Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/4283 K.2024/1590

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) DAVACININ İDDİASI VE İSTEMİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, davalı şirketten ... tesisat numarası ile elektrik enerjisi aldığını, davalı şirketçe müvekkili adına ...TL tutarında fatura tahakkuk edildiğini, müvekkilinin kendisine tahakkuk ettirilen faturaları düzenli olarak ödediğini, müvekkilinin elektrik kullanımından kaynaklı olarak davalı kuruma faturadaki miktar kadar borcunun bulunmadığını, müvekkiline tahakkuk edilen borcun usulsüz olduğunu ileri sürerek ve harca esas değeri 1.000,00 TL göstererek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin ....nolu elektrik abonesine düzenlenen ... TL alacaktan dolayı ne kadar borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

B) DAVALI CEVAP DİLEKÇESİNİN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet, derdeslik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazları bulunduğunu, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirket personelleri tarafından yapılan kontrollerde davacının kendi trafosu dışında kayıtsız bir trafo aracılığıyla kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve hukuka aykırı olduğundan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar sayılı kararıyla; 'Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacıya ait .... tesisat nolu abonelik üzerinden elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen ... nolu faturanın usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, tahakkuk ettirilen miktarın yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının fatura bedelinden borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarına ilişkindir.

Davalı vekili yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde ve 20.09.2023 tarihli celsede davaya konu edilen faturanın iptal edildiğini beyan etmiştir. Fatura iptal edildiğinden dava konusuz kalmıştır.

Faturanın dava açıldıktan sonra iptal edildiğinin beyan edilmesi karşısında davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği" gerekçesiyle "Davaya konu edilen .... tesisat numaralı abonelik hakkında düzenlenen ...nolu faturanın iptal edilmiş olduğu anlaşılmakla, konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA," karar verilmiştir.

D) İSTİNAF SEBEPLERİ

Hükme karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; Yerel mahkemece davanın açılış değerinin dikkate alınarak vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmadığını, mahkemece, öncelikle usul eksikliklerinin tamamlanarak dava değerinin tam olarak belirlendikten sonra bir karar verilmesi gerekirken dava açılış tarihinde belirlenen dava değeri üzerinden hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

E) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, elektrik enerjisi tüketimine dayalı tahakkuk ettirilen faturadan dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde; Yargılama sırasında davalı .... vekili tarafından dava konusu faturanın iptal edildiği, davacı vekilinin de bunu teyit ettiği bunun üzerine yerel mahkemece, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, dava açılış değeri 1.000,00-TL olarak gösterildiğinden ve dava açılmasına davalı şirketin sebebiyet verdiği gerekçesiyle davacı yararına 1.000,00-TL vekalet ücretine de hükmedildiği anlaşılmıştır.

Kararı istinaf edene davacı taraf, bu vekalet ücreti miktarını istinafa konu ederek HMK 331. Maddesine göre, davanın gerçek değerinin belirlenmesini ve bu miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nın 331/1. maddesi uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tespit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir. (Yargıtay 3. HD, 2017/13426 E, 2017/15935 K, 15.11.2017 Tarih).

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı tarihteki duruma göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu kaçak tutanağını ve buna bağlı olarak faturayı düzenleyen ancak yargılama sırasında da bu faturayı iptal eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir. Bu konuda tereddüt bulunmamaktadır.

Davacı taraf, mahkemece hükmedilen 1.000,00-TL miktarındaki vekalet ücretine itiraz etmektedir.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin Genel Hükümler bölümünde düzenlenen "Davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret" başlıklı 6/1.

Maddesine göre; "(1) Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur..." yine aynı tarifenin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13/1 ve 2. bentlerine göre;

"(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez..."

Görüldüğü üzere, AAÜT 6/1. Maddesine göre, davanın konusuz kalması halinde bu tarifeye göre ücrete hükmedileceği, 13/1. Maddesine göre, tarifenin 3. kısmına (nispi vekalet ücreti oranlarını belirleyen kısım) göre ücretin nasıl belirleneceği ve nihayet 13/2. Maddesine göre de, hükmedilen ücretin kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, dava konusuz kalmasaydı yargılama sonunda vekalet ücreti konusunda AAÜT 13. Maddesi yani tarifenin 3. kısmındaki nispi vekalet ücretleri uygulanacaktı. Ancak dava değeri davacı tarafından 1.000,00-TL olarak belirlenmiş olup davanın konusuz kalması karşısında HMK 331/1, AAÜT 6/1 ve 13/1-2. Maddeleri gereğince davacı yararına mahkemece dava değerini geçmeyecek şekilde 1.000,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesinde usule aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararında vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.