H.D.'nin 09/11/2015 tarihli 2015/12351 Esas, 2015/11691 Karar sayılı emsal ilamı) anlaşılmıştır.

Somut olayda ise, davacının, mesleki amaçla hareket eden gerçek kişi olması karşısında, mahkemece tüketici olarak kabul edilmesi ve bu itibarla tüketici işlemi olarak değerlendirilen sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığa tüketici mahkemesinin bakması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.