Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/530 K.2024/618

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın reddine dair verilen karara karşı davacılar vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, müvekkilinden ... Yönetimi adına ...'nun davalı ...'tan ...Çocuk Kulübü adına da iş yerinin devi (%50 hisse) hususunda anlaşma yaptıklarını, bu anlaşmaya göre iş yerinin ...

Yönetimi adına devir yapılacağını ve 175.000,000 TL bedelli 24 ay eşit taksitli senedin davalı lehine düzenleneceğini, bu senetlerin düzenlendiğini ve sözleşme yaparak davalıya verdiklerini, senetlere müvekkili ...'in de kefil olduğunu, her ne kadar ...Çocuk Kulübü adında işletmede ...'ın hissesi bulunuyor gibi sözleşme yapılmış ise de daha sonra bakıldığında davalının bu iş yerinde böyle bir ortaklığı olmadığının görüldüğünü, bu nedenle düzenlenen senetlerin bir hükmünün kalmadığını, verilen senetlerin kötü niyetli olarak alındığını, davalının elinde vadesi gelmeyen senetlerin bulunduğunu,

vadesi gelen 6.650,00 TL bedelli senedin Erzurum .... İcra Müdürlüğünün 2020/...Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu takibin kesinleştiğini, senetlerin sözleşmeye bağlandığını ve davalının aslında hiçbir hukuki yararı olmadığı halde müvekkilini kandırarak senetlerin düzenlenmesini sağladığını ve daha sonra takibe konulmaya başlandığını, bu nedenlerle öncelikle Erzurum ....

İcra Müdürlüğünün 2020/...Esas sayılı dosyasının ve vadesi gelmiş diğer senetlerin tedbiren durdurulmasına, yargılama sonunda müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, müvekkili tarafından düzenlenen 6.650,00 TL bedelli, 20/01/2020 vade tarihli Erzurum ....

İcra Müdürlüğünün 2020/...Esas sayılı dosyasına konu senedin ve bu senetten sonra her ay düzenli şekilde vade tarihi olan seri halde düzenlenen diğer 23 adet senedin iptaline, müvekkillerinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, yargılama harç ve masrafların davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, öncelikle davanın arabuluculuk yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın açmış olduğu bu davasında basiretli bir tacir gibi davranmak bir yana açıkça kötü niyetli olduğunu, davacının bu davayı açmasının sebebinin edimin ifadan kaçınmak ve borcunu ödememek amaçlı olduğunu, 2017 yılında müvekkili ... yöneticiliğini yapmakta iken ....

İle bir... sözleşmesinin imzaladığı ve Erzurum’da bu kurumun şubesini açmak istediğini, fakat işlerinin yoğunluğundan dolayı resmi olarak bu çocuk kulübünü kendi adına işletmek istemediğini ve ... ve ... isimli şahıslarla ortak olarak bu işletmeyi kurduğunu, 05.11.2017 tarihinde ... ve ...’. vekaleten kızı ... ile birlikte bir ortaklık sözleşmesi hazırlandığını, yapılan bu ortaklık sözleşmesine göre ...

Çocuk Kulübü işletmeciliği resmi olarak ... adına açılacağı, şahıs şirketini % 60'ı ... ve ..., % 40 ı ise ... adına olacağını, resmiyette ise % 60 ı ... % 40 ise ... adına olacak ve ... adına kızı ... ortak olacağını, sözleşmenin 5. paragrafında ise kurumun devri, hisse satımı ve bu satışlardan dolayı senet, çek yazma, senet, çek alma ve bu işlerde tek muhatap olmaya müvekkili ... ortaklar kararıyla tek başına yetkili kılındığını, işletme faaliyetleri devam ederken ilerleyen yıllarda işletme ile ilgili hisse satışları, ortaklık sözleşmesi gereği hep müvekkil tarafından gerçekleştirildiğini,

2019 yılında ise müvekkilinin %50 hisseyi devredecek birini bulduğunu, yapılan görüşmeler neticesinde bu işletmenin tüm değeri 350.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı ve % 50 hissesinin davacı şirkete 175.000,00 TL karşılığında devrine karar verildiğini, davalı şirketin işletmenin vergi, sigorta ve benzeri borçlarını ödeyecek bu ödemeler 175.000,00 TL lik miktardan düşecek geri kalan için ise müvekkili adına sıralı senetler düzenleneceği konusunda anlaştıklarını, işletmenin bu borçları hesapladığını ve geri kalan devir bedeli için 163.400,00 TL içir 23 adet senet düzenlenmesine karar verildiğini,

bu senetlerin davalı ... tarafından kendi el yazısıyla düzenlendiği ve ...'nun ise iç ilişkisi ortaklığı sebebiyle de bu senetlere kefil sıfatıyla imza attığını, senetlerin ilk ikisinin ödendiğini ancak 3. senedin vade günü gelmesine rağmen ödenmediğini, müvekkili ile davalıların yaptığı görüşmede ödeme güçlüğü çekliklerini, bu parayı ödeyemeyeceğini, bu işletmenin bu kadar etmeyeceğini 90.00,00 TL alıp geri alacağından vazgeçmesini istediklerini beyan ettiklerini, davacı tarafın bu senetleri haksız olarak ödememek için kendice böyle bir kötü niyetle davayı açtığını, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden reddine,

aksi durumda yapılacak yargılama sonucunda davacı tarafın davasının reddine, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince, " ... Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ...Çocuk Kulübü adındaki işyerinin %50 hissesinin devralınması hususunda davalı ile sözleşme imzaladıklarını bu sözleşme kapsamında davalı tarafa senet verdiklerini ancak davalının söz konusu işyerinde herhangi bir ortaklığının bulunmadığını ve müvekkilinin kandırıldığını, bu sözleşme nedeniyle verilen senetler nedeniyle borçlu olmadıklarını beyan etmiştir.

