Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2025/803 K.2025/935

Diyarbakır 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ve Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Uyuşmazlık; davacı şirketin dava dışı kiraya veren şirketten temlik aldığı iş makinesinin kiralanması sözleşmesinden doğan kira alacağından kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Diyarbakır 1. Sulh Mahkemesi; "Davacı vekilinin sunmuş olduğu kira sözleşmesinin 21/03/2024 tarihli duruşmada incelenmesi sonucu açıkça araçların şoförlü olarak kiralandığının anlaşılması karşısında, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden değil, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklandığı" gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi; "Dosyaya sunulan İş Makineleri Kiralama Sözleşmesi incelenmesinde; sözleşmenin 5. maddesinde "Kiracı tüm iş makineleri için ruhsatlı operatör, filtre ve yakıt temin etmekten sorumludur." düzenlemesine yer verildiği, bu suretle de uyuşmazlığın hizmet alım sözleşmesinden değil, kira sözleşmesinden kaynaklandığı" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiştir.

İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir (HMK md.22/2).

Somut olayda; davanın, davacı şirketin dava dışı kiraya veren şirketten temlik aldığı iş makinesinin kiralanması sözleşmesinden doğan kira alacağından kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir.

Mülga 1086 Sayılı HMUK'dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri sulh hukuk mahkemesi olarak gösterilmiştir.

Somut olayda, davacı şirkete alacağını temlik eden dava dışı kiraya veren şirket ile davalı kiracı şirket arasında iş makinesi kiralama sözleşmesi imzalanmış olup; dosyaya sunulan iş makinesi kiralama sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin 5. maddesinde "Kiracı tüm iş makineleri için ruhsatlı operatör, filtre ve yakıt temin etmekten sorumludur." düzenlemesine yer verildiği göz önüne alındığında sözleşmenin operatör olmaksızın iş makinesi kirasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

O halde; uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması sebebiyle Diyarbakır 1. Sulh Hukuk Mahkemesince çözülmesi gerekmektedir.

Bu sebeple Diyarbakır 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.