Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/2504 K.2025/3

İlk Derece Mahkemesince geçici hukuki koruma talebinin reddine dair verilen kararın istinaf incelemesi ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; müvekkili banka ile .... ... Ltd. Şti. arasında imzalanan 16/02/2024 tarihli genel kredi sözleşmesi ile borçlu şirkete nakdi ve gayri nakdi krediler kullandırıldığını, hakkında ihtiyati haciz talep edilen...'ın söz konusu kredi sözleşmesini müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, ...'ın, kredi borçlusu olan .... Ltd.

Şti.'nin tek ortağı olduğunu, kullandırılan kredinin vadesinde ödenmemesi üzerine kredi hesabının 24/10/2024 tarihinde kat edildiğini ve hesap kat tarihi itibariyle 6.314.425,04 TL olan borcun ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 1 gün içerisinde ödenmesi hususunun borçlulara Diyarbakır ..

Noterliğinin .... tarih ve .... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesiyle bildirildiğini, müvekkili banka alacağının 6.223.943,59 TL nakdi, 203.940,00 TL gayri nakdi olmak üzere toplam 6.427.883,59 TL olduğunu, kredinin teminatı olarak .... tarafından verilmiş iki adet gayrimenkul ipoteği bulunmakta ise de, dilekçe ekinde bulunan ipotek resmi senedinin 1 maddesinde ipoteğin, ....'ın, .... Ltd.

Şti.'ne olan kefalet borçlarının teminatını oluşturmadığının açıkça belirtildiğini, bu nedenlerle; borçlu ...'ın borçlarından ötürü menkul, gayrimenkul malları, maaş, ikramiye ve ücretleri ile üçüncü kişilerdeki tüm istihkak, tazminat, hak ve alacaklarının, 6.427.883,59 TL’lik kısmı hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; talep dilekçesine ekli 16/02/2024 tarihli kredi sözleşmesi incelendiğinde, talep olunan...'ın müteselsil kefil olarak sözleşmeyi imzaladığı, borcun ödenmemesi üzerine söz konusu krediye ilişkin hesabın Diyarbakır ..

Noterliği’nin....yevmiye nolu kat ihtarı ile 6.223.943,59 TL nakit, 116.940,00 TL gayri nakit üzerinden kat edildiği ve talep olunana kat ihtarının tebliğ edildiği, dosya içerisindeki kredi sözleşmesi, kat ihtarı ve ipoteğe ilişkin sunulan kısmi bilgiler değerlendirilmekle hesabın 1.236,514,38 TL nakit, 203.940,00 TL gayri nakit üzerinden kat edildiği, söz konusu borca istinaden 12.000.000,00 TL bedelli ipotek bulunduğu, söz konusu ipotek bedelinin borcu karşılayabilecek miktarda olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan ihtiyati haciz isteyen vekili; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın hatalı olduğunu, kredinin teminatı olarak .... tarafından verilmiş iki adet gayrimenkul ipoteği bulunmakta ise de, dilekçe ekinde bulunan ipotek resmi senedinin 1. maddesinde ipoteğin, ...'ın, .. Ltd. Şti.'ne olan kefalet borçlarının teminatını oluşturmadığı, aleyhine ihtiyati haciz istenen kefil yönünden ihtiyati haczin koşullarının gerçekleştiğini belirterek ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın istinaf incelenmesi neticesinde kaldırılmasını ve ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır. Söz konusu hükümdeki düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın hiç aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Dosyanın kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; ihtiyati haciz talep eden ....AŞ ile dava dışı asıl borçlu . ... Ltd. Şti. arasında 16/02/2024 tarihinde 8.000.000,00 TL tutarlı genel kredi sözleşmesi imzalandığı, aleyhine ihtiyati haciz istenen...'ın bu sözleşmeye 10.000.000,00 TL limitle müteselsil kefil sıfatıyla imza attığı,....'ın Bağlar Tapu Müdürlüğü'nün....yevmiye sayılı ipotek belgesi ile ....parsel üzerine 12.000.000,00 TL bedelle.

Yenişehir Tapu Müdürlüğü'nün ....yevmiye sayılı ipotek belgesi ile .... parsel sayılı taşınmaz üzerine 12.000.000,00 TL bedelle ipotek tesis edildiği, ipotek resmi senetlerinin detaylı olarak incelenmesinde resmi senetlerin 1. maddesinde açıkça ".... Limited Şirketi'ne olan kefaletim dışındaki kefalet ... borçlarımdan" ifadeleriyle ipotek verildiği anlaşılmaktadır.

Önemle ifade edilmelidir ki, tesis edilen ipoteğin müteselsil kefilin borcunun da teminatı olması hâlinde 6098 sayılı TBK'nun 586/2. ve 2004 sayılı İİK'nun 45. maddeleri uyarınca müteselsil kefil hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez. Ancak; ipoteğin müteselsil kefilin borcunun teminatı olarak verilmemesi hâlinde, 6098 sayılı TBK'nun 586/1. maddesi uyarınca asıl borçlu hakkında takip yapılmadan ya da asıl borçlunun borcunun teminatı olan rehnin paraya çevrilmesi yoluna gidilmeden kefiller hakkında takip yapılmasına hukuken bir engel yoktur (Bkz. Yargıtay 11. HD'nin 16/02/2016 tarih ve 2016/1380 E., 2016/1661 K. sayılı; 11/01/2016 tarih ve 2015/14592 E., 2016/97 K. sayılı vb. ilamları).

Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde; ipotek resmi senetlerinde açıkça, ....'ın,... Ltd. Şti.'ne olan kefaleti dışındaki kefalet borçlarının ipotekle temin edildiği, taşınmaz ipoteklerinin müteselsil kefilin kefaletini temin etmek üzere tesis edilmediği, asıl borçlunun borçlarını teminen tesis edildiği de göz önünde bulundurulduğunda, müteselsil kefil hakkında yasada aranan diğer şartların varlığı ihtiyati haciz kararı verilebilir (Bkz Yargıtay 11. HD'nin 14/02/2014 tarih ve 2014/1089 E., 2014/2611 K. sayılı kararı).

Bu durumda, eldeki uyuşmazlıkta, aleyhine ihtiyati haciz istenen .... tarafından verilen ipoteklerin, müteselsil kefil ....'ın asıl borçlu .... Ltd. Şti.'ne olan kefaletini temin etmek üzere tesis edilmediği, bu durumda 2004 sayılı İİK'nun 257. maddesindeki "alacağın rehinle temin edilmemiş olması" koşulunun gerçekleştiği, başka bir ifadeyle müteselsil kefilin kefalet borcunun ipotekle temin edilmediği,

bu hususun dosyaya sunulan ipotek akit tablolarından da açıkça anlaşılması karşısında, İlk Derece Mahkemesince, aleyhine ihtiyati haciz istenen müteselsil kefil yönünden ihtiyati haczin diğer koşulları tartışılarak talebin değerlendirilmesi yerine, yasal ve yerinde olmayan gerekçelerle ve dosyadaki deliller göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-a-6 ve 355 hükümleri uyarınca kabulü ile yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde bir karar verilmesi için İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.