Davalı ise resmi olarak söz konusu işyerinde bir ortaklığının olmadığını ancak işyerinin ortaklarının kendisine sözleşme ile yetki verdiklerini bu yetki kapsamında davacı ile sözleşme yaptığını ve işyerinin hisse devrinin davacı tarafa eksiksiz olarak yapıldığını, ...Çocuk Kulübü adlı işyerinin ... içerisinde ... Çocuk Kulübü Özel Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Tur. Org. San. Tic. Ltd.

Şti. adı altında faaliyet yürütmeye başladığını davalıların da bu şirkete ortak olduklarını beyan etmiştir.

Mahkememiz'ce Erzurum Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabında, Özel ...Çocuk Kulübü'nün isminin ... Çocuk Kulübü olarak değiştirildiği ve ... Çocuk Kulübü Özel Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Tur. Org. San. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde faaliyetlerine devam ettiği tespit edilmiştir.

Erzurum Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 15.02.2021 havale tarihli cevabi yazısında ise ... Çocuk Kulübü Özel Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Tur. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ortaklarının ..., ... ve ... olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce ifadesine başvurulan ... ve ...ifadelerinde, söz konusu kulübün %50 hissesini davacıların almak istediğini kulübün idari işlerini ...'ın yürüttüğünü bu devir işleminin ...'ın yetkisi ile yapıldığını ve davacıların paylarını aldıklarını beyan etmişlerdir.

Yukarıda izah edilen nedenlerle, davacılar ile davalı arasında işyeri devir sözleşmesi imzalandığı bu işyerinin hisse devrinin sözleşme gereği yerine getirildiği ve bedelin de senetler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığı, davalının bu işlemi yapma hususunda şirket ortakları tarafından yetkilendirildiği gibi davacının da hakkını elde edememe durumu ile karşılaşmadığı anlaşıldığından ve davacının sözleşme kapsamında ücreti karşılığında hissesini aldığı bunun karşılığında da dava konusu senetleri verdiği sabit olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle " Davanın reddine, " şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ticari uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklanıp sözleşme şartlarının gerçekleştirilip gerçekleşmediğinin araştırılmadığını, davacı borçluların dinlenilmediğini, savunma ve iddiaların açıklığa kavuşturulmadığını, davalının işletmeyi resmi ya da gayri resmi devir etmediğinden ... Çocuk Sağlık Ltd. Şti. Olarak müvekkilleri tarafından kurulduğunu, ...Çocuk Kulübü internet sitesine emlakçı ...

Gayrimenkul tarafından konularak ... tarafından 2021 yılı sonunda satıldığını, sürç ile hiçbir alakasının bulunmadığını, sözleşme kurulurken ve dilekçede belirlenen sözleşmede bulunan şahitlerin dinlenilmediğini, sadece davalı tarafça dinletilen şahitlere itibar edildiğini, sözleşmede bulunan ...adında şirket devir işlemi yapılıp yapılmadığının araştırılmadığını, ... Ltd.

Şti.'nin kim tarafından kurulduğunun araştırılması gerektiğini, ...Kulübünün kim tarafından kime satıldığı ve işletmenin yerine devir alanlar tarafından ne tür faaliyet olduğunun araştırılmadığını, şirket devir veya tescil işlemlerinde davalının imzalarının veya yetkisinin olup olmadığının araştırılmadığını savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı vekilinin dava dilekçesinde, iş yeri devri nedeniyle davacı ... Ltd. Şti. Tarafından keşide edilip diğer davacı tarafından aval verilen bonoların davalıya teslim edildiğini, daha sonra davalının böyle bir iş yeri ortaklığı olmadığının anlaşıldığını, bu nedenle düzenlenen bonoların hükümsüz kaldığını ileri sürerek davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde davanın reddini istediği, mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İstinaf talebinde bulunan davacılar vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davaya konu bonoların bedelsiz kaldığı hususunun davacı ...

Yönetim Ltd. Şti. Tarafından kesin delille kanıtlanması gerekirken dosya kapsamına göre bu hususu kanıtlayacak nitelikte bir delil ileri sürülemediği gibi davaya konu bonolarda aval veren olan diğer davacı ...'in TTK'nın 702/2 maddesine göre şekle ilişkin bir noksanlık iddiasında bulunmadığından taahhütü ile bağlı olduğu anlaşıldığından, davacılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Ayrıca mahkemece verilen 20/08/2020 tarihli tedbir kararının gerekli teminat yatırılarak infaz edilmiş olması nedeniyle İİK'nin 72/4 maddesi uyarınca davacı borçlu aleyhine tazminata karar verilmesi gerekirken bu hususta bir karar verilmemiş olması doğru değil ise de, karara karşı davalı vekili tarafından istinafa başvurulmamış olması nedeniyle istinaf nedeni yapılmadığından eleştirilmekle yetinilmiştir.