Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1666 K.2024/347

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ......... koli karton bardak sattığını ve ....... seri nolu ...... tarihli fatura ile ayrıca teslime ilişkin ........ seri numaralı, irsaliye düzenlendiğini, davalının bu satışa ilişkin ....... TL ve ....... TL olmak üzere toplamda ...... TL ödeme yaptığını, ancak bakiye kısmın ödenmemesi üzerine icra takibi başlattıklarını, arabuluculuktan da netice alınamadığını belirterek ....... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, asgari %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; salt davacının ticari defter ve kayıtları mal teslimini ispata yeterli olmadığı, defter kayıtlarını dayanak belgelerle de desteklenmesi gerektiği, bu esaslara göre değerlendirme yapıldığında davaya konu fatura davalının ticari defter ve kayıtlarında görülmediği gibi davacının ticari defterlerindeki kayıtları destekler mahiyette, sevk irsaliyesi, mutabakat formu, teslim fişi vb. herhangi bir delil bulunmadığı, dosyaya sunulan ......... seri numaralı sevk irsaliyesinde yalnızca davacının kaşe ve imzası bulunmakta olup teslim alanın imzasının bulunmadığı,

dolayısıyla bu belgenin teslime ilişkin delil olarak kabulünün mümkün olmayacağı, davacı tarafın, davalı ile aralarında ticari ilişki bulunduğuna dair çek sureti sunmuş ise de çek aslı davacının elinde bulunmayıp, muhatap bankaya çek akıbeti sorulmasına rağmen çek ile ilgili herhangi bir bilgi veya belgeye ulaşılamadığı, soruşturma dosyası kapsamında da taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davaya konu çekin davacıya borca karşılık verildiğine dair herhangi bir ifadeye veya bilgiye rastlanılmadığı, ayrıca davacının dilekçesinde yemine de dayanmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili,........ tarihinde mahkeme dosyasına sunmuş oldukları beyan dilekçesi ve eklerinde müvekkili şirket yetkilisi ......... tarihinde ......... çağrıldığı ve mahkemeye sundukları ifade tutanağı ile ifade verdiğini, ifade tutanağında ........ çek numaralı, ..........

TL bedelli çeki karakola teslim ettiklerinin verilen beyanda görüldüğünü, mahkemenin talimat dosyasına müzekkere yazmamış olup talimat dosyasına esas olan ........ nolu dosyaya müzekkere yazdığını, müzekkere yazılan dosyanın ........ numaralı dosya olup söz konusu dosyada davalı şirket yetkilileri hakkında birden fazla şikayet bulunmakta olup evrak fazlalılığının olduğunu, .........

T numaralı dosyaya müzekkere yazarak çekin teslim edilip edilmediği hususunun sorulması durumunda söz konusu çekin savcılık adına Jandarma Karakoluna teslim edildiği hususunun açıkça görüleceğini, mahkemenin talimat dosyasına müzekkere yazmadan söz konusu çekin dosyaya teslim edilip edilmediğini sormadan davanın reddine karar vermiş olmasının müvekkilini mağdur ettiğini, müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi adına taraflar arasında ticareti ispat edecek olan ......... çek numaralı, ..........

TL bedelli çekin .......... T dosyasında olup olmadığı hususunun araştırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle; ticari emtia satım ilişkisi kapsamında düzenlenen fatura bedelinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dairemiz tarafından tetkikat HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf nedenleri ve kamu düzeniyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacının ......... TL bedelli faturanın bildirildiği görüldüğü gibi usulüne uygun tutulan davacı defterlerinde de işbu faturanın kaydedildiği anlaşılmaktadır. Davalı ticari defterlerinin talimat mahkemesince incelenmesinde takip dayanağı ........ TL bedelli faturanın kayıtlı olmadığı, faturanın davalı BA formlarında da alış olarak bildirimine rastlanılmadığı tespit edilmiştir. Diğer yandan dosyada mübrez takibe konu açık faturanın sevk irsaliyesinde de teslim alan imzası bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinde alacağın varlığı ve mal tesliminin gerçekleştirildiği davacı tarafından yasal delillerle ispatlanmalıdır.

HMK'nın 190. maddesinde ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK'nın 6. maddesinde ise taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

HMK'nın 222. maddesine göre ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulması, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılması ve defter kayıtlarının birbirini doğrulaması gerekmektedir. Bu şartlara uygun biçimde tutulmuş defter kayıtlarının, sahiplerinin lehine delil olarak değerlendirilmesinin ise diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Somut olayda, davacının defterlerinde ve maliyeye bildirdiği satış beyanlarında takip konusu fatura kayıtlıysa da davaya yanıt vermeyen ve mal teslimini kabul etmeyen davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi maliyeye bildirilen BA formlarında da davalının takibe konu faturayı belirtmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı yan edimini yerine getirdiğini HMK'nın 200 vd. maddelerine göre yasal delillerle ispat etmelidir. Davacı vekili delil olarak bir kısım çek ve ceza ifade tutanaklarını delil olarak dosyaya sunmuşsa da bu belge ve deliller de alacağın ispatına yeterli değildir. Zira davalı yandan sadır olmuş ikrar mahiyetinde bir ifade ve beyan olmadığı gibi herhangi bir yazılı imzalı delil de sunulmuş değildir.

Yerel mahkeme kararında da değinildiği üzere dosyaya sunulan .........

Şti. olan, lehtarı davacı ........... olan çekin bankaya ödeme için ibraz edilmediği, çek görüntüsünün banka nezdinde bulunmadığı görüldüğü gibi ......... sayılı soruşturma dosyası incelendiğinde soruşturmanın resmi belgede sahtecilik suçundan yürütüldüğü, davaya konu çekle ilgili herhangi bir beyana rastlanılmadığı anlaşılmıştır. ......... tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda da anılan ........ nolu çek aslının bulunamadığı, bu nedenle çek üzerinde kriminal inceleme yaptırılamadığı belirtilmiştir.

Diğer yandan davacı şirket yetkili temsilcisinin de tek yanlı soyut jandarma ifadesi alacağın varlığını ispata elverişli değildir. Bu nedenlerle yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."