Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/804 K.2025/1488

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'ın maliki olduğu ve sürücü ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı aracın müvekkilinin maliki olduğu, sürücü ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde 10/.../2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkilinin aracının zarar gördüğünü, olay nedeniyle Borçka Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığını, alkollü araç kullanan sürücü ...'ın şerit ihlali yaparak söz konusu kazaya sebebiyet vermesi nedeniyle tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araç sürücüsü ...'in ise bu kazada kusursuz olduğu,

kazadan sonra davalı şahısların aracı onaracaklarını belirterek aracı götürdüklerini ancak aradan uzunca bir süre geçmesine rağmen aracın teslim edilmemesi üzerine Artvin iline gittiklerini ve aracın onarımının halen başlanmadığı anlaşılınca çekici marifetiyle aracın Erzurum iline getirildiğini ve yaptırıldığını, kazadan kaynaklı meydana gelen hasar sebebiyle müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını beyanla müvekkilinin ... plakalı aracında meydana gelen hasar nedeniyle çekici,

onarım/hasar bedeli için şimdilik 100,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden işletilecek ticari faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasını, değer kaybı bedeli olarak şimdilik 50,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkilinin ... plakalı aracını kaza sonucu kullanmaması nedeniyle mahrum kalınan kullanım bedeli için şimdilik 50,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışında kalanlardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 131.985,81-TL olarak artırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait ... plakalı araç ile müvekkili şirket ... Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı olduğu iddia edilen ...plakalı aracın karıştığı 10/.../2022 tarihli trafik kazası sonucu ... plakalı araçta meydana geldiği iddia edilen hasara ilişkin olarak hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talepleri haksız olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, davacının kazanç kaybı ve ikame araç bedeli talepleri poliçe teminat kapsamında olmadığını, davacının haksız ve yersiz davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 08.02.2024 tarihli hükümle; "...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava 10...2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta oluşan değer kaybı, araç mahrumiyeti ve kazanç kaybı taleplidir.

Mahkememizce ZMMS genel şartlarında belirtilen formüle göre araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyetine ilişkin tazminat tespit edilmiş, mahkememizce kazanç kaybı husunda emsal yargıtay kararları doğrultusunda aracın tamirde kalması gereken makul süre hükme esas alınmış bu nedenle davacının fazlaya ilişkin talebi reddedilmiştir, 07.07.2023 tarihli kusur raporunda ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşunda kusurunun bulunmadığı, ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir. ...

Sigorta Aş. ve ... arasında ... plakalı araca ilişkin düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi incelenmiş, ... numaralı 10...2022 başlangıç 10...2023 bitiş tarihli poliçenin 10...2022 tarihinde saat 01.27'de tanzim edildiği, kazanın 10...2022 tarihinde saat 00.40'da gerçekleştiği, poliçenin kaza gerçekleştikten sonra düzenlendiği, dava konusu kazayı kapsamadığı..." gerekçesiyle

"...Davanın davalı sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş. yönünden reddine, Davanın davalı ... ve ... yönünden kabulü ile, 87.986,20-TL hasar tazminatı, 28.999,61-TL değer kaybı tazminatı, 15.000,00-TL araç mahrumiyeti tazminatı olmak üzere 131.985,81-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 10/.../2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,..." karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalılar ... ve ... istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından aracın üç adet hasar kaydı olduğunun yazılı olmasına rağmen evvelki 2 hasar dosyalarına ait kayıt bulunmadığından bahisle tarafı aleyhine değer kaybına yönelik hesaplama yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, olayda faturalar mevcut olduğundan bilirkişi tarafından faturalar üzerinden inceleme yapıldığından dosyanın belirsiz alacak veya kısmi dava olarak açılmasının mümkün olmadığını, kaza tarihi ile rapor tarihi arasında piyasadaki parça fiyatlarında ciddi değişim yaşandığını, rapor zamanında parça fiyatlarının artması gerekirken şimdiki zaman emsaline göre olay tarihinde yapıldığı iddia edilen tamir masraflarının fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava; trafik kazası nedeniyle araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı, çekici gideri ve aracın kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyeti tazminatının sigorta şirketi, araç işleteni ve sürücüsünden tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın sigorta şirketi yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiş, davalı işleten ve sürücü tarafından kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

1-) Dosya kapsamı ve toplanan delillerden; davacının kayden maliki olduğu ... plaka sayılı otomobilin davalıların işleteni ve sürücüsü konumunda oldukları ...plaka sayılı araçla 10...2022 tarihinde meydana gelen yaralamalı/maddi hasarlı çift taraflı trafik kazası sonucunda davacıya ait araçta meydana gelen hasarın giderilmesi, araçta oluşan değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve çekici bedelinin tahsili amacıyla huzurdaki davanın açıldığı görülmektedir.

2-) Yapılan bilirkişi incelemesiyle ...model ... marka 150000 km'de olduğu tespit olunan davacıya ait aracın hasarsız ikinci el piyasa rayiç bedelinin 289.996,12 TL olduğu, onarım bedelinin 81.636,20 TL, değer kaybı bedelinin 28.999,61 TL, makul tamirat süresi 25 gün olmak üzere günlük kira bedelinin 600 TL üzerinden 15.000 TL, çekici ücretinin 5.000 TL olarak hesaplandığı, ek rapor dahilinde 1.350 TL'lik onarım faturası eklenmek suretiyle toplam hasarın 82.986,20 TL olarak belirlendiği görülmektedir.

3-) Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülüp sonuçlandırılması iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz biçimde toplanıp tartışılması ve değerlendirilmesi ile mümkündür.

4-) Davalılar ... ve ... mahkemece alınan bilirkişi raporuna itiraz ederek davacının aracının dava konusu kaza tarihinden önce hasarlı olduğunu iddia etmiş, Sigorta Bilgi ve Gözletim Merkezinden alınan cevapta aracın 2008,2011 ve 2018 tarihli kaza kayıtları olduğu bilgisine yer verilmiştir. Ancak vaki itiraz ve talebe rağmen davacı aracının önceki hasarlar kapsamında değer kaybında ne oranda bir değişiklik yapacağına ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmaksızın eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur.

Bu durumda mahkemece, davacıya ait aracın bu kazadan önce karıştığı (Tramer kayıtlarına göre) kazalara ilişkin tüm bilgi ve belgelerin temin edilmesi, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı),

tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, davacı tarafın iddiaları, davalıların savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiği hususu dikkate alınarak ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli şekilde alınacak ek rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

5-) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeni ile yapılan tamirat sonucu hasarlı parçaların yedek parçalar ile değiştirildiği ifade edilmekle, yedek parça bedellerinden yıpranma payının düşülüp düşülmediği eş söyleyişle dosyaya sunulan onarıma ilişkin fatura bedellerinin bu durumla uygunluk arz edip etmediği rapor içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Mahkemece, davacının davaya konu kaza nedeniyle meydana gelen hasar miktarının üst paragrafta yer alan açıklama dahilinde (onarım faturalarının bedellerinin anılan yöntem dahilinde olması gereken rayiçle uyumlu olup olmadığı) tespiti ve değişen parçaların aracın değeri üzerindeki etkisi tarşılarak yine araçtan çıkan parçalar için hurda değeri düşülmesi gerektiği de gözetilerek, bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalılar ... ve ...'ın istinaf başvuralarının kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.