Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/483 K.2024/1288

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ..... parsel nolu taşınmazlarda dikili antep fıstığı ürünleri için .. sigorta poliçesi imzaladığını, .... tarihlerinde arazinin olduğu bölgede vuku bulan don olayı nedeniyle üründe hasar meydana geldiğini, o günden sonra ürünün gelişmediğini, bu nedenle davacı sigortacıya başvurmuşlarsa da fıstığın tomurcuk aşamasında olduğu ve poliçe kapsamına girmediği, poliçenin tomurcuk aşamasındaki riskleri kapsamadığı gerekçesiyle talebin reddedildiğini, bunun üzerine.......

İş sayılı dosyasıyla ürünün çiçeklenme aşamasını geçtiği, meyve aşamasına geldiği ve bu olay sonrası meyve gözlerinin tamanının hasar gördüğünün tespit edildiğini, bu nedenle riskin poliçe kapsamında olduğunun tespit edildiğini beyanla, fazlaya ilşikin hakları saklı kalmak kaydıya şimdilik .... TL'nin ticari faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, bilahare .... tarihli dilekçesiyle talebini .... TL olarak ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, .... tarihinde yapılan hasar tespit ekspertiz çalışması sonucunda gerek hasar tarihinde gerekse de ekspertiz incelemesinin yapıldığı tarihte ürünün henüz tomurcuk patlaması evresinde olduğunun tespit edildiğini, hasar tarihinde tomurcuk patlaması evresinde bulunan ürünler açısından teminatın henüz başlamadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI

Mahkemece.......Karar sayılı ilk kararıyla; meydana gelen don olayı nedeniyle davacının maliki bulunduğu dava konusu taşınmazlardaki fıstık ürününde meydana gelen zararın sigorta poliçeleri kapsamında olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne, ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş olup, hüküm davalı tarafından istinafa getirilmiştir. Dairemizin ..

Karar sayılı, .....tarihli kararıyla; dosyaya ekli hasar ihbarı çiftçi bilgi formuna göre davacı tarafından hasar tarihinin .... olarak bildirildiği, sigorta şirketine ise..... tarihinde ihbar edildiği, sigortacı tarafından..... günü alınan ekspertiz raporunda davacıya ait sigortalı bitkisel ürünlerin “tomurcuk patlaması” evresinde olduğu değerlendirilerek ürünlerin fotoğraflandığı, yine dosyaya sunulan .....

İş sayılı dosyalarında davacının hasar tarihini .... tarihleri olduğunu beyan ettiği, bitkilerin evresinin tespitini talep ettiği, mahkemece .... günü refakate alınan ......i bilirkişi ile yapılan tespit raporunda . . ağaçları üzerindeki meyve gözleri . . çiçeklenmiş, çiçeklenme sonrası olan meyve gözlerinin tamamının dondan zarar gördüğünün değerlendirildiği, tespit sırasında bitkilerin fotoğraflarının da alındığı, mahkemece yargılama aşamasında alınan ve hükmüne esas aldığı bilirkişi raporunda tespit dosyalarında alınan bilirkişi raporları değerlendirilerek antepfıstığı ağaçlarında çiçeklerin zarar gördüğü ve kısmen döküldüğü,

bu nedenle don olayından dolayı ....verim kaybı olduğunun bildirildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise varsayımsal değerlendirmeler yapıldığı gibi yalnızca tespit dosyalarındaki verilerin dikkate alındığı, ancak tespit dosyasında alınan raporda bitkilerin evreleri tespit tarihindeki son durumlarına göre değerlendirilmiş olup davacının hasarın meydana geldiğini bildirdiği tarihe göre bir değerlendirme içermemekte ve ayrıca davalı tarafından ihbar üzerine yaptırılan ekspertiz sonucu düzenlenen rapor ile de çeliştiği,

kaldı ki yine dosya kapsamında aldırılan ...havale tarihli ziraat yüksek mühendisi bilirkişinin düzenlediği don zararının çiçek döneminde olmadığına dair raporla da çeliştiği, antepfıstığı ağacının dişi çiçeklerin oluşumu başlangıcı ve bitimi, meyve bağlamasının nasıl oluştuğu gibi bilgiler, özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlardan olup, yargıcın hukuk bilgisiyle çözümlenecek konulardan olmadığı, O halde, ziraat yüksek mühendisleri ile sigorta konusunda uzmanın bulunduğu bilirkişi kurulu oluşturulup, .... göz önünde tutularak rizikonun davacının “ihbar ettiği tarih itibariyle” teminat içinde olup olmadığı,

teminat içindeyse talep edilebilecek tazminatın tutarı konusunda tarafların kanıtları, ilçe tarım müdürlüğü yazıları, ekspertiz raporları, ekspertiz işlemi ve tespit sırasında elde edilen fotoğrafları da değerlendiren denetime uygun rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, hasar oranı içermeyen rapor sonucu oluşan kanaate göre karar verilmesinin doğru olmadığı, kabule göre genel şartların B.7 maddesine göre hasar tazminatı hasat tarihi itibariyle muaccel hale geldiğinden ve poliçelerde hasat tarihi belirlendiğinden,

bu tarihten itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, hükmedilen alacağa dava tarihinden itibaren ticari faiz yürütülmesi de doğru olmadığı gerekçeleriyle kararın kaldırılarak mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yeniden yapılan yargılama neticesinde mahkemece; aldırılan ......tarihli bilirkişi raporu uyarınca hasar ihbarının ..günlük yasal sürede yapıldığı, hasarın.... poliçe tanzim tarihinden sonra .. tarihinde gerçekleştiği ve en erken . günlük süreden sonra gerçekleştiği, davaya konu bitkisel ürün hasarının ilgili poliçelerde teminat kapsamında olduğu, toplam tazminat bedelinin hasar tarihi itibariyle..TL olarak tespit edildiği, bilirkişi raporunun dosyanın kapsamına uygun olduğu, raporda tazminat miktarı ...

