Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/813 K.2025/1366

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 13/08/2019 tarihinde saat 17.00 sıralarında ... Caddesi ... Karayolu üzerinde meydana gelen kazada, sürücü ...'nın sevk ve idaresinde bulunan aracın yoldaki hız limitlerini aşarak dikkatsizliği neticesinde karşıdan karşıya geçmekte olan davacıya çarparak ağır bir şekilde yaralanmasına neden olduğunu, kazanın gerçekleştiği bu karayolunda en fazla 50 km hızla gidilmesi gerekirken ...'nın hız sınırını aşarak,

en az 60 km hızla gittiğini ve kusurlu olduğunu, kaza neticesinde başlatılan soruşturmada alınan bilirkişi raporunda da davalı işletenin kusurlu olduğunun bildirildiğini, ağır yaralanan davacının evli ve bir çocuklu olduğunu beyanla müvekkilinin yaşına, aktif ve pasif dönem yaşam süresine, beden gücü kayıp oranına, davalı sürücünün asli kusuruna dayanarak 1.000,00-TL maddi tazminatın işleten yönünden olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, ağır şekilde yaralanan davacının çok uzun süre tedavi gördüğü,

kaza nedeniyle psikolojisinin bozulduğu, ev işlerini yapamaz hale geldiği, yalnız başına dışarı çıkamadığından dolayı 10.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... tarafından kaza tarihi olan 13/08/2019 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı ...'dan alınmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın esas hakkında inceleme yapılmasına gerek olmadan usulden reddi gerektiğini, davacının davalı ... şirketine yapmış olduğu haksız ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikteki talebin yerinde olmadığını beyanla davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı ... Karaya cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada davacının asli kusurlu olduğunu, bu davanın muhatabının kendisinin olmadığını beyanla davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 15.02.2024 tarihli hükümle; "...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava trafik kazasından kaynaklanan maddi davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'ine göre yaptırılmıştır.

Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet, kusuru raporları ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak..." gerekçesiyle

"...Davacının maddi tazminat davası yönünden davanın kabulüne, 181.430,59-TL maddi tazminatın davalı ... yönünden 27/08/2020 tarihinden itibaren, diğer davalı ... yönünden kaza tarihi olan 13/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacının manevi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabulü ile, 5.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,..." şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların kazaya ilişkin maluliyetinin usul ve yasaya uygun olarak tespit edilmediğini, mahkemece aldırılan raporun çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybına ilişkin olduğunu, alınan tazminat hesaplamasına ilişkin raporun hesap hataları ile dolu olup hakkaniyete aykırı olduğunu, yerel mahkemece kusurun usul ve yasaya uygun olarak tespit edilmediğini, sigortalı araç sürücüsüne yapılan yargılama neticesinde kusursuz olması sebebiyle beraat kararı verildiğini, müvekkili şirketin işbu dava öncesi temerrüde düşmediğinden faize hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalının işleteni ve sürücüsü olduğu aracın yaya olan davacıya çarpması sonucu meydana gelen 13.08.2019 tarihli trafik kazası sonucunda davacı ...'un uğradığı cismani zarara dayalı olarak 6098 sayılı TBK 54. ve 56. maddelerine dayalı olarak açılan maddi - manevi tazminat davasıdır.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı ... vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

1-) Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 13/08/2019 tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11/10/2008-01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01/09/2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01/06/2015-20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine, 20/02/2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Adli Tıp Kurulu ...İhtisas Kurulu maluliyet raporunda 30/03/2013 tarihli Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %13 sürekli maluliyetinin olduğu belirlenmiş, rapor Mahkemece hükme esas alınmıştır. Hükme esas alınan maluliyet raporu kaza tarihine uygun yönetmeliğe göre düzenlenmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

2-) Davalı ... vekilince istinaf dilekçesinde sigortalı araç sürücüsünün ceza yargılaması neticesinde alınan rapor dahilinde kusursuz olması nedeniyle beraat ettiği ifade edildiğinden konuyla ilgili UYAP sisteminden yapılan incelemede Aşkale Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/...Esas sayılı dava dosyası üzerinden trafik bilirkişisi 05.02.2020 tarihli rapor uyarınca davacı yayanın asli davalı sürücü sanığın ise tali derece kusurlu olduklarının tespit edildiği, vaki rapor hükme esas alınarak sanık olan davalının TCK 89/1 maddesince cezalandırılmasına ve mahkumiyet yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

anılan dosyada alınan rapor ile istinaf incelemesine eldeki dava dosyasında ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan kusur raporu arasında çelişik bir durum görülmediğinden davalı vekilinin kusura ilişkin aksi yöndeki istinaf itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

3-) Öte yandan aktüer bilirkişi tarafından sunulan rapora yönelik istinaf itirazlarının ise ilgili yönetmelik hükümleri dahilinde alınacak maluliyet raporu sonrası yeniden tazminat hesaplaması yoluna gidilebileceğinden bu aşamada incelenmesine yer olmadığı takdir edilmiştir.

4-) O halde Mahkemece yapılması gereken kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre maluliyetin tespit ettirilip bunun sonucuna göre tazminat hesabı yapılmak ve usuli kazanılmış haklara riayet edilmek sureti ile yeniden hüküm kurulması yönünde olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf itirazının (1) numaralı bentte yapılan açıklama dahilinde kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, kaldırma neden ve şekline göre maddi tazminat hesabına yönelik sair istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.