Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/220 K.2022/610

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2008 yılında tasfiye halinde olan davalı kooperatifin o tarihlerde yönetim kurulu başkanlığını yürüten ...'in yönlendirmesi ile kooperatif inşaatında bulunan bodrum kat inşaatını satın aldığını, kooperatif başkanı tarafından satılmak istenen bodrum katı müvekkile zeminde gösterilmek suretiyle satışının kararlaştırıldığını, satış bedeli olarak kooperatif hesabına 12.500,00 TL yatırıldığını, müvekkilinin 2009 yılı bahar ayından itibaren satın almış olduğu bağımsız bölümü yaptırmaya başladığını, müvekkilinin 2009 yılında satın almış olduğu bağımsız bölüme taşınarak oturmaya başladığını,

davalı kooperatifin 2010 yılı olağan genel kurulunda ...'in başka bir kooperatif kuracağından yönetimden ayrılmak zorunda olduğunun bildirilmesi sonucu yönetime ..., ... ve ...nin seçildiğini, müvekkilinin kooperatif üyesi olmaması nedeniyle üyelerin itirazı üzerine seçilmiş olduğu görevinden istifa ettiğini, kat irtifakı tapularının kat mülkiyetine dönüştürülmesi sonucu müvekkile tapusunun verildiğini, müvekkilinin 2014 yılında taşınmazını takas ile ...'ya sattığını, takas ile ...'ya satılan taşınmazın ekspertiz incelemesi sonucu kazan dairesi ve tapuda sığınak olarak geçtiğini,

müvekkilinin kooperatif başkanı ... ile konuşmasından da sonuç alamadığını, davalı kooperatifin tasfiye halinde olduğu, tasfiye edilmesi halinde tüzel kişiliğin yeniden ihya edilmesi gerekeceğinin, tasfiye memurlarının yasadan kaynaklanan görevlerinin kooperatifi korumadan ziyade alacakları korumak olduğundan dava sonuna kadar tedbir kararı verilmesini, davalarının kabulüne karar verilerek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL'nin ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMELERİNİN KARARLARININ ÖZETİ

Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi 06/10/2021 tarih ve 2017/868 E. - 2021/275 K sayılı kararı ile, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 karar nolu kararı 08/07/2021 tarihli 31535 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığını, alınan kararda.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğini, dava dosyasındaki iddianın ileri sürülüş biçimi ve yargılamanın "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" yürütülmesi hususu ile mezkur yargı çevresi kararı birlikte değerlendirildiğinde, eldeki davaya "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" bakılmaya devam edilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı ile dosyasının Erzurum Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiş, karar istinaf incelemesinden geçmeksizin 06/10/2021 tarihinde kesinleşmiştir.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 27/12/2021 tarih ve 2021/492 Esas-2021/519 K. sayılı kararı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, HSK kararında görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, tabii hakim ilkesi gereğince, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamı genişletilemeyeceği gerekçesiyle davanın 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olması nedeniyle dosyanın Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Her iki mahkeme tarafından verilen gönderme kararları ile çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca re'sen merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Davanın açılmasının usul hukuku bakımından doğurduğu sonuçlardan biri de davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin sabit hale gelmesi, sonradan ortaya çıkan değişikliklerden görev ve yetkinin etkilenmeyeceğidir. (Yargıtay 10. HD., 2020/2863 E., 2020/6518 K., Yargıtay 10. HD., 2019/2596 E., 2019/7517 K.) Dava usulüne uygun olarak görevli mahkemede açılmışsa, daha sonra yürürlüğe giren yeni kanun ile görev konusunda yapılan değişikliklikler görülmekte olan davayı etkilemez, bu halde görevsizlik kararı verilemez. Bu kural, usul ekonomisinin (Anayasa 141/4, HMK 30), hukuki güvenliğin,

işlemlerde istikrarın, yargıya güvenin sağlanması ve hukuk devletinin gerçekleştirilmesinin gereği olup

kamu düzenindendir. (Medenî Usûl Hukukunda Görev Kurallarının Zaman İtibariyle Uygulanması

, ...., ..... Üniversitesi, Hukuk Fakültesi Dergisi, 2005/2, s. 163-192)

Yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup görev kuralı niteliğinde değildir. 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 7/1. maddesi uyarınca, özel kanunlarla kurulanlar da dâhil olmak üzere, hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenebilir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı yargı çevresi belirlenmesine ilişkin bir karar olup bu kararın yürürlüğe girdiği 01/09/2021 tarihi ve sonrasında açılacak davaları ilgilendirir. Bu nedenlerle mahkemelerin, derdest bulunan ticari dava dosyalarını anılan yargı çevresine dair karardan bahisle göndermeleri mümkün değildir.

Açıklanan gerekçelerle somut olaya konu ticari dava 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olup davada görevli mahkemenin Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu anlaşıldığından Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.