Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1193 K.2023/1171

Taraflar arasında görülen davada mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmiş olup dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ..... tarihli noterde pay devri sözleşmesi ile davalı kooperatife üye olup ...... kartının kendisine verildiğini, kendisine tahsis edilen ........ için elektrik, su tesisatı, asma tavan, kombi vb. bir takım masraflar ettiğini, buna karşın müvekkilinin davalı kooperatif başkanlarınca tapu devri konusunda sürekli oyalanarak kooperatif aleyhine açılan davaların sonuçlanmasının beklenmesinin tavsiye edildiğini, son düzenlemeyle kendisine dairesinin ...... olduğunun söylendiğini,

ancak yapılan araştırmada bir kısım üyelere tapu verildiği bir kısmının ise kendilerine tahsis edilen dairelerde oturduğunun öğrenildiğini.........

Müdürlüğü yazısına göre e-kooperatif sisteminde müvekkilinin kaydının çıkmadığını, davalı kooperatif yönetimi de, kooperatif üye listesinde ve diğer resmi evrakların hiçbirinde adının geçmediğini bildirdiğini, ......... kadar üyenin tapusunun verilmediğini, oysaki müvekkilinin tapusu verilen üyeler kadar ödemelerde bulunduğunu, kooperatif tarafından bütün ortaklarca yapılan mutad ödemeler dışında kooperatifin kaybettiği davaya ilişkin zararın Kapatılan ......... dosyasından ödemesinin de müvekkili de dahil tapusunu alamayan ........ kişi arasında paylaştırıldığını, buna dair makbuzları da ekte sunduklarını,

yine ......... isimli şahsın kooperatiften olan ........-TL senet alacağının da tapusuna kavuşmak isteyen davacı tarafından ....... sayılı dosyası nezdinde ödenmiş olup senet aslının kendilerinde olduğunu, diğer yandan kooperatifin SGK borçları da taksitlendirilerek davacı tarafından ödenmesi halinde tapusunun verileceği vaat edilmiş, müvekkilinin bunu da kabul etmiş, fakat diğer ortakların ödemediği sadece kendisinin ödediğini fark edince ödemelerini kestiğini, müvekkilinin tapusuna kavuşabilmek adına kooperatife borç senetleri de verdiğini ve bu senetlerin bir kısmının üçüncü kişilere ciro edilip bir kısmının da iade edildiğini,

ayrıca taşınmazın asansör yapımına ilişkin ödeme belgelerini de sundukları gibi aidat ödeme makbuzları ile üye sıfatıyla genel kurula çağrı yazılarını da ibraz ettiklerini, kaldıki kooperatif başkanı ........ ağır ceza davasındaki beyanında da müvekkilinin üyeliğini doğruladığını, beyanla, müvekkilinin davalı kooperatife üyeliğinin tespiti ile .........

Köyünde kain davalı adına tescilli ........ parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ...... nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, noter sözleşmesi ile yapılan devir işleminin kooperatifi bağlaması için yönetim kurulu kararı gerektiğini, ancak bu yönde alınmış bir karar olmadığını, dolayısıyla devir sözleşmesinin müvekkili kooperatifi bağlamadığı gibi davacının hiç bir aidat ödemesi yapmayarak üyelik şartlarını yerine getirmediğini, davacının daire alabilmek için kura çekimine de katılmadığını, ayrıca ...... yılında daireyi satın alan davacının neden ...... sene beklediğinin anlaşılamadığını, dolayısıyla da talebin zamanaşımına da uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava dışı ........

Kooperatif üyeliğinin .......... yevmiye sayılı devir sözleşmesi ile davacıya devrettiği, bu belgenin usulüne uygun düzenlenmiş bir pay devir işlemi olduğu her ne kadar davacının kooperatif üye kayıt defterine kaydı yapılmamış olsa da davacıya üye kimlik kartı ve üyelik numarası verilmiş olması, davacı asilin genel kurul davet listesinde yer almış olması, kooperatife verdiği senetlerin kabulü ve yaptığı ödemeler karşılığı davacı asile makbuz verilmiş olması,

davalı kooperatifin hali hazırdaki başkanı ............. esas sayılı dava dosyasına ibraz etmiş olduğu ,,,,,,,,,,,,,,, tarihli beyan dilekçesinde kooperatif borçlarını ödeyen üyelerin isimlerini söylerken davacı asilin isminin de bu isimler arasında yer almış olması hep birlikte değerlendirildiğinde davacı asilin zımni olarak üyeliğinin davalı kooperatifçe benimsendiği, kooperatif ortaklığının kooperatif yetkili organlarının açık bir karar ile gerçekleşebileceği gibi bu konuda açık bir karar olmasa bile kooperatifin ilgili kişi ile bu sıfatla yazışmalar yapması, onu genel kurullara çağırması,

