Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/1218 K.2025/1631

Davacı Vekili İddia ve Beyanlarında Özetle; alacaklı olduğu iddia edilen tarafa 7.500,00TL borcu ve borcun vadesinin de 17/11/2022 tarihi olmasına rağmen açığa atılan imzanın kötüye kullanılarak bedelin ve vade tarihinin farklı doldurulduğunu, bu nedenle ... İcra Müdürlüğünün 2022/.... Esas sayılı takip dosyasındaki takibe ve borca itiraz ettiklerini, ayrıca kambiyo senedindeki rakam ile yazılan bedel ve yazı ile yazılan bedel arasında farklılık olduğunu, yazı ile belirtilen bedelin belirsiz olması sebebiyle yazıdaki bedele de itibar edilemeyeceğinden takibe konu senedin kambiyo senedi vasfında olmadığını beyan ederek öncelikle takibin durdurularak takibin iptali ve İİK gereğince lehine tazminat hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekili Savunma ve Beyanlarında Özetle; açığa atılan imzanın kötüye kullanıldığı iddiasına dayalı beyanların ve taleplerin ancak genel mahkemelerde açılacak bir davada ileri sürülebileceğini, yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli bulunduğunu beyan ederek davanın reddi ile İİK hükümleri gereğince davacı taraf aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARLARI

... İcra Hukuk Mahkemesince. 17/10/2024 tarihli karar ile "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/.... Esas sayılı icra takip dosyasına dayanak yapılan 17/11/2021 tanzim, 10/01/2022 vade tarihli alacaklısı ... borçlusu ... olan bono fotokopisinin incelenmesinde; bedel kısmında " # 27.500 # " yazılı olduğu, bono metni içerisinde bedelin " Yirmiyedi Beşyüz Türk Lirası" olarak yazılı bulunduğu görülmüştür.

Takibe dayanak yapılan bononun kambiyo senedi vasfında bulunup bulunmadığını incelenirken bono bedelinin yazı ve rakam ile yazılan kısmının farklı olması halinde yazı ile yazılan bedele itibar edileceği ve bu sebeple takibe dayanak yapılan bononun kambiyo vasfını yitirmediği,

ayrıca bedeldeki ihtilafın dar yetkili icra hukuk mahkemelerince değil genel yetkili görevli ve yetkili mahkemede incelenerek sonuçlandırılması gerektiği, , bu itibarla TTK 4. maddesine göre eldeki davanın mutlak ticari dava niteliğinde oluşu, TTK 5. maddesi uyarınca dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu,

mahkemenin görevinin dava şartı oluşu, dava şartlarının da hakim tarafından yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın, dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine , Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli .... karar nolu kararının 08/07/2021 tarihli 31535 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı ve bu kararda.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği, Mahkememiz dosyasında iddianın ileri sürülüş biçimi ile mezkur yargı çevresine ilişkin HSK kararı birlikte değerlendirildiğinde;

talebe konu uyuşmazlık hakkında görevli ve yetkili mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmakla davanın HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca aynı kanunun HMK 114/1-c maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, Dosyanın taraflardan birinin HMK'20. maddesi gereğince kanun yoluna başvurulmamış ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak,

dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi üzerine dosyanın görevli olan ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE," şeklinde görevsizlik kararı verilmiştir. Kararın 14/01/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesince. 08/05/2025 tarihli karar ile "Somut uyuşmazlık incelendiğinde ortada mutlak bir ticari dava da olmadığı izahtan varestedir. Her ne kadar ...

İcra Hukuk Mahkemesince dosyada mahkememizin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de, esasen icra hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesine görevsizlik kararı ile dosyayı göndermesinin de usul hukuku bağlamında mümkün olmadığı, bu haliyle mahkememizin işbu dosyada görevli olarak nitelendirilemeyeceği, usul ekonomisi ve adil yargılanma hakkı gözetilmek suretiyle mahkememizce karşı görevsizlik kararı verilmesi gerektiği noktasında kanaat hasıl olmakla, davanın görev nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, dosyada görevli mahkemenin ...

İcra Hukuk Mahkemesi olduğuna, Mahkememiz'in görevsizlik kararı üzerine, karşılıklı görevsizlik kararı verildiği anlaşıldığından, Mahkememiz kararının kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tayini için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmesine," şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Kararın 09/09/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...Esas sayılı dosyasında yapılan takibin durdurulması ile kötüniyet tazminatı istemine ilişkindir.

Her iki mahkeme tarafından verilen görevsizlik kararları ile çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca re'sen merci tayini için Dairemize gönderilmiştir.

Dava, açığa atılan imza nedeniyle, takip konusu bononun kambiyo senedi vasfını taşımadığından bahisle takibe, takip dosyasındaki borca itiraz ile takibin durdurularak iptali ve İİK gereğince lehine tazminat talebine ilişkindir.

İİK'nun 4. maddesi gereğince icra mahkemesi, icra müdürlüğü işlemine karşı yapılan şikayetlerle itirazları incelemeye görevlidir. İcra mahkemeleri, önlerine gelen takip hukukuna yönelik şikayet, itiraz ve itirazın kaldırılması talepleri hakkında kabul ya da ret kararı vermek zorunda olup, bu talepler hakkında görevsizlik kararı veremezler. Ancak dava niteliği taşıyan ve apaçık genel mahkemelerin görevine girdiği belli olan, örneğin; boşanma, tapu iptal ve tescil, nüfus, ortaklığın satış yoluyla giderilmesi...vb. davalar hakkında ise görevsizlik kararı vermeleri gerekmektedir. Bu husus Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 19.11.2003 tarih 2003/3-737 Esas 2013/700 Karar sayılı ilamıyla da benimsenmiştir.

Usulüne uygun şekilde icra mahkemesinde açılan itirazın kaldırılması davasında mahkeme uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği ve genel mahkemede çözülmesi gerektiği kanısında ise davanın reddine karar vermelidir. İcra mahkemesince usule aykırı olarak verilen ve kesinleşen görevsizlik kararı üzerine HMK'nun 20. Maddesi uyarınca görevli olduğu bildirilen mahkemeye başvurmak suretiyle davaya devam edilemez. ... İcra Mahkemesinde açılan bu tür davalarda, alacaklı tarafın itirazın kaldırılması yerine itirazın iptali ifadesini kullanmış olması sonuca etkili değildir. (bknz. Yargıtay 8. HD 2017/3826E - 2017/11904K) (bknz. Yargıtay 12. H.D. 2022/3252 E. 2022/14359 K. Sayılı ilamı, Yargıtay 3. H.D. 2017/3382 E. 2017/2335 K. Sayılı ilamı)

Somut olayda, İcra Mahkemesinin görevsizlik kararı vermesi doğru olmayıp, görevsizlikle Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilen dava usulüne uygun açılmış bir dava sayılamayacağı, bononun kambiyo vasfı taşımadığı dahil itirazın kaldırılması talepli açılan davanın yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde İcra Hukuk Mahkemesince kendi usulü dairesince incelenmesi ve karar verilmesi gerektiği, davacı yanın süresinde itirazın iptali talepli genel mahkemelerde dava açma hakkının da bulunduğu açık olmakla, eldeki davaya bakma görevinin İcra Hukuk Mahkemesine ait olduğu ... İcra Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.