Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1150 K.2024/912

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, . .... işiyle uğraşan müvekkili ile davalı arasında süregelen ilişki kapsamında müvekkiline ait tüm . .. davalının yürüttüğünü, özellikle .. gönderilen bir çok sipariş sevkiyatını davalının yaptığını, müvekkiline ... gelen sipariş üzerine davalıdan sipariş sevkiyatı için araç istendiğini, davalının gönderdiğ..... çekici ve .... plakalı dorseli aracın .....günü ..... ilçesi sınırlarında dorse içinde bulunan müvekkiline ait ...... elektrik arızası sonucunda alev alıp tamamen yanarak kullanılmaz hale geldiğini, toplam mal hizmet tutarının ....

USD olduğunu, ancak yaşanan son zamlar ve maliyetlerin artmasından dolayı kapının birim fiyatında çok büyük artışlar yaşandığını, müvekkilinin zamanında siparişi teslim edememesinden dolayı artan zamlar ile piyasadan siparişleri çok daha büyük maliyetler ile yurt dışındaki müşterisine teslim ettiğini, ayrıca bu yönden de müvekkilinin zararının büyük olduğunu belirterek davanın kabulünü talep etmiş olup, yargılama esnasında dava değerini ....... TL olarak artırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili, gerek taraflar arasında gerekse de. . ... şirketi arasında herhangi bir .. ilişkisi mevcut olmadığından öncelikle davanın husumetten reddi gerektiğini, ayrıca...... plakalı araç şoförü . .. bilerek ya da ihmalen bir kusurunun bulunması halinde haksız fiil hükümlerine göre . .... dava açılması gerektiğini, .... ., . . ilişkin ilgili mevcut düzenlemelere göre daha özel hükümlere sahip olduğunu, .... çoğunluğun görüşüne göre .. ve .. kapsamında aynı konuya ilişkin farklı hükümlerin yer alması durumunda, ... daha güncel bir düzenlemeye sahip olmasına rağmen ..... uygulanması gerektiğini,

konvansiyonunun birinci bölümünün birinci maddesi uyarınca söz konusu şartların taşıma işinin ücret karşılığında üstlenilmesini öngören bir taşıma sözleşmesinin bulunması gerektiğini, hem .. hem de ... . hükümleri uyarınca taşıyıcının sorumluluğuna gidilebilmesi için taşıma sözleşmesinin varlığının gerektiğini, müvekkilince nakliye bedeli için kesilmiş herhangi bir fatura ve irsaliye olmadığını, davacının nakliye bedelini ödenmediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, meydana gelen zararın uluslararası . .. taşımacılığından meydana gelmesi nedeniyle . ..... uygulanması gerektiği, dosya kapsamında bulunan sevk irsaliyelerinden anlaşıldığı üzere bu taşımanın davalı şirket tarafından gerçekleştirildiği, her ne kadar şoförün davalı şirket çalışanı olmadığı belirtilmiş ise de hizmet kayıt dökümlerinde . .... davalı şirket çalışanı olduğu, aynı zamanda yanan ... ruhsatının da davalı şirkete ait olduğu, itfaiye raporuna göre yangının meydana geldiği, tanık beyanlarının da bunu desteklediği,

davalı şirketin sorumluluğunu ortadan kaldıracak bir durumun dosya kapsamında mevcut olmadığı ve meydana gelen zarardan davalı şirketin sorumlu olduğu, uzman bilirkişi raporunda bu zararın belirlendiği, ..... gereği.......günü meydana gelen zararın.......TL olduğu, davacı vekili ....... tarihli değer artırım dilekçesi ile talebini raporda belirtilen ....

TL'den belirleyerek harcını tamamladığı, davacı dilekçesinde tazminat alacağını ait olduğu yıllardan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep etmişse de . .. gereğince davacının davalıya ödeme isteğini yazılı olarak taşımacıya gönderdiğine dair yazılı belge bulunmadığından dava tarihinden itibaren yıllık %.. faiz hükmedilmesi gerektiği gerekçeleriyle davanın kabulü ile .....

TL'nin dava tarihi.... tarihinden işleyecek yıllık %. faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davalı vekili, hem .. hemde . .... hükümleri uyarınca taşıyıcının sorumluluğuna gidilebilmesi için taşıma sözleşmesinin varlığının öncelikli şartlar arasında gösterildiğini, müvekkili şirketin taşıyıcı sıfatına haiz olmadığını, . ve .. hükümleri kapsamında düzenlenmiş bir sözleşmenin de bulunmadığını, değerli bir .. taşınması işinin taşıma sözleşmesi olmadan, mal sigortalatılmadan yükletilerek malın zayi olmasının sorumluluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini,

müvekkilinin taşıyıcı sıfatına haiz olduğu varsayımında bile olay nedeniyle meydana gelen hasarın ....... uyarınca taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan bir durumdan ileri geldiğini, davacı tarafın meydana gelen söz konusu yangının elektrik arızasına bağlı olarak ortaya çıktığını iddia etmiş ise de;

