Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2025/2158 K.2025/1871

Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi ve Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; davacı ile davalı arasında araç kiralama sözleşmesine göre düzenlenen faturaya istinaden başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi; "Tarafların arasında kira ilişkisi olduğunu ispat edemedikleri, tarafların tacir oldukları, bu nedenle davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi; "Taraflar arasındaki uyuşmazlığın araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiştir.

İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir (HMK md.22/2).

Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hâkime aittir. Dava ileri sürülüş şekline göre, sözlü kira sözleşmesi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler (HMK md.4).

Somut olayda uyuşmazlık taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bu sebeple Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.