İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/483 K.2024/1578

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin müşterilerinden teslim almış olduğu bir kısım kıymetli evraklar, şirket farklı lokasyonları arasında kargo firması aracılığıyla nakledildiği sırada ... Kargo Bahar şubesinde 14.09.2020 tarihinde gerçekleştirilen hırsızlık sonrası çalındığını, dava konusu çekin hırsızlığa konu ... bank T.A.Ş. Zincirlikuyu Şubesi ... - 70.000,00 TL bedelli - 02.10.2020 keşide tarihli çek olduğunu, çekin müvekkilinin müşterisi ... Beton San.

Ve Tic.

A.Ş. tarafından aralarındaki cari hesap kayıtlarına istinaden müşterisi tarafından ciro edilerek müvekkiline teslim edildiğini, çek ciro silsilesinde davacı müvekkilin unvanı bulunmadığını, müvekkili tarafından çekle ilgili zayii nedeniyle iptal davası açıldığını, müvekkili firmanın işbu davayı açmakta taraf sıfatı ve hukuki yararı bulunduğunu, çek iptal davasına sunulan cevabi yazıda çekin 02.10.2020 tarihinde takas için ibraz edilmiş olduğu ve mahkeme kararı işlenerek iade gönderildiğinin bildirildiğini, Müvekkilinin müşterisi ...

San. Ve Tic. A.Ş. cirosunun takiben sahte imza ve kaşeler kullanılarak 4 ayrı ciro işlendiği ve nihai olarak işbu davanın davalısı faktoring firmasının cirosunun olduğunu, davalının faktoring firması olduğunu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve ... Şirketleri Kanunu'nun 9. Maddesi ve 9/2 maddesinin yollamasıyla 29257 Sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1.

Maddesine göre de kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması gerektiğini, Davalının 6102 Sayılı TTK’nın 792.

Maddesine yaparak, faktöring mevzuatına uygun olarak çeki aldığını ve iyiniyetli hamil olduğunu savunması halinde ilgili mevzuat ve istihbarat yükümlülüğü gereği savunmanın dikkate alınmaması gerektiğini, her iki çekin ... isimli şahsın teslim ettiğini, aynı şahıs ile faktoring sözleşmeleri tanzim edildiğini, bu şahsın faktoring sözleşmesine konu ettiği her iki çekinin tarafları, faaliyet alanları birbirinden tamamen farklı olduklarını, her iki çek ayrı ayrı iptal davalarına konu edildiklerini, her ikisinin iptal taleplerinde polis tutanaklarının dosyalarına ibraz edildiğini,

davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bildiği veya bilebilecek durumda olması gerektiğini, davalının sorumluluklarından olan "istihbarat çalışması yürütme yükümlülüğünün" yasadan kaynaklandığını, vaziyetten haberdar değilse ağır kusurlu haberdar ise kötü niyetli olduğunu, her iki çek cirolarında davalı faktoring firmasından önceki cirantaların aynı olduklarını, bunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve davalının kötü niyeti ve/veya ağır ihmalini açıkça ortaya koyduğunu,

emsal mahiyetindeki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. HD 2018/1227 E. Ve 2020/321 K. Sayılı 12.03.2020 tarihli kararı da bu tespit ve taleplerini destekler/doğrular mahiyet olduğunu, çeklerde yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında kötü niyetli/ağır kusurlu olduğunun kabulü ile dava konusu çekin istirdatına karar verilmesi gerektiğini, ...bank T.A.Ş.

Zincirlikuyu Şubesi Z9160030 - 70.000,00 TL bedelli - 02.10.2020 keşide tarihli çekin yetkili hamilinin müvekkil firma olduğunun tespiti ile meşru hamil olmayan davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hukuki yararı olmadığını, davacının istirdadını talep ettiği paranın davaya konu çekteki ciranta konumunda olan ...

Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ödendiğini, davacının çekte cirosunun bulunmadığı, icra takibine taraf olmadığı ve çekte alacak hakkına da haiz olmadığını, davacı kendi ödemediği paranın istirdadını talep edemeyeceğini, aktif husumet yokluğu nedeniyle işbu davanın usulden reddi gerektiğini, arabuluculuğa başvurulmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin davaya konu çeki usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap etmiş olup iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, dava konusu çeke ilişkin alacağı devralırken ... ile kendisine ciro eden ...

Makina ile aralarındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ile tevsik edildiğini, davanın reddi gerektiğini, çekin kargo firması tarafından kaybolduğu veya çalındığı iddialarının müvekkile karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığını, davacının huzurdaki davanın konusu olmayan çeke ilişkin imza itirazlarını işbu davada ileri süremeyeceğini, davanın reddini ve davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde; bilirkişi raporuna göre iddianın doğrulandığını, müşterisi ...

Şirketi'nden alacaklı olduğunun dosyaya yansıdığını, müvekkilinin çekte cirosu olmaması yahut takip borçlusu olarak gösterilmemesinin dava konusuna bir etkisi olmadığını, Çekin müvekkiline ulaşmadan rıza dışı olarak 3.kişilerin eline geçtiğini, sahte imza ve kaşelerle piyasaya sokulduğunu, ...Şti 'nin adresine ulaşılamadığını, her iki firma arasında ticari ilişki olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, bilirkişinin sair tespitlerinin dava konusu ile ilgili olmadığını, raporda davalının Yönetmelik gereği çeki elinde bulundurup bulundurmadığına yer verilmediğini, çekin 14.09.2020 de çalındığının polis tutanakları ile sabit olduğunu,

fatura ve sözleşme tarihinin 15.09.2020 olduğunu, faturanın Kahramanmaraş ilinde tanzim edildiğini, saatinin 14.08 olduğunu, davalının müşterisine aynı gün çek karşılığı ödeme yaptığını, istihbarat çalışması yapıldığından bahsedilemeyeceğini, en azından irsaliyenin kontrolü gerektiğini, bilirkişinin bu yönde bir açıklama yapmadığını, raporun çelişkili olduğunu, çek bedeli ve faturanın da uyumsuz olduğunu, davalının aynı müşteriden farklı ve hırsızlık yolu ile elden çıkan çekleri benzeri cirantalardan ciro yolu ile devraldığını, tacirin basiretli davranması gerektiğini, davalının ağır kusurlu olduğunu kabul etmek gerektiğini,

İstanbul 41.İcra HUkuk Mahkemesinin 2022/26 Esas, 18.01.2023 tarihli oturumunda imza itirazının kabulü ile İstanbul ... İcra Md nün ... e sayılı dosyasında takibin davacı açısından durdurulmasına karar verildiğinin belirterek kararın kaldırılmasını davanın kabulünü talep etmiştir.

GEREKÇE Davacı, dava konusu çekin ciranta ..Şti tarafından kendisine gönderildiğini, çekin kargo firmasında sevki sırasında ise çalındığını, davalı faktoring şirketinin yetkili hamil olmadığını, istihbarat yükümlülüğünü yerine getirmediğini, çeki iktisapta ağır kusurlu/kötüniyetli olduğunu ileri sürerek çekin istirdadını olmadığı takdirde çek bedelinin tahsilinin talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; davacı çekteki 2.ciranta olan . ..ŞTİ 'nin müşterisi olduğunu, ...

Şirketi'nden sonraki ciroların sahte olduğunu ileri sürmüş ise de, çekte görünürde düzgün ciro silsilesi mevcut olup dava dışı ... şirketi ile davalı faktoring şirketi arasında pek çok ciro olduğu, somut delil durumuna ve bilirkişi raporuna göre davacının aksi yöndeki iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmakla neticeten ilk derece mahkemesinin davanın reddi kararı yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.