söz konusu olayla ilgili ...... yangın raporunda, yangının çıkış sebebinin tespit edilemediğinin bildirildiğini, bu durumun davacının elektrik arızası iddiasının soyut bir iddiadan ibaret ve dayanaksız olduğunu gösterdiğini, mahkemenin gerekçesinde dayandığı ...... tarihli bilirkişi raporunda müvekkili firma yönünden hukuki dayanaktan yoksun aleyhe değerlendirmeler yapıldığını, kusur değerlendirmelerinin tamamının davacı yanın afaki iddialarına dayandığını, rapordaki hukuki değerlendirmeyi kesinlikle kabul etmediklerini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, . ... kapsamında uluslararası taşımaya konu .. yanmak suretiyle tam ziyaa uğradığı iddiasına dayalı oluşan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, ...... maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Davalı yan aralarında taşımacılık ilişkisi bulunmadığını ileri sürmüşse de, gelen ..... dökümlerinde dava dışı sürücü . ... davalı çalışanı olduğu gibi emniyetten gelen yazı cevabına göre yanan .. ruhsatının da davalı şirkete ait olduğu, sevk irsaliyesinde de taşınan emtiaları teslim alan kişinin . ... olduğu sabit olup, husumete yönelik itirazları ve istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

...... maddeleri gereği dosyada .... görülen . .. taraflar arasında bir taşıma hizmeti ilişkisini ispatlayıcı nitelikte olup, davalının sorumluluğun firmada değil araç sürücüsü . .... üzerinde bulunduğu savunulmuşsa da ... maddeleri gereği taşıma işinde taşımacı da, ifa esnasında kullandığı yardımcılarının kusurundan kendisi kusurluymuş gibi sorumludur.

....... maddesine göre, eğer hasar taşımacının önlenmesine imkan bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. Bu genel sorumsuzluk nedeni, diğerlerine nazaran taşıyıcının genel nitelikli olan sorumsuzluk nedenidir. Mümkün olan, beklenebilir bütün özenin gösterilmesine rağmen zarar oluşumu yine de engellenemiyorsa ortada kaçınılmaz ve sonuçlarına engel olunamaz bir neden var demektir.

Önemle vurgulamak gerekir ki, kaçınılmaz nedenler genel olarak kabul edildiği üzere mücbir sebeplerden daha geniş bir kapsama sahiptir. ... Zira mücbir sebep, borcun ifasını mutlak olarak engelleyen harici bir olay olup, bünyesinde haricilik, olağanüstülük ve kaçınılmazlık unsurlarını barındırır.

Oysa kaçınılmaz ve sonuçlarına engel olunamayacak sebeplerin mutlaka hariçten gelmesi gerekmez, taşıyıcının kendi tasarruf alanında da pek tabii bu nevi nedenlerin vuku bulması mümkündür.

Taşıyıcının, kaçınılmaz ve sonuçlarına engel olunamayacak nedenlere dayalı olarak sorumluluktan kurtulabilmesi için sadece basiretli bir iş adamının göstermesi beklenen dikkat ve özeni göstermesi yeterli değil olmayıp en üst seviyede uluslararası taşımacılık işi ile iştigal eden deneyimli ve basiretli bir taşıyıcının gösterdiği özeni göstermesi gerekir......

Bu nedenlerle taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için, ziya, hasar veya gecikmeyi doğuracak ortam ve şartları öngörebilmeli, buna göre beklenen hukuken tanınan ve alınmasında hukuka aykırılık bulunmayan tedbirleri almalı ve taşımacılık sektörüne hakim bilgi ve tecrübeyi uhdesinde barındırmalıdır.

Yinelemek gerekirse, taşıyıcının göstermesi gereken özen, basiretli tacirden daha fazla olmalı ancak söz konusu tedbirlerin alınması taşıyıcıyı ekonomik açıdan yıkıma da sevk etmemelidir.

Taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarına mani olamayacağı haller, her bir somut olayın kendine has özelliklerine göre tespit edilmelidir Dolayısıyla, taşıyıcıdan beklenen özen derecesi, taşımanın özelliklerine, eşyanın niteliğine, taşıma güzergahının yol şartlarına göre değişkenlik gösterecektir.

Ancak gerek öğretide gerekse de . .... genel kabul gördüğü üzere, yangın, teknik arıza, buzlanma, sis yoğun yağış vb. hususlar kaçınılmaz nedenlerden olmayıp, taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasına yol açmaz. Hiç şüphesiz ortada bir kundaklama söz konusu ise kaçınılmaz durumdan söz edilebilirse de, somut olayda şoförün aracı kasıtlı olarak kundakladığına yönelik herhangi bir delil ve bilgi mevcut değildir. Bu yönde herhangi bir ceza hazırlık tahkikatı da mevcut değildir.

Davalının bu yöndeki iddiası soyut beyandan ibarettir. Ayrıca itfaiye yangın raporunda yangının çıkış nedeninin tespit edilememiş olması da taşıyıcıyı sorumluluktan kurtarıcı bir neden değildir. Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin kusursuzluğa yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Taşıyıcının zarardan sınırlı sorumluluğu esas olup, sınırlı sorumluluğu ortadan kaldıran bir sebep somut olayda mevcut olmadığından, yerel mahkemece . ... maddesi gereğince karar tarihine en yakın ... kuruna göre sorumluluk sınırının belirlenerek, gerçek zarar ile bunun karşılaştırılarak üst sınırın tespiti suretiyle zararın belirlenmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ve Dairemizce yapılan tetkikat neticesinde; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin vaki istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."