Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1398 K.2024/116

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında...... ...... numaralı taşıma sözlemesi ile ....... kg soyulmuş ve işlenmiş susamın ........ taşınması hususunda anlaşma yapıldığını, emtiaların davalı tarafından sağlam olarak teslim alındığını, ancak taşınan emtiaların bir kısmının ıslanarak zayii olduğunu, ıslanmaya kamyon brandalarının yırtık olmasının ve emtianın üzerine su sızdırmasının sebep olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş olup, yargılama aşamasında talebini .......... TL olarak ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında ...... kg soyulmuş ve işlenmiş olan susamın taşınması hususunda bir anlaşma olmadığı gibi buna dair sunulan bir belgenin de bulunmadığını, davacının iddia olunan taşımaya yönelik herhangi bir fatura sunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacıya ait malların bir kısmının ıslanarak zayi olduğu, kullanılma imkanın mümkün olmadığı, malın zayi olmasının sebebinin taşımayı gerçekleştiren davalıya ait araçtaki yetersizlik olduğu, aracın malı muhafaza kabiliyetinin brandadaki yırtıklar sebebi ile kısmen ortadan kalktığı, davalının gerekli özeni göstermediği, oluşan zarardan davalının taşıyan sıfatı ile TTK 875. maddesi uyarınca sorumlu olduğu, bilirkişi heyetince toplam zararın ........ USD olarak tespit edildiği, davacı vekili bedel arttırım dilekçesi sunarak müddeabihi ....... USD karşılığı ...... TL'ye yükselttiği, 1 USD efektif alış fiyatının ....... TL olduğu, bu durumda davacının zararının ......... TL'ye tekabül ettiği, gerçek zarardan daha azının talep edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, yargılamanın üçüncü ve beşinci celselerinde belirttikleri zamanaşımı itirazlarına davacı tarafın itiraz etmediğini, dolayısıyla burada açıkça kabulün söz konusu olduğunu, yine .......... tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde belirttikleri haklı itirazlarının ve yeniden rapor aldırılması gerektiği yönündeki beyanlarının mahkemece kabul edilmediğini, bilirkişi raporunda her ne kadar.

"İhracatın gerçekleşmiş olması bu belgelerin varlığını gösterdiği, gümrük işlemlerinin gerçekleşerek sevkine başlanması ürünler üzerinde herhangi bir kusurun bulunmadığını, taşıyıcının ürünleri sorunsuz bir şekilde teslim aldığını gösterdiği kanaatini oluşturmuştur" denilse de, kanaat/ ihtimal ve olasılıkların müvekkili firmanın yükleri sağlam aldığını ispatlamayacağını, bu durumun yük sahibinin sorumluluğunu gerektirdiğini, rapordan da açıkça anlaşılacağı üzere torbaların tamamı üzerinde inceleme yapılmadığını,

rastgele sadece 10 torba üzerinde inceleme yapıldığını ve diğer torbalarında aynı olduğu kanaatiyle gerekli incelemenin yapılmadığını, bu hususu kesinlikle kabul etmediklerini, diğer torbaların da incelenmesi gerektiğini yeni bir rapor taleplerinin bulunduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, emtianın yurt dışı taşıması sırasında hasara uğraması nedeniyle CMR'nin 23. maddesi gereğince uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır. Dava değeri ıslah neticesinde ........ TL'ye yükseltilmiş olup, karar tarihi ....... tarihi itibariyle,......... sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince heyet sınırı “beş yüz bin” Türk Lirasıdır. Oysaki yerel mahkemece dosyaya heyetçe bakılması gerekirken tek hakim bakılarak karar verilmiştir.

Ticaret mahkemesi, tek hakimli olarak görmesi gereken davayı veya işi, heyet halinde görürse, bu durumda taraflara sağlanan hukuki himaye güçleneceği için, bu durum esasa etkili bir usul hatası sayılmamaktadır. Buna karşılık tam tersine heyet olarak görülmesi gereken bir dava ya da iş, tek hakim olarak görülerek karara bağlanırsa, bu durum istinaf aşamasında HMK'nın 353/1-a-(3) maddesi gereğince re'sen mutlak kaldırma sebebidir.

Zira, bu durumda görev ilişkisi söz konusu olup, anılan husus kamu düzenine ilişkindir. Dolayısıyla heyet olarak görülmesi gereken davaya tek hakim olarak karar verilmesi mutlak kaldırma sebebi olmakla, başkaca bir husus irdelenmeksizin kararın kaldırılması gerekmiştir. ( Oruç Hami Şener, Ticari Uyuşmazlıklarda Ticaret Mahkemelerinin Görev Alanı ve Yetki Sözleşmesi, 1. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2021, s. 223 )

Diğer yandan istinaf safhasında davalı vekilince ......... havale tarihli dilekçesi ekinde sunulu taraflar arasında düzenlenmiş sulh protokolü mahiyetinde "Borç İlişkisinden Doğan Ödeme Protokolü" başlıklı ve imzalı belge sunarak uzlaştıklarını beyan ettiğine göre, HMK'nın 313 vd. maddeleri kapsamında tarafların duruşmada beyanları alınarak sonucuna göre karar verilmek üzere de dosyanın mahalline iadesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."