Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1016 K.2025/168

Taraflar arasında görülen davada....... karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirkete.......haciz ihbarnameleri gönderildiğini, davacının ihbarnameleri kendisi tebliğ almadığından ve......uyarınca menifi tespit davası açmak süresini kaçırdığını belirterek İİK 72 uyarınca davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini ve asıl alacağın ...'sinden az olmayan kötü niyet tazminatının davalıdan tahsilini dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacının .....tarihli ıslah dilekçesi ile davayı istirdat davasına dönüştürmesi sebebiyle davalının davadan husumeti kalmadığını, İİK 89/3 de belirtilen sürelerin kaçırılmasının İİK 72 maddesinde belirtilen istirdat davası bakımından sonuç doğurmayacağı, zamanında itiraz etmeyerek ve menfi tespit davası açmayarak haciz tehdidi ile ödeme yapmayan 3. Şahsın söz konusu ödemiş olduğu paranın sorumluluğunun takip borçlusuna ait olduğunu, istirdat talebinin dava dilekçesi ile davacının hukuki ilişkisinin subut bulduğu şekliyle diğer davalı ... şirketine sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yöneltilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

KARAR

Mahkemece "...Uyuşmazlık,......sayılı dosyası ile yapılan takipte davacının İİK 89/3 de belirtilen süreleri kaçırması sebebiyle davalılara karşı menfi tespit istemine ilişkindir.

İlgili icra dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde 89/1, 89/2 ve 89/3 hükmünce tebligatların usulüne uygun olarak yapıldığı, İİK 89/3 hükmünce 3. Haciz ihbarnamesinin davacı ... tebliğinden itibaren 15 gün içinde menfi tespit davasının açılmadığı anlaşılmıştır. Bu süre hakim tarafından resen dikkate alınır. Öte yandan davacı tarafından tebliğin usulsüzlüğü sebebiyle icra mahkemesine başvurmadığı, bu hususta bir şikayet davası olmadığı, UYAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde anlaşılmıştır.

Her ne kadar davanın ıslah edildiği, istirdat davasına dönüştürüldüğü bildirilmiş ise de bu hususta harç yatırılmadığından dava istirdat davası olarak görülmemiştir..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme davayı haksız ve hukuksuz bir şekilde, genel /geçer bir gerekçe göstererek reddettiğini, verilen kararın usule ve yasaya aykırı olduğunu, gerekçeli kararda sözü edilen ıslah harcı için davacı tarafa süre verilmediğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava,.. sayılı İİK'nın 89/5 maddesi uyarınca açılmış istirdat istemine ilişkindir.

....... Karar sayılı ilamı ile İİK'nın 89/3.maddesinde düzenlenen 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde davanın açılmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Mahkemece İİK'nın 89/3 maddesindeki 15 günlük yasal süre dikkate alınarak ve istirdata ilişkin harç yatırılmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; dava dilekçesinde davacının İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca sürenin kaçırılmış olması nedeniyle İİK'nın 72.maddesi uyarınca menfi tespit davası açtıklarını belirtmesi ve .. üzerinden ... tarihinde harcın yatırılması,

.. tarihinde ıslah dilekçesiyle davanın istirdat davasına dönüştürülmüş olması dikkate alınarak yargılama yapılarak oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı şekilde davanın İİK'nın 89/3 maddesi gereğince 3.kişi tarafından açılmış menfi tespit davası olarak kabul edilmesi isabetli olmamıştır.

Zira davacı dava dilekçesinde de davanın haciz ihbarnamelerine karşı sürelerin kaçırılmış olması nedeniyle İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca açılmış bir dava olmadığını beyan etmiştir.

İİK'nın 89/5.maddesinde "3.şahıs kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddet içinde haciz ihbarnamesine itiraz etmediği takdirde 65.madde hükmü uygulanır. Her halde 3.şahıs borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir." hükmü dikkate alınarak parayı ödemek zorunda kalan 3.şahıs borçlu ile kötü niyetli alacaklıya eldeki davayı açabilme yetkisine sahiptir...

HMK'nın 33 üncü maddesi gereği; bir davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme ise hâkime aittir.

Davacı vekili dava dilekçesinde açıkça; .......ödemenin yapıldığını, alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasını ve bu bedelin icra kasa hesabında tutulmasını, müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespit edilmesini ve dava süresince icra dosyasına yatırılan ... 'nin alacaklıya ödenmesi halinde ödenen bedelin faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep etmiş olup, eldeki davanın İİK'nın 89/5 maddesine dayalı bir geri alma davası olduğu, bu davalar için İİK'nın 89/3 üncü maddesinde yer alan hak düşürücü sürenin geçerli olmadığı, mahkemece işin esası incelenerek değerlendirme yapılması, eksik harcın ikmal ettirilmesi,

ödeme ve dava tarihlerinin tartışılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacının talebinin yalnızca İİK'nın 89/3 üncü maddesine dayalı menfi tespit istemi olduğu değerlendirmesiyle davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığı kabul edilerek reddine karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırıdır.

Mahkemece davacının.......TL ödemenin açılan menfi tespit davasından sonra icra baskısı altında ödendiği de dikkate alınarak tarafların bildirdiği deliller toplanarak oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekmektedir.

6100 sayılı HMK.nun 353/1-a/6.maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece yukarıda anılan hususlara ilişkin delil toplanmadan, inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmesi nedeniyle, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."