TL olarak tespit edilmişse de bilirkişi tarafından parsel başına zarar miktarı esas alınarak önce sözleşmeler uyarınca ... muafiyet tanzimi yapılacağı muafiyet tenzilinden sonra bulunan rakamdan bu kez ... müşterek sigorta tanzimi yapılarak net zarar miktarının hesaplanması gerekirken bu hususun dikkate alınmadığı, ancak bu husus mahkemece değerlendirilebileceğinden tekrar rapor aldırılmadığı, sözleşmeler uyarınca yapılan tanzimler sonucu davacının net zararın....

TL olarak hesaplandığı , dosyadaki mevcut delil durumu ve istinaf ilamı üzerine aldırılan bilirkişi raporları birlikte nazara alındığında, davacıya ait antepfıstığı bahçesinde .... tarihi itibariyle don meydana geldiği, hasarın...... poliçe tanzim tarihinden sonra .... tarihinde gerçekleştiği ve en erken..günlük süreden sonra gerçekleştiği rizikonun teminat kapsamında kaldığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile, ....

TL hasar tazminatının hasat tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, kararın sadece davalı tarafından istinaf edildiği anlaşılmakla ,vekalet ücreti yönünden davalı lehine usulü kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınarak ....davacı lehine kaldırma kararı öncesi verilen vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davalı vekili, davacının ...... tarihinde don hasarı olduğu gerekçesiyle yaptığı hasar ihbarı üzerine..... tarihinde ekspertiz incelemesi yapıldığını, yapılan incelemede çiçeklenmenin başlamadığı, ürünlerin tomurcuk evresinde olduğu,

poliçe teminatının başlamadığı tespit edildiğini, işbu durum hasar tespit raporu ve fotoğraflar ile kayıt altına alındığını, ağaçların kış dinlenmesinden henüz tam olarak çıkmamış, ağaçlara su yürüme denilen canlılığın yeni yeni başladığı dönemde oluşan soğuklardan kambiyum dokunun etkilenmesi nedeniyle çiçek salkımlarını oluşturacak gözler zararlanmış ve ilkbaharda bu salkımların uyanmadığını, çiçek salkımları/çiçekler hiç oluşamadığını, denetime elverişsiz ve taraflı bilirkişi raporu hükme esas alındığını, deliller ve rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun tamamen taraflı olduğunu,

hiçbir dayanağı olmayan varsayımsal bir rapor olduğunu, işbu kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, bitkisel ürün sigortaları poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni nazara alınarak yapılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından davacıya ait antepfıstığı ağaçlarının hangi evrede don rizikosuna maruz kaldığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Önceki kaldırma ilamında da belirtildiği üzere; antepfıstığı ağacının dişi çiçeklerin oluşumu başlangıcı ve bitimi, meyve bağlamasının nasıl oluştuğu gibi bilgiler, özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlardan olup, yargıcın hukuk bilgisiyle çözümlenecek konulardan değildir.

O halde, ziraat yüksek mühendisleri ile sigorta konusunda uzmanın bulunduğu bilirkişi kurulu oluşturulup......göz önünde tutularak rizikonun davacının “ihbar ettiği tarih itibariyle” teminat içinde olup olmadığı, teminat içindeyse talep edilebilecek tazminatın tutarı konusunda tarafların kanıtları, ilçe tarım müdürlüğü yazıları, ekspertiz raporları, ekspertiz işlemi ve tespit sırasında elde edilen fotoğrafları da değerlendiren denetime uygun rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Ne var ki, kaldırma sonrası yerel mahkemece aldırılan ...... tarihli bilirkişi heyet raporunda soyut bir şekilde hasarın poliçe teminat kapsamında olduğu belirtilmekle yetinilmiştir. Oysa ki, davacının hasarın meydana geldiğini bildirdiği tarihe göre bir değerlendirme içermemekte ve ayrıca davalı bu yöndeki itirazlarıyla ilgili herhangi bir somut değerlendirme de içermemektedir. Bir başka söyleyişle, hükme esas alınan rapor soyut ve istinaf denetimine elverişli değildir. Hangi tespite ne gerekçeyle dayanıldığı belirtilmemiş olup, kaldırma ilamımızın gereği yerine getirilmemiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş. Dairemizin .... tarihli kararında da değinildiği üzere, yeni bir ziraat yüksek mühendisleri ile sigorta konusunda uzmanın bulunduğu bilirkişi kurulu oluşturulup,....... göz önünde tutularak rizikonun davacının “ihbar ettiği tarih itibariyle” teminat içinde olup olmadığı,

teminat içindeyse talep edilebilecek tazminatın tutarı konusunda tarafların kanıtları, ilçe tarım müdürlüğü yazıları, ekspertiz raporları, ekspertiz işlemi ve tespit sırasında elde edilen fotoğrafları da somut ve gerekçeli olarak değerlendiren, önceki aşamalardaki alınan raporlar arasındaki çelişkileri giderir mahiyette, davalının hesaba yönelik itirazlarını da karşılar şekilde denetime uygun rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde olup, kararın kaldırılarak yeniden tahkikat işlemleri yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemesine iadesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."