belirli miktarda ödemeler kabul etmesi gibi somut ilişkiler ile zımnen gerçekleşebileceği gerekçeleriyle davanın kabulü ile davacının davalı kooperatife üye olduğunun tespitine, ......... Nolu Bağımsız Bölümün davalı adına olan kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davalı kooperatif vekili, kooperatif karar defterlerinde ya da yönetim kurulu kararlarında dava konusu dairenin davacıya satışına dair alınmış bir karar olmadığını, yerel mahkemece her ne kadar ......... esas sayılı dava dosyasındaki karar ve yönetim defterleri esas alınmışsa da bu defterlerin usulsüz olduğunu ve buna dair ceza dosyasında itiraz ettiklerini, davacının sunduğu noter devir sözleşmesinin kooperatifi bağlamayacağını, çünkü yönetim kurulunun bu yönde bir kabulünün söz konusu olmadığını, öte yandan davacının kooperatiften daire satın alabilmek için kuraya katılması gerekirken herhangi bir kuraya katılımı söz konusu olmadığını,

davacının kooperatif aylığını hiç ödemediğini, kooperatife üyeliğin şartlarından birisi aidat ödemesi olup üç ay ödeme yapmayan üyenin kooperatiften çıkarıldığını, bu hususun anasözleşmede düzenlendiğini, oysa davacının hiç ödeme dahi yapmadığını, davacı elindeki bir sözleşme ile hak iddia etmekteyse de o sözleşmenin gerçek mi sahte mi ne amaçla yapıldığını dahi bilmediklerini, davacının kooperatifle bağını gösterir en ufak bir emare olmadığı gibi 2005 yılında bahse konu daireyi alan davacının neden 15 yıl beklediğinin anlaşılamadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, kooperatif üyeliğinin tespiti ile tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, tetkikat HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Kooperatifler Kanunu'na göre kooperatiflerde "açık kapı ilkesi" geçerlidir. Üyeliğin talep edilmesi halinde şartları mevcut ise talep sahibinin üye olarak kabulü gerekir.

Üyelik görünür şekilde; üye kayıt defterine kaydedilmek, yönetim kurulu kararıyla kabul şeklinde olabileceği gibi kayıt defterinde olmasa bile genel kurullara çağrılma, aidat ödeme, ödenen aidatı kabul etme, kooperatifçe bu sıfatla muhatap alınarak bir kısım yazışmalar yapılması gibi zımni şekilde de oluşabilir.

Somut olayda, davacının üyeliği kooperatif defterine işlenmemişse de davacıya üye kimlik kartı ve üyelik numarası verildiği sabit olduğu gibi davacının isminin genel kurul davet listesinde yer almış aldığı, kooperatife verdiği senetlerin kabulü ve yaptığı ödemeler karşılığı davacıya makbuz verildiği,

öte yandan davalı kooperatifin başkanı olan ............. esas sayılı dava dosyasına sunduğu ......... tarihli beyan dilekçesinde de kooperatif borçlarını ödeyen üyelerin isimlerini söylerken davacının adının da bu isimler arasında yer aldığı nazara alındığında, yerel mahkemece davacı ...'ın zımni olarak üyeliğinin davalı kooperatifçe benimsendiğinin kabulünde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı vekilinin kooperatif üyeliğinin tespitine dair istinaf sebepleri yerinde görülmemiş olup reddi gerekmiştir.

Tapu iptali ve tescili istemi açısından yapılan değerlendirmede ise; kural olarak, kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davalı kooperatife karşı tüm akçalı edimlerini yerine getirmiş olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Bir başka söyleyişle, parasal yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmeyen ortaklar, kur'ada kendilerine isabet eden bağımsız bölüm tapularının kendi adlarına tescilini isteyemezler.

Ayrıca 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorunda olduğundan, davacı ile aynı durumda olan ortağa borca rağmen tapularının verilmiş olması halinde de davacı tapu talep edebilecektir. .......

Bu itibarla; mahkemece, kooperatif defter, kayıt ve belgeleri üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılıp (gerektiğinde bilirkişiye HMK'nın 278/4 maddesi gereğince yerinde inceleme yetkisi de tanınarak), eldeki dava tarihi itibariyle tapusu verilen diğer kooperatif ortakları ile davacının, gerçek ödeme miktarları ayrı ayrı belirlenerek karşılaştırılmak suretiyle davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi,

davacı ile aynı durumda olan diğer ortaklara borçlarına rağmen tapularının verilip verilmediği de belirlenerek oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve bu konuda hiç bir değerlendirme içermeyen yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Anılan sebeplerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun tapu iptali ve tescili istemi açısından kabulü ile; yukarıda belirtilen hususlarda araştırma yapılarak belirtilen eksikliklerin giderilmesi için yeni kurulacak bir bilirkişi heyetinden (veyahut mevcut heyetten ek rapor) rapor alınarak sonucu dairesinde karar verilmek üzere HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılarak yerel mahkemesine iadesi cihetine gidilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."