İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/896 K.2024/601

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi ile Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davası olduğu, davanın, 6102 sayılı TTK' nun 4-16 maddesi gereğince Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği anlaşıldığını, davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğunu, mahkemenin, görevli olup olmadığını kendiliğinden inceler ve karara bağlayacağını, Hakimler ve Savcılar Kurulunun 1. Dairesinin 1.9.2021 tarih ve 568 sayılı kararı ile 1.9.2021 tarihi itibariyle Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi faaliyete geçirildiğini, davanın ise 21.5.2023 tarihinde açıldığı gerekçesiyle Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği Aydın Asliye Ticaret Mahkemesince de, her ne kadar bono, kambiyo senedi olarak TTK'nda düzenlenmiş ise de kambiyo senedinin doğumuna neden olan temel ilişkinin dava ve cevap dilekçeleri ile tarafların mahkememizde alınan beyanları incelendiğinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın, vekalet ilişkisi kurulması amacıyla davacının kardeşine ulaştırmak üzere verilen paranın iade edilip edilmediği noktasında toplanmakta olup uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

HMK'nun 2. maddesinde "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 4. maddesinde "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519,

komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır.

(Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda;Dava, menfi tespit davasıdır. Davalı tarafından, davacının avukat kardeşine vekalet ücreti avansı olarak verilmek üzere davacıya 35000,00 TL nakit para verilmiştir. Davalı tarafından, davacıya elden verilen nakit para karşılığında bono teminat niteliğinde davalıya verilmiştir. Bononun teminat senedi olarak verildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davacı tarafından alınan 35000,00 TL nin davalıya geri verilip verilmediği konusunda toplanmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.