Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/882 K.2024/559

Taraflar arasında derdest davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılamasında verilen ihtiyati haciz kararına karşı davalı .... süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

A) DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili 19/01/2024 tarihinde sunduğu dava dilekçesinde. Müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketince ... poliçe numaralı, sürücü....'ın sevk ve idaresindeki .... plakalı araç arasında .... tarihinde 760. sokak istikametinden ...

Bulvarı istikametinde yine aynı yolun karşı istikametinde sürücü .... sevk ve idaresindeki.... plaka aracın kaza yapmasına sebep olması sonucu.... tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracının pert olduğunu, araçta oluşan hasarın, Diyarbakır ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ....Değişik iş dosyasında bilirkişi raporunda ...TL olarak belirlendiğini, bu nedenlerle .... plaka sayılı aracın trafik kaydına ihtiyati tedbir konulmasını, davalılar ... ..

TL borcunu karşılayacak miktarda menkul ve gayrimenkul mallarıyla, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

B) İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN İHTİYATİ TEDBİR KARARI

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Kararı ile.

"Bir vakıanın tespiti amacıyla ve hukuki yararın bulunması halinde ancak delil tespiti talep edilebilecek olup, somut uyuşmazlıkta, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağına yahut bu hususun ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağına ilişkin bir durumun bulunmadığı, yargılama konusu olabilecek bir hususun delil tespiti yoluyla istenemeyeceği ve talep edilen hasar bedeli yönünden sunulacak evraklar ile talebin tespit edilebileceği, kaldı ki dosyaya sunulan ...

Sulh Hukuk Mahkemesi .... Değişik İş dosyası ile hasar tespitinin yapılmış olduğu ve ileride kaybolması muhtemel bir delilin söz konusu olmadığı anlaşılmakla davacının delil tespiti isteminin şartları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. " gerekçesiyle "A)-Mahkememizce ... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenilmesi talebinin reddine,

B) 1-Davacının davalılar ...aleyhine yönelttiği ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile, adı geçen davalıların, 60.100 TL alacağa yetecek kadar yedinde ve/veya üçüncü şahıslarda bulunan menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslarda bulunan hak ve alacakları üzerine, taktiren alacağın %15'i oranında (9.015,00 TL) tutarında nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubu karşılığında 60.100 TL'ye yetecek miktarının ihtiyati haczine, " karar verilmiştir.

C) İSTİNAF NEDENLERİ

Hükme karşı davalı ...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı .. vekili istinafında.

İhtiyati haciz şartları varlığının tespitinin, yargılamayı gerektirdiğini, dosya kapsamında ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için öncelikle alacağın likit olması gerektiğini, dava konusu somut olay incelendiği takdirde bu şartın gerçekleşmemiş olduğunun görüleceğini, taraflar arasında maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kusur oranlarının belirlenmediğini, bu kapsamda kabul anlamına gelmemekle birlikte, ihtiyati haciz kararının, yargılamayı gerektirdiğini, bahse konu ihtiyati haciz talebine konu edilen alacağın likit olmaması sebebiyle yerel mahkeme tarafından verilen kabul kararının kaldırılması gerektiğini,

alacağa ilişkin ve ihtiyati haciz talebinin haklı olduğuna ilişkin delillerin bulunması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklı araç hasar bedeline ilişkindir.

İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı hususuna ilişkindir. Mahkemece, davalılar Recep Aktay ve Mehmet Karaarslan hakkında ihtiyati haciz kararı verilmiş olup davalılardan Recep Aktay kararı istinaf etmektedir.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder. Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Somut dosyada, trafik kazası tespit tutanağı ile Değişik İş dosyası üzerinden aldırılan hasar bilirkişi raporu mevcut olup ihtiyati haciz talep eden davacı tarafından dava konusu yapılan maddi tazminat alacağını teminen ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece %15 teminat karşılığında talebin kabulüne karar verilmiştir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Dosyada bulunan kaza tespit tutanağı, hasara ilişkin bilirkişi raporuna göre davacının maddi zararlarının olabileceği kuvvetle muhtemeldir. Haksız fiil tarihi itibarıyla davacının maddi tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.

Ayrıca alacağın kesin olarak kanıtlanması gerekmez. Davacının alacağı rehinle de temin edilmediğine göre borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve diğer haklarınının ihtiyaten haczine karar verilmesi gerekir. (Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/18144 E, 2017/11201 K; aynı daire 2016/9800 E, 2017/8052 K, 2014/22955 E.- 2017/3970 K. sayılı ilamları; aynı mahiyette Yargıtay 4. HD'nin 2014/1150-1621 E.-K., 2014/9434-13476 E.-K. sayılı ilamları)

Dosya kapsamı, ilk derece mahkemesinin karar tarihi itibarıyla mevcut kanıt durumu ve HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; yukarıda açıklanan nedenlere dayalı olarak davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1-b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.